(TT&VH) - Cổ vật từ các dòng sông Nam bộ là chuyên đề triển lãm mới của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam - TP.HCM được khai mạc vào sáng nay 10/12. Khoảng 400 cổ vật như: rìu đá, cọc nhà sàn, súng thần công, bình gốm… được vớt lên từ hàng trăm địa điểm trên các dòng sông Nam bộ sẽ được trưng bày.
Ông Phạm Hữu Công, Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam - TP.HCM cho biết:
- Ý tưởng về việc trưng bày Cổ vật từ các dòng sông Nam bộ đã có từ 2 năm nay. Trong quá trình đi điền dã, chúng tôi đã sưu tầm được rất nhiều hiện vật chìm dưới sông, chúng thể hiện khá đầy đủ dòng chảy của lịch sử Nam bộ.
* Ông có thể giới thiệu sơ qua về một số cổ vật đặc sắc nhất?
- Mỗi thời kỳ của lịch sử Nam bộ đều có hiện vật tiêu biểu. Cổ nhất là chiếc rìu đá niên đại khoảng 2.500 năm được vớt lên từ sông Đồng Nai. Thật khó mà tưởng tượng con người thời tiền - sơ sử lại có thể chế tác được những công cụ đá chuẩn về hình thức và đẹp về mỹ thuật như thế. Thời đồ đồng thì những mũi lao, mũi giáo đồng là tiêu biểu. Chúng tôi rất ngạc nhiên khi “mũi qua” đồng tưởng chỉ có ở Trung Quốc lại xuất hiện nhiều tại Nam bộ. Đặc biệt, trên sông Đồng Nai cũng đã tìm thấy một trống đồng (niên đại trên dưới 2.000 năm) biểu hiện cho sự giao lưu giữa các vùng. Những cọc nhà sàn gỗ, những đồ đựng đất nung với kiểu dáng tiêu biểu không lẫn lộn với bất cứ nền văn hoá nào là đặc trưng của văn hoá Phù Nam - Óc Eo (thế kỷ 1 - 7)…Nhưng ấn tượng nhất là di vật từ các trận chiến trên sông. Chúng tôi đã tìm được một mảnh tàu bọc đồng rất có thể là của tàu Hy vọng (L'Espérance) của Pháp đã bị Nguyễn Trung Trực đốt trên sông Nhật Tảo và một khẩu súng sắt dự đoán là của nghĩa quân Tây Sơn trong trận Gạch Rầm - Xoài Mút (1785)…
Chiếc trống đồng vớt từ sông Đồng Nai
* Sau triển lãm này, công việc tìm kiếp các cổ vật dưới các lòng sông vẫn tiếp tục được tiến hành chứ?
- Chúng tôi vẫn đang tiếp tục hành trình tìm kiếm, song song với việc đang lập danh sách các dòng sông chứa đựng nhiều hiện vật. Sông Đồng Nai hiện đang đứng đầu bảng. Tại đây chúng tôi đã tìm thấy cổ vật của tất cả các thời kỳ lịch sử của Nam bộ; trong khi đó, sông Cửu Long thì ít hơn. Đây là điều rất thú vị vì nó góp phần xác định lịch sử Nam bộ là xuất phát từ vùng đất cao.
* Cám ơn ông!
Ninh Lộc (thực hiện)