Nhật Bản có tân Thủ tướng
Sau những biến động mới nhất trên chính trường, hôm 4/6 Nhật Bản lại đón tân Thủ tướng Naoto Kan.
(TT&VH) - Sau những biến động mới nhất trên chính trường, hôm 4/6 Nhật Bản lại đón tân Thủ tướng Naoto Kan. Với việc đi lên từ xuất phát điểm thấp và được đánh giá là có năng lực lãnh đạo tốt hơn người tiền nhiệm, ông đang được kỳ vọng sẽ mang tới những thay đổi mà Nhật Bản rất cần.
Chiến thắng áp đảo
Ngày 4/6, Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama cùng toàn bộ nội các của ông đã chính thức từ chức, hai ngày sau tuyên bố rằng ông sẽ rời nhiệm sở, qua đó mở đường cho việc thành lập một chính phủ mới. Ngay sau đó, đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) đã tổ chức đại hội để bầu tân Chủ tịch. Kết quả là với tỉ lệ 291 phiếu ủng hộ/129 phiếu chống, ông Naoto Kan, nguyên Bộ trưởng Tài chính, đã được chọn làm tân lãnh đạo đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), vượt qua dễ dàng đối thủ chính là hạ nghị sĩ Shinji Tarutoko, 50 tuổi, chủ tịch ủy ban môi trường của DPJ. Ngay sau đó, ông Kan cũng đã được hạ viện bầu làm tân Thủ tướng Nhật Bản.
“Tôi sẽ cố gắng hết sức khi đảm nhận quyền lực từ Thủ tướng Hatoyama. Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là giành lấy sự tin tưởng của người dân” – ông tuyên bố trong bài phát biểu tại phiên họp toàn thể của DPJ. Trên vấn đề chính sách ngoại giao, ông mô tả mối quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ là “nền tảng” nhưng nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc duy trì các mối quan hệ khác với nhiều quốc gia láng giềng. “Với việc liên minh Mỹ- Nhật là nền tảng trong hoạt động ngoại giao, chúng ta vẫn phải tích cực làm việc vì sự thịnh vượng của khu vực châu Á” – ông nói.
Kan xác định phục hồi kinh tế và tăng trưởng ở Nhật Bản là thách thức lớn nhất. Nhật hiện là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng chậm nhất châu Á và chắc chắn sẽ bị Trung Quốc vượt qua về mặt quy mô trong năm nay. Mặc dù sản lượng sản xuất và hoạt động xuất khẩu đã tăng lên, tỉ lệ thất nghiệp và tình trạng giảm phát vẫn rất đáng lo ngại. “Tôi sẽ đương đầu và kéo Nhật Bản khỏi giảm phát thông qua các biện pháp toàn diện từ cấp chính phủ và Ngân hàng Nhật Bản” – ông tuyên bố với hàm ý sẽ tìm kiếm sự hợp tác tốt hơn từ ngân hàng trung ương.
Ông cũng cam kết sẽ khôi phục việc cải cách ngân sách và sẽ làm việc tích cực nhằm đạt tới một cơ chế tài chính ổn định. Các thay đổi trong tương lai sẽ bao gồm việc tăng thuế để đảm bảo duy trì hệ thống phúc lợi xã hội mạnh cho một đất nước với kết cấu dân số đông người già như Nhật Bản. Liên quan tới những bê bối tài chính trong nước, ông thề sẽ giữ nền chính trị trong sạch và siết chặt luật quản lý tài chính tranh cử.
Hy vọng tốt nhất
Kan được nhiều nhà phân tích xem là hy vọng tốt nhất của DPJ trong việc khôi phục niềm tin của cử tri và vạch ra một lộ trình rõ ràng cho tương lai Nhật Bản. Ông có đủ thứ người tiền nhiệm Hatoyama không có như khả năng quyết đoán, dám nói dám làm và là người đi lên từ quần chúng nên cũng được tầng lớp lao động ở Nhật ưa thích.
Không giống các Thủ tướng gần đây, Kan không sinh ra trong một gia đình chính trị dòng dõi. “Tôi lớn lên trong một gia đình làm công ăn lương mang đặc trưng Nhật Bản” - Kan nói trong một cuộc họp báo hôm 3/6 – “Tôi không có các quan hệ đặc biệt. Nếu tôi có thể đảm nhận một vai trò lớn trong khi xuất phát từ nền tảng hết sức bình thường như vậy, đó sẽ là một dấu hiệu tích cực cho nền chính trị Nhật Bản”.
