(TT&VH) - Lãnh đạo khoa dược một bệnh viện T.Ư cho biết, BV mỗi tháng sử dụng 50 tỉ đồng tiền thuốc, trong đó tình trạng kê thuốc quá tay, kê thuốc không cần thiết, kê sai đã khiến chi phí cho thuốc bị “đội” 6 - 8 tỉ đồng/tháng.
Chỉ tính riêng kinh phí chi cho thuốc kháng sinh tại BV Bạch Mai đã khoảng 90-100 tỉ đồng/năm. Hoặc ba loại thuốc có tác dụng hỗ trợ gan với trên mười tên biệt dược, một tháng BV đã chi trên 3 tỉ đồng. Hay thuốc Glutathion là loại thuốc tiêm chưa có tác dụng rõ rệt trong điều trị vẫn được sử dụng với mức hơn 100.000đ/ống, mỗi ngày người bệnh phải tiêm 4 ống đã nâng chi phí cho loại thuốc này lên tới 3 tỉ đồng/tháng.
Vừa thêm bệnh - vừa mất tiền oan
Lý giải vấn nạn này, các Giáo sư đầu ngành y tế đã nhận định: Khi thầy thuốc đã kê hơn 6 loại thuốc trong 1 đơn thuốc là thể hiện sự lúng túng trong chẩn đoán và yếu kém về chuyên môn hoặc có thể bị chi phối bởi các hãng thuốc.
Theo khảo sát tình hình sử dụng thuốc tại BV Bạch Mai, số bệnh án sử dụng từ 6-10 loại thuốc đang chiếm 51,36%, dùng từ 11-15 loại thuốc chiếm 10% và cá biệt có bệnh án sử dụng từ 16-20 loại thuốc, chiếm 1,7%.
Những hãng dược phẩm trong các bệnh viện
hiện nay có “chương trình chăm sóc” bác sĩ rất chuyên nghiệp, nên việc
“nể nang” kê thêm loại thuốc mới vào đơn thuốc là chuyện đương nhiên!
(Ảnh minh họa)
Phân tích một đơn thuốc chữa bệnh tim mạch với 9 loại thuốc, TS Trần Nhân Thắng - Trưởng đơn vị thông tin thuốc – BV Bạch Mai đã chỉ ra sự tương tác nguy hiểm của các loại thuốc. Cụ thể: trong đơn thuốc này có 2 loại thuốc có cùng tác dụng lợi tiểu nên có thể bỏ đi một loại. Đã có một loại thuốc có tác dụng giữ kali song BS vẫn kê thêm một loại thuốc bù kali, như vậy sẽ dẫn đến tình trạng thừa kali nguy hiểm cho người bệnh. 1 loại thuốc hỗ trợ gan mà BS kê không cần thiết có thể tương tác với tất cả các loại thuốc khác. Với đơn thuốc này có thể bỏ đi 3 loại thuốc không cần thiết, tiết kiệm chi phí mà còn mang lại sự an toàn cho người bệnh. Việc sử dụng kháng sinh với tỉ lệ là 100% ở khoa Tai mũi họng, 98% ở khoa Gây mê hồi sức, 94% ở khoa ngoại... là con số cao so với giới hạn báo động của Tổ chức Y tế thế giới. Tỉ lệ sử dụng kết hợp 2-3 khá phổ biến chiếm 41%, kết hợp 2 kháng sinh chiếm tới 92%. Đáng lo ngại hơn là sử dụng các loại thuốc hỗ trợ điều trị. Điều tra về việc dùng thuốc hỗ trợ gan tại BV Bạch Mai cho thấy, hầu hết các khoa đều sử dụng không phù hợp và chưa có cơ sở khoa học, dùng thuốc mà không làm các xét nghiệm cần thiết... đã mang lại các tác dụng phụ như tăng men gan, tăng ure, với bệnh nhân ung thư thì việc dùng các thuốc hỗ trợ này còn làm bệnh nặng hơn.
Theo phân tích của một tiến sĩ chuyên khoa tim mạch, nhu cầu người bệnh cần 5-7 loại thuốc là có thực tế, nhưng không nhiều. Ví dụ, bệnh động mạch vành cần dùng một lúc 7 loại thuốc như: Chống kết tập tiểu cầu, giãn vành, bảo vệ cơ tim, ức chế nhịp tim, hạ huyết áp, hạ lipid máu, chống tiểu đường (nếu có). Những trường hợp khác (trường hợp bác sĩ kê đơn với nhiều loại-PV) là do lợi nhuận thu được từ hãng dược phẩm trả hoa hồng. Cũng theo vị tiến sĩ này, những hãng dược phẩm trong các bệnh viện hiện nay có “chương trình chăm sóc” bác sĩ rất chuyên nghiệp, nên việc “nể nang” kê thêm loại thuốc mới vào đơn thuốc là chuyện đương nhiên!
Quản lý giá thuốc- bối rối!
