Câu chuyện ngày thứ Ba *: Từ Vancouver tới Sochi
Vancouver 2010 đã kết thúc với dấu ấn nổi bật nhất là việc Canada giành tới 14 chiếc HCV, để trở thành nước chủ nhà thành công nhất trong lịch sử Thế vận hội mùa Đông. Kỳ tích của Canada đặt ra những thách thức lớn lao cho nước Nga, chủ nhà của TVH kỳ tới, diễn ra ở Sochi năm 2014.
(TT&VH) - Vancouver 2010 đã kết thúc với dấu ấn nổi bật nhất là việc Canada giành tới 14 chiếc HCV, để trở thành nước chủ nhà thành công nhất trong lịch sử Thế vận hội mùa Đông. Kỳ tích của Canada đặt ra những thách thức lớn lao cho nước Nga, chủ nhà của TVH kỳ tới, diễn ra ở Sochi năm 2014, nhất là khi cường quốc một thời này đã trải qua một kỳ Olympic thất bại chưa từng thấy với vỏn vẹn 3 HCV.
"Thống soái" Putin
Cuối tuần trước, đích thân Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã chủ trì cuộc họp báo, công bố tổng số tiền tài trợ cho Sochi 2014 đã vượt ngưỡng 1 tỉ USD. Người Nga sẽ chi khoảng 7 tỉ USD để xây dựng các hạng mục công trình để phục vụ cho TVH diễn ra sau đây 4 năm, đồng thời cũng đã cử tới Vancouver 150 quan sát viên để học hỏi kinh nghiệm tổ chức, với kỳ vọng sẽ biến Sochi 2014 trở thành TVH thành công nhất trong lịch sử.
Tháng 4/2006, người viết cũng đã có mặt trong đoàn phóng viên quốc tế được mời đến Sochi để quảng bá cho thành phố nghỉ mát nằm bên bờ biển Đen này trong chiến dịch vận động nói trên, do hãng thông tấn nhà nước Itar-Tass tổ chức. TTXVN vốn là đối tác truyền thống của Itar-Tass, nên việc phóng viên Việt Nam có mặt ở Sochi là điều bình thường, song người Nga còn mời cả PV từ... châu Phi tham gia quảng bá cho TVH mùa Đông như Maroc! Nghĩa là họ không tiếc công tiếc của, với hy vọng lần đầu tiên giành quyền đăng cai Olympic kể từ khi Liên Xô tan rã.
Khi đó, những cuốn catalogue mà BTC phát cho đoàn phóng viên quốc tế tràn ngập những hình ảnh về ông Putin, lúc bấy giờ vẫn còn giữ ghế Tổng thống Nga. Chẳng hạn như ông Putin rất đam mê thể thao, năm nào cũng tới Sochi để trượt tuyết trên dãy Krasnaya Polyana, nơi cũng sẽ diễn ra các hoạt động chính của TVH Sochi 2014. Và trong kỳ họp của Đại hội đồng IOC tổ chức hơn một năm sau đó tại Guetemala, đích thân ông Putin cũng đã đến dự và có bài phát biểu bằng tiếng Anh (điều hiếm thấy) để "lobby" cho Sochi. Kết quả là thành phố này đã vượt qua các ứng cử viên nặng ký là Salzburg của Áo và PyeongChangcủa Hàn Quốc để trở thành nơi đăng cai TVH mùa Đông lần thứ XXII.
Vị thế nào cho người Nga?
Tóm lại, việc Sochi đăng cai TVH mùa Đông cũng được coi như một nhiệm vụ chính trị của người Nga trong nỗ lực đánh bóng hình ảnh của một siêu cường. Song nhiệm vụ đặt ra không chỉ là tổ chức thành công kỳ TVH đó, mà còn phải thể hiện được sức mạnh trong những cuộc tranh tài. Đó là điều mà Trung Quốc đã làm rất tốt khi tổ chức thành công TVH mùa Hè Bắc Kinh 2008, với lễ khai mạc hoành tráng do Trương Nghệ Mưu đạo diễn, còn đoàn thể thao nước chủ nhà thì lần đầu tiên đứng đầu bảng tổng sắp huy chương.