Kan sinh ra tại thành phố Ube, tỉnh Yamaguchi và là con trai của một doanh nhân. Với việc Kan theo học Học viện Công nghệ Tokyo và tốt nghiệp vào năm 1970, không ai nghĩ ông có thể tham gia chính trị. Thực tế, ông có thời gian mở văn phòng liên quan tới hoạt động bản quyền, trước khi tham gia vào các phong trào dân sự. Hoạt động tích cực của Kan trong những phong trào này dẫn tới việc ông giành được một ghế trong hạ viện vào năm 1980, trong vai trò thành viên Liên đoàn Dân chủ Xã hội chủ nghĩa (SDF).
Kan nổi tiếng hồi năm 1996 trong vai trò Bộ trưởng Y tế, khi ông công khai việc chính phủ che đậy vụ bê bối máu nhiễm HIV, khiến hàng ngàn bệnh nhân có khả năng đã tiếp xúc với loại virus gây bệnh AIDS. Vào thời điểm đó, Kan là thành viên một đảng nhỏ trong liên minh cầm quyền với LDP. Hành động của ông là chuyện chưa có tiền lệ và được báo giới cũng như công luận hoan nghênh.
Năm 1998, Kan thừa nhận ông chưa đóng tiền cho chương trình phúc lợi nhà nước trong 10 tháng trời. Mặc dù số tiền “quên” chưa đóng này khá nhỏ, ông đã xin từ chức để tránh gây tổn thương tới liên minh cầm quyền. Tuy nhiên hình ảnh của ông đã bị sứt mẻ ít nhiều bởi các cáo buộc ngoại tình. Người ta nói rằng Kan lén lút quan hệ với người dẫn chương trình truyền hình Yuuko Tonomono nhưng tin này bị cả đảng SDF lẫn LDP bác bỏ.
Kan, cùng Hatoyama, là một trong những nhân vật đầu tiên sáng lập đảng DPJ. Theo sau chiến thắng áp đảo của đảng trước đối thủ Dân chủ Tự do (LDP), Kan đã nhận ghế Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính. Nổi tiếng vì nói thẳng không giấu giếm, Kan là quan chức đầu tiên tuyên bố giảm phát đang diễn ra tại Nhật Bản và chỉ trích Ngân hàng Nhật Bản vì đã không nỗ lực chiến đấu chống giảm phát. Ông cũng cổ súy cho việc giữ đồng yen yếu trong khi đẩy mạnh việc cắt giảm chi tiêu ngân sách và tăng thuế để ngăn chặn quả bong bóng nợ công của Nhật, hiện đã tăng gần 200% Tổng thu nhập quốc nội (GDP).
Giới phân tích tin rằng thị trường Nhật Bản sẽ đón nhận nhiều tín hiệu tốt với việc Kan lên nắm quyền. Tuy nhiên ông sẽ phải đối mặt với hàng núi thách thức trong việc lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tân Thủ tướng cũng phải nhanh chóng cải thiện hình ảnh đã hoen ố của đảng trước cuộc bầu cử Thượng viện dự kiến diễn ra trong tháng tới, vốn được xem là một cuộc trưng cầu dân ý về năng lực lãnh đạo của DPJ và góp phần dự báo trước viễn cảnh tương lai của đảng.
Chiến thắng áp đảo
 Tân thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan |
“Tôi sẽ cố gắng hết sức khi đảm nhận quyền lực từ Thủ tướng Hatoyama. Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là giành lấy sự tin tưởng của người dân” – ông tuyên bố trong bài phát biểu tại phiên họp toàn thể của DPJ. Trên vấn đề chính sách ngoại giao, ông mô tả mối quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ là “nền tảng” nhưng nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc duy trì các mối quan hệ khác với nhiều quốc gia láng giềng. “Với việc liên minh Mỹ- Nhật là nền tảng trong hoạt động ngoại giao, chúng ta vẫn phải tích cực làm việc vì sự thịnh vượng của khu vực châu Á” – ông nói.
Kan xác định phục hồi kinh tế và tăng trưởng ở Nhật Bản là thách thức lớn nhất. Nhật hiện là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng chậm nhất châu Á và chắc chắn sẽ bị Trung Quốc vượt qua về mặt quy mô trong năm nay. Mặc dù sản lượng sản xuất và hoạt động xuất khẩu đã tăng lên, tỉ lệ thất nghiệp và tình trạng giảm phát vẫn rất đáng lo ngại. “Tôi sẽ đương đầu và kéo Nhật Bản khỏi giảm phát thông qua các biện pháp toàn diện từ cấp chính phủ và Ngân hàng Nhật Bản” – ông tuyên bố với hàm ý sẽ tìm kiếm sự hợp tác tốt hơn từ ngân hàng trung ương.
Ông cũng cam kết sẽ khôi phục việc cải cách ngân sách và sẽ làm việc tích cực nhằm đạt tới một cơ chế tài chính ổn định. Các thay đổi trong tương lai sẽ bao gồm việc tăng thuế để đảm bảo duy trì hệ thống phúc lợi xã hội mạnh cho một đất nước với kết cấu dân số đông người già như Nhật Bản. Liên quan tới những bê bối tài chính trong nước, ông thề sẽ giữ nền chính trị trong sạch và siết chặt luật quản lý tài chính tranh cử.
Hy vọng tốt nhất
Kan được nhiều nhà phân tích xem là hy vọng tốt nhất của DPJ trong việc khôi phục niềm tin của cử tri và vạch ra một lộ trình rõ ràng cho tương lai Nhật Bản. Ông có đủ thứ người tiền nhiệm Hatoyama không có như khả năng quyết đoán, dám nói dám làm và là người đi lên từ quần chúng nên cũng được tầng lớp lao động ở Nhật ưa thích.
Không giống các Thủ tướng gần đây, Kan không sinh ra trong một gia đình chính trị dòng dõi. “Tôi lớn lên trong một gia đình làm công ăn lương mang đặc trưng Nhật Bản” - Kan nói trong một cuộc họp báo hôm 3/6 – “Tôi không có các quan hệ đặc biệt. Nếu tôi có thể đảm nhận một vai trò lớn trong khi xuất phát từ nền tảng hết sức bình thường như vậy, đó sẽ là một dấu hiệu tích cực cho nền chính trị Nhật Bản”.
Kan sinh ra tại thành phố Ube, tỉnh Yamaguchi và là con trai của một doanh nhân. Với việc Kan theo học Học viện Công nghệ Tokyo và tốt nghiệp vào năm 1970, không ai nghĩ ông có thể tham gia chính trị. Thực tế, ông có thời gian mở văn phòng liên quan tới hoạt động bản quyền, trước khi tham gia vào các phong trào dân sự. Hoạt động tích cực của Kan trong những phong trào này dẫn tới việc ông giành được một ghế trong hạ viện vào năm 1980, trong vai trò thành viên Liên đoàn Dân chủ Xã hội chủ nghĩa (SDF).
Kan nổi tiếng hồi năm 1996 trong vai trò Bộ trưởng Y tế, khi ông công khai việc chính phủ che đậy vụ bê bối máu nhiễm HIV, khiến hàng ngàn bệnh nhân có khả năng đã tiếp xúc với loại virus gây bệnh AIDS. Vào thời điểm đó, Kan là thành viên một đảng nhỏ trong liên minh cầm quyền với LDP. Hành động của ông là chuyện chưa có tiền lệ và được báo giới cũng như công luận hoan nghênh.
Năm 1998, Kan thừa nhận ông chưa đóng tiền cho chương trình phúc lợi nhà nước trong 10 tháng trời. Mặc dù số tiền “quên” chưa đóng này khá nhỏ, ông đã xin từ chức để tránh gây tổn thương tới liên minh cầm quyền. Tuy nhiên hình ảnh của ông đã bị sứt mẻ ít nhiều bởi các cáo buộc ngoại tình. Người ta nói rằng Kan lén lút quan hệ với người dẫn chương trình truyền hình Yuuko Tonomono nhưng tin này bị cả đảng SDF lẫn LDP bác bỏ.
Kan, cùng Hatoyama, là một trong những nhân vật đầu tiên sáng lập đảng DPJ. Theo sau chiến thắng áp đảo của đảng trước đối thủ Dân chủ Tự do (LDP), Kan đã nhận ghế Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính. Nổi tiếng vì nói thẳng không giấu giếm, Kan là quan chức đầu tiên tuyên bố giảm phát đang diễn ra tại Nhật Bản và chỉ trích Ngân hàng Nhật Bản vì đã không nỗ lực chiến đấu chống giảm phát. Ông cũng cổ súy cho việc giữ đồng yen yếu trong khi đẩy mạnh việc cắt giảm chi tiêu ngân sách và tăng thuế để ngăn chặn quả bong bóng nợ công của Nhật, hiện đã tăng gần 200% Tổng thu nhập quốc nội (GDP).
Giới phân tích tin rằng thị trường Nhật Bản sẽ đón nhận nhiều tín hiệu tốt với việc Kan lên nắm quyền. Tuy nhiên ông sẽ phải đối mặt với hàng núi thách thức trong việc lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tân Thủ tướng cũng phải nhanh chóng cải thiện hình ảnh đã hoen ố của đảng trước cuộc bầu cử Thượng viện dự kiến diễn ra trong tháng tới, vốn được xem là một cuộc trưng cầu dân ý về năng lực lãnh đạo của DPJ và góp phần dự báo trước viễn cảnh tương lai của đảng.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN