Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh?

Thứ Năm, 26/03/2020 09:09 GMT+7

(Thethaovanhoa.vn) - Rất nhiều người cho rằng, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh có cùng một nguồn gốc và có liên quan đến nhau. Vậy Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh?
Văn khấn Tết Hàn thực 3/3 Âm lịch

Văn khấn Tết Hàn thực 3/3 Âm lịch

Văn khấn Tết Hàn thực: Lễ vật cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay được bày trang trọng lên ban thờ tổ tiên.
 
Về Tết thanh minh hay Tiết thanh minh là một ngày lễ có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa cổ đại. Nó bao gồm 24 tiết khí của các lịch Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam, Trung Quốc,
Nhiều người vẫn lầm tưởng tiết thanh minh được xem bằng âm lịch. Nhưng thực tế nó lại được tính bằng dương lịch hiện đại. Tết thanh minh không có ngày cố định. Thời gian bắt đầu từ ngày 4 hoặc 5 của tháng 4 (sau khi kết thúc tiết xuân phân). Kết thúc vào khoảng ngày 20 hoặc 21 tháng 4 theo dương lịch. Tết Thanh Minh năm 2020 rơi vào thứ 7 ngày mùng 4 tháng 4 dương lịch (12/3 âm lịch).
Trong khi Tết Hàn thực cố định vào ngày 3/3 âm lịch hàng năm. Năm nay, Tết Hàn thực là ngày: Thứ năm, 26/3/2020.
Tuy nhiên, thực chất, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh đều có chung nguồn gốc, đều bắt nguồn từ Trung Quốc thời Xuân Thu Chiến Quốc. Khi đó Tấn Văn Công (697–628 TCN) từng là hoàng thái tử của nước Tấn, bị trục xuất khỏi quốc gia chỉ vì kế mẫu là Li Cơ, khi đó là một cung phi rất được sủng ái của cha ông (Tấn Hiến Công). Trong 19 năm lưu vong, Tấn Văn Công sống một cuộc sống rất cơ cực với chỉ vài tùy tùng thân cận theo hầu bên cạnh. Giới Tử Thôi là một trong số đó.
Tết Hàn Thực, Tết thanh Minh, tết hàn thực có phải là tết thanh minh, nguồn gốc tết hàn thực tết thanh minh, Bánh trôi bánh chay, nguồn gốc ngày 3/3, ngày 3/3 âm lịch
Tết Hàn thực và Tết Thanh minh đều có chung nguồn gốc
Một ngày nọ, Tấn Văn Công ngất đi trong cơn đói tưởng như sắp chết. Để cứu mạng Tấn Văn Công, Giới Tử Thôi tự tay cắt thịt ở đùi mình và nấu một bát súp nóng dâng cho chủ nhân.
Tấn Văn Công vô cùng cảm kích bởi việc làm của Giới Tử Thôi và hứa sẽ báo đáp ông trong tương lai. Giới Tử Thôi khăng khăng không muốn nhận bất kỳ sự phong thưởng nào, mà chỉ muốn ngài trở thành một vị vua anh minh sáng suốt cho nước nhà.
Sau khi Tấn Văn Công thừa kế ngai vàng, ông cho triệu tập những người vẫn giữ vững lòng trung thành với ông và phong thưởng cho họ rất hậu hĩnh. Là một tân vương, Tấn Văn Công thậm chí còn thưởng cho những ai từng phản bội ông nhưng nay lại quay ra ủng hộ ông. Tuy vậy, ông lại quên mất Giới Tử Thôi vào lúc đó.
Cuối cùng khi Tấn Văn Công nhớ đến Giới Tử Thôi và sự tận tâm đáng nể trọng của ông, lòng nhà vua tràn đầy nỗi tiếc hận vì đã quên mất người tùy tùng đã giúp đỡ ông trong thời khắc bi cực nhất. Ông điều một sứ giả đi tìm Giới Tử Thôi để mời ông vào cung. Nhưng Giới Tử Thôi khi đó đã cùng mẹ ông chuyển vào sâu bên trong vùng chân núi Kim để sinh sống. Nhà vua đích thân đi đến vùng núi này để tìm Giới Tử Thôi nhưng không thể tìm thấy.
Một cận thần gợi ý là nên châm lửa đốt ở ba phía của ngọn núi để hòng ép Giới Tử Thôi phải ra mặt. Tấn Văn Công nghe theo lời khuyên và cho châm lửa đốt ngọn núi, ý muốn ép Giới Tử Thôi phải ra ngoài.
Nhưng, Giới Tử Thôi nhất định không ra, cuối cùng cả 2 mẹ con ông cùng chết cháy. Thi thể Giới Tử Thôi sau đó được tìm thấy, dựa vào một cây liễu lớn và được chôn ngay tại đó. Để tưởng niệm Giới Tử Thôi, nhà vua ra lệnh không được đốt lửa hay hun khói vào ngày hôm đó. Ngày đó được gọi là tiết Hàn thực vốn có nghĩa là ngày tắt bếp.
Tết Hàn Thực, Tết thanh Minh, tết hàn thực có phải là tết thanh minh, nguồn gốc tết hàn thực tết thanh minh, Bánh trôi bánh chay, nguồn gốc ngày 3/3, ngày 3/3 âm lịch
Bánh trôi bánh chay ngũ sắc được làm trong ngày 3/3 âm lịch hàng năm

Một năm qua đi, vua và quần thần đến viếng mộ Giới Tử Thôi. Ngạc nhiên thay, họ phát hiện ra rằng cây liễu lớn ngày nào nay đầy sức sống và mọc nhiều cành mới với lá xanh mơn mởn. Nhìn thấy điều này, nhà vua nhớ cụm từ “thanh minh” trong lời di cảo của Giới Tử Thôi, liền đặt tên cho ngày này là ngày Thanh minh. Tiết Thanh minh ra đời từ đó. 
Kể từ đây, Tiết Thanh minh đã trở thành một ngày lễ quan trọng của người Trung Quốc để tưởng nhớ tổ tiên. Sau này, nó trở thành một ngày hội như là Ngày Hàn thực, vốn có nguồn gốc bắt đầu vào đêm ngày Thanh minh, sau này được sáp nhập vào Lễ hội Tiết Thanh minh.
Từ thời Lý, nhân dân Việt Nam cũng có ảnh hưởng bởi ngày này. Nhưng nó cũng được biến đổi để cho phù hợp với phong tục tập quán. Vào mồng 3/3 hàng năm, người Việt thường làm bánh trôi – bánh chay tượng chưng cho thức ăn nguội (Hàn Thực).
Tết Hàn Thực, Tết thanh Minh, tết hàn thực có phải là tết thanh minh, nguồn gốc tết hàn thực tết thanh minh, Bánh trôi bánh chay, nguồn gốc ngày 3/3, ngày 3/3 âm lịch
Bánh trôi bánh chay là sáng tạo của Tết Hàn thực Việt
Tiết Thanh minh từ đó cũng ra đời gắn liền với đạo đức, bổn phận con người Việt. Đây là ngày giỗ tổ chung của dòng họ. Ngày này còn gắn liền với Tục tảo mộ đầu năm. Những ngày này, bạn cần làm sạch cỏ và đắp đất lên mộ của tổ tiên.
Tết Hàn Thực, Tết thanh Minh, tết hàn thực có phải là tết thanh minh, nguồn gốc tết hàn thực tết thanh minh, Bánh trôi bánh chay, nguồn gốc ngày 3/3, ngày 3/3 âm lịch
Tết Thanh minh là dịp các gia đình đi tảo mộ
Đối với người Việt, tết Thanh Minh là dịp con cháu hướng về nguồn cội, tổ tiên. Vào ngày 3/3 âm lịch hàng năm, con cháu sẽ cố gắng về với gia đình để tảo mộ.
Hoài An (Tổng hợp)
Ý kiến độc giả (0)
Gửi ý kiến
Chọn avatar
Họ tên*
Email*
Những tuyệt chiêu lấy lại bản lĩnh phòng the 
quý ông nên biết

Ngăn ngừa và đẩy lùi bệnh tim mạch bằng liệu pháp tự nhiên