(Bài dự thi) - "Đoàn tàu SH2 đi Hà Nội sắp về đến ga. Kính mời quý khách có vé vào ga, vé của ai người ấy cầm …". Tiếng người phát ngôn nhẹ vang trong đêm. Nhìn lên đồng hồ: 2 giờ kém 15, vậy là tàu trể mất 15 phút. Xách vội túi hành lý, tôi cùng khoảng hơn mười người bước vào cổng. Đã trải qua bao cuộc ra đi nhưng đêm nay đứng trước không gian im vắng của sân ga tôi vẫn thấy có chút bâng khuâng.
- Toa số hai ở đâu con? Một bà già tay xách nách mang giọng xứ Nghệ hỏi:
- Bác cứ đi theo con. Mà bác đưa bớt đồ con cầm dùm cho.
Đã quen đi tàu nên tôi biết toa số hai của mình ở chổ nào. Nó nằm cuối đường xi măng, một quãng đủ dài để bà già và tôi phải nghỉ chân tới ba lần và khi tới nơi nhìn quanh vẫn thấy chỉ có tôi với bà. Các hành khách khác đều đã dừng lại phần đường của ghế mềm hay giường nằm. Cuộc sống khá lên nên giờ ít người chọn toa ghế cứng nhưng riêng tôi hễ đi tàu là tôi lại thích được ngồi ở đây, ở hạng vé rẻ tiền này, bên cạnh mấy ông bà già nhà quê, mấy người tìm việc… Tôi thích cái không khí bình dân nói năng chẳng cần giữ kẽ, ăn uống có gì cứ thoải mái bày ra và nhất là tai được nghe nhiều chuyện lý thú .
Chờ chưa tới 5 phút những tiếng xình xịch quen thuộc đã vang lên. Đoàn tàu từ từ dừng bánh. Chỉ có hai người xuống. Leo lên toa tôi mừng thầm vì còn khá rộng. Trên mấy manh chiếu lót sàn nhiều người đang nằm ngủ ngon lành. Toa ghế cứng là vậy đó, thế nào rồi cũng có chổ để ta ngã lưng qua đêm.
- Ghế số 62 chổ nào vậy con?
- Ở đàng kia. Nhưng bác cứ ngồi đây với con. Không sao đâu. Còn nhiều chổ trống mà.
Thế là chúng tôi cùng dừng lại nơi hai dãy ghế trống kề nhau. Xếp đồ đạc của cả hai lên kệ xong, tôi kê túi xách làm gối và thả mình xuống ghế tìm giấc ngủ. Không hiểu sao mỗi lần đi tàu dù nằm chân không thể duỗi thẳng nhưng tôi luôn thấy dể ngủ hơn ở nhà. Có lẽ là nhờ tiếng bánh xe lăn đều đều trên đường ray nghe tựa tiếng mẹ ru ngày nào. Tôi ngủ một mạch cho tới khi cô nhân viên bán hàng đánh thức để lấy chổ đẩy xe.
- Café đen, café sửa đây.
(Ảnh Internet)
- Mời bác uống café
- Cảm ơn con, bác đang ăn trầu. Con về đâu vậy?
- Dạ về Hà Tĩnh.
- Vậy là cùng chổ với bác rồi.
Tôi im lặng châm điếu thuốc và nhấp ly café. Dù café không ngon nhưng uống café sáng trên tàu có cái thú rất riêng. Bên trong khung cửa se se gió lạnh. Bên ngoài mặt trời chưa mọc. Bảng lảng đây đó mấy làn sương sớm. Xa xa là đường viền mờ của núi rừng còn trước mặt từng phong cảnh lần lượt phô diễn như một cuốn phim chiếu chậm. Những cánh đồng lúa xanh chạy dài, vài mái nhà nép bên sườn đồi, dòng sông lờ lững giữa hai bờ cát vàng một khoảng ao đầy hoa súng trắng đẹp đến ngẩn ngơ, một lối nhỏ rợp bóng tre làng, vài bóng người lặng đứng nhìn tàu qua. Và cứ thế bao cảnh núi đồi làng mạc rồi đồng hoang biển cả theo nhau nối tiếp... Những lúc ấy ta mới thấy câu quê hương đẹp hơn cả quả là chẳng sai.
- Con đi chơi hay có công chuyện gì?
- Dạ con về quê sửa mồ mả ông bà.
Mắt của bà vụt lên ánh thân thiết.
- Phải đó con. Sống vì mồ mả không ai sống vì cả bát cơm. Mất bát cơm còn dễ kiếm nhưng mất những gì của tổ tiên để lại là mất luôn. Cũng như nơi ăn chốn ở thì nhiều nhưng quê hương thì chỉ một thôi con ạ!
Những lời bà làm tôi như tỉnh hẳn. Cách đây mấy tháng có người ở quê nhắn tin khu mộ ông bà tôi đã bị sạt lỡ cần phải tu sửa kẻo mấy đứa chăn bò phá.
- Ba già yếu rồi nên không về được, con phải thay ba mà lo công chuyện cho ông bà. Việc này có xong thì ba mới yên tâm.
Chậm rãi ông nói với tôi từng lời một chẳng khác nào đang khắc nó lên mặt bàn. Chẳng thể từ chối tôi đành phải lên đường mà lòng đầy lo lắng, phần vì phải bỏ nhà cửa công việc, phần vì miền đất kia dẫu là quê hương nhưng từ sinh ra tới nay suốt mấy chục năm tôi chưa một lần tìm về.
Thế mà nghe bà già nói tôimới hiểu rằng trên đời này quê hương, tổ tiên là những điều quý giá mà ta không thể tìm kiếm chọn lựa hoặc thay đổi và tôi nhận ra chuyến về quê này của mình thật là cần thiết và đầy ý nghĩa. Bà lại lên tiếng:
- Con thấy mấy đám ruộng kia không. Chỗ gò cao nào cũng có mồ mả. Từ xưa ông bà mình đã tìm những phần đất khô ráo và gần gũi để làm chổ cho tổ tiên yên nghỉ. Cứ mỗi bữa đi cày lại là một dịp ra thăm mồ mả. Có buồn vui gì họ đều kể cho tổ tiên nghe. Đó! Con có thấy cái ông già vừa cuốc ruộng vừa đắp thêm ít đất vào gò mộ kia không. Ông ta làm thế cũng là để cho con cháu mình nửa đấy …
Giang Kiều
