“Ông đồ xứ Nghệ” của chúng tôi

Thứ Sáu, 20/11/2009 13:50

(TT&VH) - Năm nay, ngày 20 tháng 11, lòng tôi lại bồi hồi xúc động nhớ tới công ơn của các thầy cô đã từng dạy dỗ chúng tôi.

Và từ nước Nga xa xôi tôi xin gửi tới tất cả các thầy, cô giáo lời chúc mừng chân thành, tốt đẹp nhất. Tôi cũng xin viết mấy dòng tưởng niệm mộc mạc, chân thành như là nén tâm nhang kính dâng lên linh hồn thầy Trần Quốc Nghệ - người thầy “siêu giỏi” và kính yêu của các lớp học trò Trường Phổ thông cấp III Phan Đình Phùng, Hà Tĩnh.


 Thầy Trần Quốc Nghệ
1.
Thầy Trần Quốc Nghệ là một người văn võ toàn tài và đức độ. Thầy xuất thân từ một gia đình nhà nho hiếu học (thân phụ đậu cử nhân lúc mới 25 tuổi dưới triều nhà Nguyễn) tại xã Sơn Châu, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.


Thầy học từ cấp I đến tú tài tại Trường Khải Định (sau này là Quốc học Huế). Trong thời gian này thầy vừa học văn vừa học võ (thầy đã đoạt chức vô địch quyền Anh hạng lông của Trung Kỳ). Thầy đã dạy học ở nhiều nơi và có được một kiến thức rất uyên bác về văn học, sử học Việt Nam và văn học phương Tây, đặc biệt là văn học Pháp. Thầy cũng rất giỏi tiếng Pháp, tiếng Anh và biết tiếng Hán, tiếng Bồ Đào Nha…, chủ yếu do tự học nhờ một trí nhớ tuyệt vời.

Số học trò được thầy dạy có thể tính tới hàng ngàn, trong đó có nhiều người sau này nổi tiếng trong giới khoa học và các lĩnh vực khác như GS Phan Huy Lê, GS. NGND Hà Văn Tấn, GS.TSKH Phan Đình Diệu, GS.TS Hà Học Trạc, GS.TS Phan Hữu Dật, Nhà nghiên cứu Hà Xuân Trường, GS Lê Xuân Tùng (nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội), GS.TS Chương Thâu,...

2. Tôi có may mắn được học thầy Trần Quốc Nghệ hai môn văn và sử cùng với một số bạn đồng khóa 1963-66 như Nhà thơ TS. Lê Thành Nghị, PGS.TS Phan Xuân Biên, PGS.TS Lê Đình Sỹ, nhà thơ Nguyễn Trọng Bính,... Chúng tôi, lúc bấy giờ, là những học sinh “từ quê lên tỉnh”, phải ở trọ nhà dân quanh trường, điều kiện học tập rất khó khăn, thiếu thốn đủ thứ vì chiến tranh, và đến giữa khóa học lại theo trường sơ tán từ thị xã Hà Tĩnh lên vùng rừng núi xã Thạch Xuân.

Thầy thường bất ngờ ghé thăm nơi ở của chúng tôi để biết tình hình sinh hoạt, học tập của học sinh, dù lúc bấy giờ tuổi thầy đã cao và không phải là giáo viên chủ nhiệm lớp. Với chiếc xe đạp tồi tàn “bộ phận nào cũng kêu trừ cái chuông” thầy cũng đã từng nhiều lần đạp xe hàng chục cây số đến tận nhà của học sinh bị ốm đau để thăm hỏi hoặc tìm hiểu tình hình và động viên tinh thần học tập đối với những người có hoàn cảnh gia đình quá khó khăn.

Do hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ còn nặng “bệnh” lý lịch và lại là một người cương trực, thẳng thắng nên Thầy đã có lúc bị hiểu oan và chịu những thiệt thòi. Tuy vậy, với phẩm chất của một nhà giáo chân chính, từng trải, có nghị lực và tấm lòng vị tha nên thầy đã vượt qua được chính mình và mọi sự đố kị để tập trung vào chuyên môn và suốt đời dồn hết sức lực, tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ.

Những bài giảng của thầy không những có nội dung phong phú, sâu sắc mà còn rất hấp dẫn, cuốt hút, tạo niềm say mê đối với học sinh, nhất là những khi được nghe thầy giảng về Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm hay về lịch sử cổ đại. Thầy luôn muốn truyền đạt cho học sinh tình yêu khoa học và phương pháp tư duy độc lập, sáng tạo. Thầy đúng là “một ông đồ xứ Nghệ” trong thời đại mới! Từ đó chúng tôi càng thấy khâm phục, thương yêu và kính trọng thầy gấp bội. Từ sâu thẳm trái tim, chúng tôi và các thế hệ học trò của thầy luôn kính phục, yêu mến và tôn vinh thầy là Người thầy “siêu giỏi” như GS. NGND Hà Văn Tấn, một học trò cũ của thầy, nổi tiếng “thông kim, bác cổ” khẳng định.