Trong khi đó, nhìn vào bảng thành tích nghèo nàn của đoàn thể thao Nga tại Vancouver 2010, người ta hẳn sẽ lấy làm bi quan về cơ hội của nước chủ nhà ở Sochi 2014. Các VĐV Nga chỉ giành được 3 HCV trên tổng số 15 huy chương các loại và thậm chí còn không lọt vào tốp 10 (xếp thứ 11 toàn đoàn)! Đây là lần đầu tiên người Nga không có mặt trong tôp 5 của TVH mùa Đông, kể từ khi Liên Xô bắt đầu tham gia tranh tài ở TVH năm 1956. Nên nhớ, trong 9 kỳ TVH liên tiếp từ 1956 đến 1988, Nga thậm chí đã 7 lần dẫn đầu BXH, 2 lần còn lại đều xếp thứ 2. Tại Torino 2006, Nga vẫn còn xếp thứ 5 với 23 huy chương, trong đó có 8 HCV.
Không chỉ có vậy, người Nga còn đánh mất vị thế ở cả những môn thể thao được coi là "quốc hồn quốc túy" ở xứ sở bạch dương và tuyết trắng, chẳng hạn như Trượt băng nghệ thuật. Lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Nga không giành nổi một HCV nào trên sân băng. Điều đáng nói là ở nội dung trượt đôi (ice dance), HLV của các cặp VĐV giành HCV (Canada) và HCB (Mỹ) lại là một người Nga, bà Marina Zoueva. Điều này phản ánh một thực trạng đáng báo động là những người giỏi, các kiện tướng công huân trước đây, đều lần lượt bỏ ra nước ngoài kiếm sống.
Dĩ nhiên, đâu đó người Nga cũng kêu gọi người tài trở về phục vụ quê hương. Nhưng nói như bà Zoueva, khi trả lời phỏng vấn hãng Reuters, rằng thứ nhất là không có vị quan chức nào đứng ra mời về. Thứ nữa, vấn đề của thể thao Nga không chỉ là thiếu thầy giỏi, mà là "câu chuyện cơ chế, của cả ngành thể thao".
Ngày hôm qua, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã phát đi một thông điệp mạnh mẽ, yêu cầu các quan chức thể thao nước này phải từ chức sau thất bại ở Vancouver. Nhưng liệu như thế đã đủ để thể thao Nga tìm lại mình ở Sochi sau 4 năm nữa?
"Thống soái" Putin
Cuối tuần trước, đích thân Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã chủ trì cuộc họp báo, công bố tổng số tiền tài trợ cho Sochi 2014 đã vượt ngưỡng 1 tỉ USD. Người Nga sẽ chi khoảng 7 tỉ USD để xây dựng các hạng mục công trình để phục vụ cho TVH diễn ra sau đây 4 năm, đồng thời cũng đã cử tới Vancouver 150 quan sát viên để học hỏi kinh nghiệm tổ chức, với kỳ vọng sẽ biến Sochi 2014 trở thành TVH thành công nhất trong lịch sử.
Hình ảnh phi hành gia Yuri Gagarine, người đầu tiên bay vào vũ trụ,
sẽ đại diện cho hình ảnh nước Nga ở Sochi 2014
Người Nga đang nỗ lực để tìm lại vị thế siêu cường trước đây trên mọi lĩnh vực, mà thể thao là một mũi đột kích quan trọng. Vì thế mà người ta đã thấy dấu ấn của ông Putin hiện diện ở khắp mọi nơi, ngay từ những ngày đầu, khi Sochi nộp đơn tham gia chiến dịch vận động giành quyền đăng cai TVH mùa Đông 2014. Tháng 4/2006, người viết cũng đã có mặt trong đoàn phóng viên quốc tế được mời đến Sochi để quảng bá cho thành phố nghỉ mát nằm bên bờ biển Đen này trong chiến dịch vận động nói trên, do hãng thông tấn nhà nước Itar-Tass tổ chức. TTXVN vốn là đối tác truyền thống của Itar-Tass, nên việc phóng viên Việt Nam có mặt ở Sochi là điều bình thường, song người Nga còn mời cả PV từ... châu Phi tham gia quảng bá cho TVH mùa Đông như Maroc! Nghĩa là họ không tiếc công tiếc của, với hy vọng lần đầu tiên giành quyền đăng cai Olympic kể từ khi Liên Xô tan rã.
Khi đó, những cuốn catalogue mà BTC phát cho đoàn phóng viên quốc tế tràn ngập những hình ảnh về ông Putin, lúc bấy giờ vẫn còn giữ ghế Tổng thống Nga. Chẳng hạn như ông Putin rất đam mê thể thao, năm nào cũng tới Sochi để trượt tuyết trên dãy Krasnaya Polyana, nơi cũng sẽ diễn ra các hoạt động chính của TVH Sochi 2014. Và trong kỳ họp của Đại hội đồng IOC tổ chức hơn một năm sau đó tại Guetemala, đích thân ông Putin cũng đã đến dự và có bài phát biểu bằng tiếng Anh (điều hiếm thấy) để "lobby" cho Sochi. Kết quả là thành phố này đã vượt qua các ứng cử viên nặng ký là Salzburg của Áo và PyeongChangcủa Hàn Quốc để trở thành nơi đăng cai TVH mùa Đông lần thứ XXII.
Vị thế nào cho người Nga?
Tóm lại, việc Sochi đăng cai TVH mùa Đông cũng được coi như một nhiệm vụ chính trị của người Nga trong nỗ lực đánh bóng hình ảnh của một siêu cường. Song nhiệm vụ đặt ra không chỉ là tổ chức thành công kỳ TVH đó, mà còn phải thể hiện được sức mạnh trong những cuộc tranh tài. Đó là điều mà Trung Quốc đã làm rất tốt khi tổ chức thành công TVH mùa Hè Bắc Kinh 2008, với lễ khai mạc hoành tráng do Trương Nghệ Mưu đạo diễn, còn đoàn thể thao nước chủ nhà thì lần đầu tiên đứng đầu bảng tổng sắp huy chương.
Trong khi đó, nhìn vào bảng thành tích nghèo nàn của đoàn thể thao Nga tại Vancouver 2010, người ta hẳn sẽ lấy làm bi quan về cơ hội của nước chủ nhà ở Sochi 2014. Các VĐV Nga chỉ giành được 3 HCV trên tổng số 15 huy chương các loại và thậm chí còn không lọt vào tốp 10 (xếp thứ 11 toàn đoàn)! Đây là lần đầu tiên người Nga không có mặt trong tôp 5 của TVH mùa Đông, kể từ khi Liên Xô bắt đầu tham gia tranh tài ở TVH năm 1956. Nên nhớ, trong 9 kỳ TVH liên tiếp từ 1956 đến 1988, Nga thậm chí đã 7 lần dẫn đầu BXH, 2 lần còn lại đều xếp thứ 2. Tại Torino 2006, Nga vẫn còn xếp thứ 5 với 23 huy chương, trong đó có 8 HCV.
Không chỉ có vậy, người Nga còn đánh mất vị thế ở cả những môn thể thao được coi là "quốc hồn quốc túy" ở xứ sở bạch dương và tuyết trắng, chẳng hạn như Trượt băng nghệ thuật. Lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Nga không giành nổi một HCV nào trên sân băng. Điều đáng nói là ở nội dung trượt đôi (ice dance), HLV của các cặp VĐV giành HCV (Canada) và HCB (Mỹ) lại là một người Nga, bà Marina Zoueva. Điều này phản ánh một thực trạng đáng báo động là những người giỏi, các kiện tướng công huân trước đây, đều lần lượt bỏ ra nước ngoài kiếm sống.
Dĩ nhiên, đâu đó người Nga cũng kêu gọi người tài trở về phục vụ quê hương. Nhưng nói như bà Zoueva, khi trả lời phỏng vấn hãng Reuters, rằng thứ nhất là không có vị quan chức nào đứng ra mời về. Thứ nữa, vấn đề của thể thao Nga không chỉ là thiếu thầy giỏi, mà là "câu chuyện cơ chế, của cả ngành thể thao".
Ngày hôm qua, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã phát đi một thông điệp mạnh mẽ, yêu cầu các quan chức thể thao nước này phải từ chức sau thất bại ở Vancouver. Nhưng liệu như thế đã đủ để thể thao Nga tìm lại mình ở Sochi sau 4 năm nữa?
* Chuyên mục xuất hiện vào thứ Ba hàng tuần.
Hoàng Nhật
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN