(TT&VH) - Nhân dịp khai giảng năm học mới 2010-2011, TT&VH xin giới thiệu nội dung cuộc trò chuyện cởi mở của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận với báo chí trước thềm năm học mới.
* Xin Bộ trưởng cho biết những nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục trong năm học mới 2010-2011?
- Năm học 2010-2011 được chọn là năm học “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”. Bên cạnh việc triển khai các nhiệm vụ thường xuyên hàng năm, toàn ngành sẽ tập trung triển khai các công việc mới là: Đề án Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; Chương trình thí điểm giảng dạy tiếng Anh từ lớp 3; Đề án phát triển hệ thống trường THPT chuyên. Cùng với đó chúng tôi tập trung chỉ đạo tổ chức giảng dạy kỹ năng sống (KNS) cho học sinh phù hợp với từng cấp học và điều kiện của từng địa phương.
Đặc biệt, chúng tôi sẽ chú ý tới hệ thống trường dân tộc nội trú. Ngành cũng sẽ phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan tổ chức hội nghị bàn giải pháp phát triển giáo dục ở 3 khu vực: Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ vì hiện nay giáo dục ở các vùng này còn đang rất khó khăn.
Tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận |
- Thật ra, đây không phải là những nhiệm vụ mới, nhưng do thời gian trước chưa được làm tốt nên trở thành vấn đề bức xúc hơn, cần tập trung làm tốt từ năm học này.
Để giáo dục và hình thành lối sống lành mạnh cho học sinh, phòng chống các tệ nạn, trong đó có bạo lực học đường, chúng tôi sẽ tăng cường giáo dục KNS. Bộ đã tổ chức tập huấn cho giáo viên chuyên đề giáo dục KNS, dạy tích hợp KNS vào các môn học văn hóa, tổ chức rèn luyện KNS thông qua các các hoạt động ngoại khóa trong và ngoài nhà trường. Trên cơ sở định hướng chung về chương trình, nội dung giáo dục KNS của Bộ, các địa phương và các nhà trường sẽ thảo luận, cụ thể hóa để vận dụng cho phù hợp thực tế của mình. Ví dụ như: Với học sinh vùng sông nước (ĐBSCL) cần dạy trẻ biết cách phòng chống tai nạn sông nước; với HS gần đường giao thông lớn (quốc lộ, tỉnh lộ, đường sắt...) và vùng đô thị cần chú trọng dạy trẻ thực hiện an toàn giao thông, không nghiện game online;...
Toàn ngành sẽ chú ý để phát huy và nhân rộng ngay các sáng kiến trong năm học mới đồng thời sẽ tổ chức sơ kết để thực hiện tốt hơn yêu cầu này.
* Trong nhiệm kỳ Bộ trưởng của mình, ông có dự định sẽ chọn một vấn đề gì để ưu tiên giải quyết không, ví dụ như: dạy thêm - học thêm tràn lan, lạm thu, học để đối phó với thi cử?
- Tôi không nghĩ đến việc tạo dấu ấn cá nhân cho mình. Mục tiêu của tôi là cùng với các đồng chí đồng nghiệp của tôi trong toàn ngành nỗ lực thực hiện tốt các nhiệm vụ đã đặt ra nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Trong sự tiếp nối công việc đã làm, những gì làm tốt cần được phát huy, những gì làm chưa tốt sẽ phải khắc phục.
Còn về những hiện tượng không lành mạnh, không đúng với bản chất của nền giáo dục, chúng ta đều phải ngay lập tức đấu tranh để chấm dứt. Trong những vấn đề nêu trên, có những vấn đề chung của nền giáo dục cả nước, có những vấn đề cần được giải quyết theo thực tế mỗi địa phương.
Ví dụ như tình trạng học thêm tràn lan chỉ diễn ra ở thành phố, đô thị, còn ở nông thôn, nhiều nơi có tổ chức học thêm nhưng không thu tiền. Tôi đã chứng kiến tận mắt không ít thầy cô giáo ở vùng sâu vùng xa không chỉ dạy thêm không thu tiền mà còn nhường cơm dành tiền của mình cho học sinh. Bộ sẽ cùng các Sở, các trường xem xét, căn cứ thực tế để chọn vấn đề ưu tiên cần giải quyết nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.
Để khắc phục tình trạng lạm thu đầu năm học, cần có sự thống nhất hành động của mọi chủ thể. Có khi nhiều người, với tư cách công dân thì phản ứng nhưng với tư cách phụ huynh lại tiếp tay cho việc nộp tiền. .. Tôi cảm ơn các cấp ủy Đảng, chính quyền và mọi người dân đã quan tâm đầu tư để các cháu học sinh con em chúng ta có điều kiện học tập tốt hơn. Đồng thời, tôi cũng xin đề nghị tăng cường hơn nữa việc giám sát sử dụng các khoản thu này, đề nghị các cơ quan công luận tuyên truyền rộng rãi để các phụ huynh thống nhất hành động vì mục tiêu chung cao nhất là môi trường giáo dục lành mạnh cho con em chúng ta.
Trên cả cương vị nhà quản lý và phụ huynh học sinh
* Nhiều năm qua, người đứng đầu ngành giáo dục đều có điểm xuất phát từ các cơ sở giáo dục đại học, hiện nay cũng vậy. Bộ trưởng có cho rằng mình sẽ gặp khó khăn khi lãnh đạo Bộ, trong đó có mảng công việc mới là giáo dục phổ thông?
Thực hiện “Ba công khai” “Chúng tôi đang chỉ đạo các trường tích cực thực hiện “Ba công khai” (Công khai trình độ đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất; Công khai thu chi và Công khai cam kết về kết quả học tập của HS-SV) để người dân, phụ huynh biết mức học phí của các trường có tương xứng điều kiện và chất lượng dạy học hay không?” (phát biểu của Bộ trưởng Phạm Vũ Luận). |
Bên cạnh đó, tôi cũng là cha của hai cháu. Cháu lớn đang học đại học, cháu nhỏ mới học THCS. Trước đây, tôi vẫn thường đi họp phụ huynh, gần đây, tôi không làm được việc yêu thích này nữa vì ít có thời gian rỗi. Vì thế, mọi vấn đề của giáo dục phổ thông, tôi bàn bạc, trao đổi với đồng nghiệp và suy xét giải quyết không chỉ trên cương vị nhà giáo, người quản lý mà còn xuất phát từ suy nghĩ, lo lắng trên cương vị của một phụ huynh, một người cha.
* Là một chuyên gia kinh tế, ông sẽ định hướng và đưa con thuyền giáo dục Việt Nam phát triển theo hướng nào, thưa Bộ trưởng? Ông có băn khoăn hay lo lắng gì về những dự án “nghìn đô” cho giáo dục vừa được phê duyệt?
- Trong việc xây dựng, thực hiện các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục, tôi sẽ cân nhắc, xem xét sao cho phù hợp quy luật của khoa học sư phạm, khoa học quản lý,... và tất nhiên, tôi cũng sẽ xem xét từ góc độ kinh tế sao cho chúng đạt hiệu quả cao nhất.
Tôi nghĩ cách đặt vấn đề khái quát “các dự án nghìn đô” có vẻ không ổn... Tuy nhiên tôi không muốn bình luận về điều này. Các dự án này đã được chuẩn bị và cân nhắc kỹ không chỉ trong ngành giáo dục mà còn được thảo luận ở Chính phủ và Quốc hội. Do vậy, với câu hỏi có băn khoăn gì không, tôi trả lời là không băn khoăn. Còn với câu hỏi có lo lắng không thì tôi thừa nhận là: Có. Lo lắng khi chưa được quan tâm đầu tư thì không đủ nguồn lực để thực hiện và phát triển. Khi đã được Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư thì phải lo phối hợp với các bộ, ngành và các địa phương quản lý chặt để đồng tiền của nhân dân mang lại hiệu quả cao nhất.
* Xin cảm ơn Bộ trưởng!
Hoàng Hoa (ghi)
