|
Một dân tộc có hàng
ngàn năm lịch sử thì quá khứ không bao giờ mất đi, mà ẩn hiện dưới rất
nhiều hình thức văn hóa. Một ngôi chùa, ngôi đình, một điệu dân ca, hay
một điệu múa... nếu chỉ nhìn thoáng qua thì bất quá chúng ta chỉ cảm
nhận chúng như một thắng cảnh, một trò chơi thưởng ngoạn, nhưng nếu xem
xét kỹ, chúng chứa đựng nhiều ký ức cổ xưa, nhiều ký hiệu mà ngay cả
những người trình diễn nó cũng không biết rõ hết ý nghĩa. Có lẽ sự tích
và nội dung của năm điệu múa Xuân Phả đó lại không quan trọng bằng hồn
cốt của dân tộc và của một thời lắng đọng qua những hành vi tối cổ, tới
mức người ta có cảm giác, người Xuân Phả và những điệu múa của họ chứa
đựng những thông tin quá khứ bí ẩn nhất của người Việt.
Nhà phê bình mỹ thuật Phan Cẩm Thượng |