Theo khảo sát, tại các BV T.Ư, chi phí cho tiền thuốc đang chiếm tới 70%, có nơi tới 80%, song gánh nặng tiền thuốc đó không phải BV đứng ra gánh chịu hoàn toàn mà lại đổ lên đầu người bệnh hoặc từ quỹ Bảo hiểm y tế chi trả. Có lẽ vì lý do này mà giá thuốc ở nhiều BV đã cao hơn so với thị trường. Đặc biệt với những loại thuốc, hoá chất đặc hiệu, độc quyền thì giá còn ở mức “trên trời”. Bộ trưởng Bộ Y tế đã thừa nhận tại buổi Hội nghị trực tuyến ngành Dược rằng, giá thành điều trị hiện nay của người bệnh đang bị đẩy lên quá cao bởi thầy thuốc đang lạm dụng việc kê đơn, người bệnh chỉ cần 3 loại thuốc nhưng bắt uống đến 5 loại. Bộ trưởng Bộ Y tế cũng cho rằng, trong thời gian sớm nhất phải làm thế nào để sắp xếp lại hệ thống lưu thông phân phối thuốc một cách hợp lý, tránh tầng nấc trung gian như hiện nay.
Trả lời câu hỏi vì sao Bộ Y tế chưa tổ chức đấu thầu thuốc quốc gia, Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang cho biết, Bộ Y tế đang chỉ đạo các Vụ, Cục liên quan xây dựng Đề án thí điểm đấu thầu thuốc quốc gia sẽ áp dụng đối với một số nhóm hoạt chất có số lượng lớn, giá trị sử dụng lớn và thực hiện thí điểm đấu thầu tập trung cho các BV T.Ư vào quý 3/2009. Rõ ràng các bước đi của Bộ Y tế đang chậm hơn so với những gì đang diễn ra. Việc tổ chức đấu thầu thuốc ở từng BV đã nảy sinh nhiều bất cập trong nhiều năm qua song vẫn kéo dài thời gian xây dựng đề án. Nhà thuốc BV cũng đang là một địa chỉ bán thuốc giá cao.
Theo báo cáo của Sở Y tế TP HCM, lợi dụng kinh doanh thương hiệu BV, một số nhà thuốc BV đã tiến hành liên kết hay đấu thầu nhà thuốc cho các đơn vị, cá nhân bên ngoài, hoàn toàn không quản lý, vì thế nhà thuốc BV đã bán các loại thuốc kém chất lượng và giá thuốc lại cao hơn so với bên ngoài. Để nâng cấp chất lượng nhà thuốc BV, Bộ Y tế đã triển khai tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc (GPP) tại các nhà thuốc BV với giá thuốc bán theo quy định. Qua một thời gian thực hiện mới có khoảng 140/406 nhà thuốc BV đạt GPP. Tuy nhiên, đây lại là một kênh bán thuốc giá cao hơn so với thị trường. Lý giải về chuyện này, một số lãnh đạo BV cho rằng phải chi phí lớn hơn cho quản lý, cho máy lạnh... Lại có thêm một sự bất hợp lý, bởi người dân luôn muốn mua thuốc có chất lượng nhưng giá phải hợp lý, nếu không họ sẽ chọn nơi nào có giá rẻ hơn để mua mà không cần phải bước vào nhà thuốc có máy lạnh. Có thể sự đầu tư đó BV phải lo chứ không thể đổ vào giá thuốc và cuối cùng người mua thuốc phải gánh chịu.
Chỉ tính riêng kinh phí chi cho thuốc kháng sinh tại BV Bạch Mai đã khoảng 90-100 tỉ đồng/năm. Hoặc ba loại thuốc có tác dụng hỗ trợ gan với trên mười tên biệt dược, một tháng BV đã chi trên 3 tỉ đồng. Hay thuốc Glutathion là loại thuốc tiêm chưa có tác dụng rõ rệt trong điều trị vẫn được sử dụng với mức hơn 100.000đ/ống, mỗi ngày người bệnh phải tiêm 4 ống đã nâng chi phí cho loại thuốc này lên tới 3 tỉ đồng/tháng.
Vừa thêm bệnh - vừa mất tiền oan
Lý giải vấn nạn này, các Giáo sư đầu ngành y tế đã nhận định: Khi thầy thuốc đã kê hơn 6 loại thuốc trong 1 đơn thuốc là thể hiện sự lúng túng trong chẩn đoán và yếu kém về chuyên môn hoặc có thể bị chi phối bởi các hãng thuốc.
Theo khảo sát tình hình sử dụng thuốc tại BV Bạch Mai, số bệnh án sử dụng từ 6-10 loại thuốc đang chiếm 51,36%, dùng từ 11-15 loại thuốc chiếm 10% và cá biệt có bệnh án sử dụng từ 16-20 loại thuốc, chiếm 1,7%.
Phân tích một đơn thuốc chữa bệnh tim mạch với 9 loại thuốc, TS Trần Nhân Thắng - Trưởng đơn vị thông tin thuốc – BV Bạch Mai đã chỉ ra sự tương tác nguy hiểm của các loại thuốc. Cụ thể: trong đơn thuốc này có 2 loại thuốc có cùng tác dụng lợi tiểu nên có thể bỏ đi một loại. Đã có một loại thuốc có tác dụng giữ kali song BS vẫn kê thêm một loại thuốc bù kali, như vậy sẽ dẫn đến tình trạng thừa kali nguy hiểm cho người bệnh. 1 loại thuốc hỗ trợ gan mà BS kê không cần thiết có thể tương tác với tất cả các loại thuốc khác. Với đơn thuốc này có thể bỏ đi 3 loại thuốc không cần thiết, tiết kiệm chi phí mà còn mang lại sự an toàn cho người bệnh. Việc sử dụng kháng sinh với tỉ lệ là 100% ở khoa Tai mũi họng, 98% ở khoa Gây mê hồi sức, 94% ở khoa ngoại... là con số cao so với giới hạn báo động của Tổ chức Y tế thế giới. Tỉ lệ sử dụng kết hợp 2-3 khá phổ biến chiếm 41%, kết hợp 2 kháng sinh chiếm tới 92%. Đáng lo ngại hơn là sử dụng các loại thuốc hỗ trợ điều trị. Điều tra về việc dùng thuốc hỗ trợ gan tại BV Bạch Mai cho thấy, hầu hết các khoa đều sử dụng không phù hợp và chưa có cơ sở khoa học, dùng thuốc mà không làm các xét nghiệm cần thiết... đã mang lại các tác dụng phụ như tăng men gan, tăng ure, với bệnh nhân ung thư thì việc dùng các thuốc hỗ trợ này còn làm bệnh nặng hơn.
Theo phân tích của một tiến sĩ chuyên khoa tim mạch, nhu cầu người bệnh cần 5-7 loại thuốc là có thực tế, nhưng không nhiều. Ví dụ, bệnh động mạch vành cần dùng một lúc 7 loại thuốc như: Chống kết tập tiểu cầu, giãn vành, bảo vệ cơ tim, ức chế nhịp tim, hạ huyết áp, hạ lipid máu, chống tiểu đường (nếu có). Những trường hợp khác (trường hợp bác sĩ kê đơn với nhiều loại-PV) là do lợi nhuận thu được từ hãng dược phẩm trả hoa hồng. Cũng theo vị tiến sĩ này, những hãng dược phẩm trong các bệnh viện hiện nay có “chương trình chăm sóc” bác sĩ rất chuyên nghiệp, nên việc “nể nang” kê thêm loại thuốc mới vào đơn thuốc là chuyện đương nhiên!
Quản lý giá thuốc- bối rối!
|
Các báo cáo về phản ứng có hại của thuốc chưa cập nhật đầy đủ |
Trả lời câu hỏi vì sao Bộ Y tế chưa tổ chức đấu thầu thuốc quốc gia, Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang cho biết, Bộ Y tế đang chỉ đạo các Vụ, Cục liên quan xây dựng Đề án thí điểm đấu thầu thuốc quốc gia sẽ áp dụng đối với một số nhóm hoạt chất có số lượng lớn, giá trị sử dụng lớn và thực hiện thí điểm đấu thầu tập trung cho các BV T.Ư vào quý 3/2009. Rõ ràng các bước đi của Bộ Y tế đang chậm hơn so với những gì đang diễn ra. Việc tổ chức đấu thầu thuốc ở từng BV đã nảy sinh nhiều bất cập trong nhiều năm qua song vẫn kéo dài thời gian xây dựng đề án. Nhà thuốc BV cũng đang là một địa chỉ bán thuốc giá cao.
Theo báo cáo của Sở Y tế TP HCM, lợi dụng kinh doanh thương hiệu BV, một số nhà thuốc BV đã tiến hành liên kết hay đấu thầu nhà thuốc cho các đơn vị, cá nhân bên ngoài, hoàn toàn không quản lý, vì thế nhà thuốc BV đã bán các loại thuốc kém chất lượng và giá thuốc lại cao hơn so với bên ngoài. Để nâng cấp chất lượng nhà thuốc BV, Bộ Y tế đã triển khai tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc (GPP) tại các nhà thuốc BV với giá thuốc bán theo quy định. Qua một thời gian thực hiện mới có khoảng 140/406 nhà thuốc BV đạt GPP. Tuy nhiên, đây lại là một kênh bán thuốc giá cao hơn so với thị trường. Lý giải về chuyện này, một số lãnh đạo BV cho rằng phải chi phí lớn hơn cho quản lý, cho máy lạnh... Lại có thêm một sự bất hợp lý, bởi người dân luôn muốn mua thuốc có chất lượng nhưng giá phải hợp lý, nếu không họ sẽ chọn nơi nào có giá rẻ hơn để mua mà không cần phải bước vào nhà thuốc có máy lạnh. Có thể sự đầu tư đó BV phải lo chứ không thể đổ vào giá thuốc và cuối cùng người mua thuốc phải gánh chịu.
Lam Khuê