3. Riêng bản thân tôi cũng có nhiều kỷ niệm với Thầy rất sâu đậm, không thể nào quên! Sau khi rời Trường cấp 3 Phan Đình Phùng-Hà Tĩnh thân yêu tôi được ra nước ngoài học tập và sau đó lại đi công tác xa liên tục nên mãi đến sau năm 1980 tôi mới được gặp lại thầy, khi đã nghỉ hưu và ra Nội ở với con gái trong Khu tập thể Kim Liên và dạy tiếng Pháp, tiếng Bồ Đào Nha cho một số người chuẩn bị đi làm chuyên gia ở các nước châu Phi.

Trong lần đầu gặp lại người thầy kính yêu sau bao năm xa cách, tôi rất hồi hộp vì không biết thầy còn nhớ người học trò cũ cách đây đã hàng chục năm không? Song thật ngạc nhiên và cảm động là khi tôi chưa kịp cất tiếng chào thì từ xa thầy đã bước tới và gọi đúng tên tôi. Đúng là thầy vẫn có một trí nhớ tuyệt vời như xưa (các bạn tôi nói rằng, Thầy vẫn còn nhớ tên của hầu hết học sinh mà thầy đã từng dạy). Sau đó tôi còn được gặp thầy một vài lần nữa nhưng sau đợt công tác nhiệm kỳ mấy năm ở nước ngoài về nước thì tôi nghe tin Thầy đã mãi mãi đi xa. Nghe tin đó, lòng tôi tê tái vì thương nhớ thầy.

Tôi đã viết mấy vần thơ sau đây kính dâng lên linh hồn của thầy Trần Quốc Nghệ:

 
 
THƯA THẦY!

Chúng con lại trở về đây
Thăm ngôi trường cũ, cô thầy, Thầy ơi!
Bao năm góc biển chân trời
Lòng con luôn nhớ những lời dạy, răn.
Cho dù tóc đã hoa râm
Vẫn là trò nhỏ muôn năm của Thầy.
Sông kia dẫu có vơi đầy
Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy chẳng quên!

Moskva,16/11/2009


(*)Tác giả hiện đang công tác ở Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga

Đặng Hữu Trung (từ Moskva)
0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
  Football  Chọn Avatar
Nội dung:
  Gửi bình luận
Trang bình luận

Café sáng mùa đông

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Giới thiệu giao lưu trực tuyến

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Đọc TT&VH ngày 13/2/2012: Cái chết của Whitney Houston - Những đồn đại kinh hoàng

Đọc TT&VH ngày 13/2/2012: Cái chết của Whitney Houston - Những đồn đại kinh hoàng

Trong bối cảnh giới chức Mỹ công bố rất ít thông tin về nguyên nhân khiến Whitney Houston đột tử, vô số tin đồn, giả thuyết, phỏng đoán hiện đang hình thành quanh cái chết của diva này.

Bạn đọc thảo luận

Van Nam - 2/13/2012 5:05:02 PM
http://www.vtc.vn/thethao/646-321271/bau-kien-va-nghi-an-vff-avg/ket-luan-thanh-tra-vu-vff-avg-dung-mot-nua-.htm"...đoàn thanh tra cho rằng ban chấp hành VFF là đại diện được các CLB ủy quyền, khi ký...
SKorpion - 2/13/2012 5:14:02 PM
Kẻ giết người sẽ bị trừng trị. Còn Pepe thì không bị trừng phạt. Đã thế, Real còn "nhờ" R. Carlos thăm dò dư luận dùm với tuyên bố: "Pepe là hình ảnh của Real". Slogan mới của Real có thể là : More...
Scorpion - 2/13/2012 4:59:50 PM
CĐV ở khán đài Bernabeu đúng là "đẳng cấp hoàng gia". Thế nên mới đây họ đã chế giễu la ó Ronaldo- Mourinho đó thôi. CĐV la ó, báo giới la ó, thế nên mới có chuyện sắp vô địch tới nơi mà Mourinho...
giải trí - 2/13/2012 4:33:13 PM
fan barca lâu mới nghe, never thấu hiểu =)
BBQ - 2/13/2012 4:40:06 PM
Đúng vậy,Sir Alex mất hơn 20 năm để đưa MU qua mặt LV.Trước kia nói tới bóng đá Anh là LIV chứ ko phải MU.Nay thì hoàn toàn ngược lại.Barca chơi bóng bốc đồng,thiếu chiến lược mà cứ hay tự hào là...