Khảo sát “Hành vi và thái độ của người tham gia giao thông tại TP.HCM” do công ty Consumer Behavior & Insight (CBI) thực hiện phi lợi nhuận nhằm góp một phần vào việc cải thiện tình trạng giao thông tại TP.HCM. Khảo sát thực hiện qua chọn mẫu ngẫu nhiên 400 người, tuổi từ 18 – 45, học vấn tiểu học 5%, trung học cơ sở 24%, trung học phổ thông 34%, cao đẳng/trung cấp 14%, đại học và sau đại học 20%… Sài Gòn Tiếp Thị lần lượt giới thiệu một số kết quả từ khảo sát này
Kỳ 2: Tại sao phải chạy ẩu?
Một trong những hình ảnh khá “tiêu biểu” của hành vi và thái độ những người tham gia giao thông là hình ảnh hai dòng xe hai bên rào chắn lúc xe lửa chạy qua. Trong thời gian chờ đợi, một người rồi hai người, ba người… lấn qua làn đường không dành cho mình. Đến lúc xe qua, rào chắn dở lên, hai đội quân xe cộ đã dàn hàng ngang, mặt đối mặt, mắt đối mắt, nhất quyết không cho “đối thủ” của mình có đường để vượt thoát…
Ai cũng có phần
Nghiên cứu hành vi và thái độ của người tham gia giao thông của công ty CBI cho thấy có đến 99% số người tham gia giao thông trả lời là đã có phạm ít nhất một loại lỗi trong giao thông trong tháng qua! 44% người chạy xe trên lề đường, 36% chạy lấn tuyến, 32% chạy ngược chiều tạm một đoạn, 22% lấn tuyến khi đèn đỏ, 14% vượt đèn đỏ, 8% chạy xe khi mới nhậu xong…
Những con số này trong thực tế có lẽ còn cao hơn. Ở giai đoạn điều tra đầu, khi quan sát 385 lượt đèn đỏ tại khắp các ngã tư ở TP.HCM vào thời điểm không có công an giao thông túc trực, nhóm nghiên cứu ghi nhận có đến trên 80% số lượt đèn đỏ có người lấn tuyến và trên 50% số lượt có người vượt đèn đỏ.
Tỷ lệ phạm các lỗi giao thông chiếm tỷ lệ cao ở lứa tuổi 18 – 22 tuổi, đúng như quan niệm của người được phỏng vấn về cách lưu thông thường thấy của lứa tuổi “choai choai” này. Thống kê về trình độ học vấn, thật đáng ngạc nhiên là không phải những người có trình độ thấp vi phạm nhiều, mà ngược lại, tỷ lệ phạm lỗi lại cao ở những người có trình độ cao đẳng, đại học! Lý giải của một sinh viên ở trường đại học Makerting khi các tác giả dự án nghiên cứu đến trình bày kết quả dự án, lý do phạm luật giao thông nhiều của người “trí thức” là do họ khôn ngoan hơn, “lách luật” giỏi hơn người có trình độ thấp (?!)…
Vì đâu nên nỗi?
Lý do vì sao hầu như “ai cũng có phần” trong câu chuyện hỗn loạn giao thông? 52% cho rằng “thời buổi này ai ra đường cũng phạm luật giao thông hết”, và do vậy, 68% nghĩ “với tình trạng giao thông hiện nay, khó mà đi được nếu không vi phạm luật lệ giao thông”! Cụ thể hơn, 85% quan niệm hiện nay ra đường mạnh ai nấy đi, chưa có sự nhường nhau để lưu thông tốt hơn; 58% tranh thủ lấn đường hay leo lề để tránh kẹt xe; 68% cảm nhận, trong lúc kẹt xe, nếu mình nhường đường cho người khác là sẽ bị kẹt ngay…
Những thống kê tiếp theo cho thấy việc vi phạm luật lệ giao thông đã là chuyện bình thường như “cơm bữa” hàng ngày. Trong những hành vi vi phạm luật giao thông được cho là “thông cảm được”, chưa cần khắc phục ngay, có rất nhiều lỗi gây ùn tắc giao thông: chạy xe máy trên lề đường (46%), chạy ngược chiều tạm một đoạn (45%), đi bộ sang đường không dành riêng cho người đi bộ (40%), lấn lên phía trên hoặc lấn qua phần đường bên kia lúc đèn đỏ để tranh thủ chạy nhanh lúc đèn xanh (25%), chạy lấn tuyến xe khác (22%)…
Giải thích một cách “nguỵ biện” cho hành vi phạm luật của mình, nhiều người cho rằng trong một số trường hợp, vượt đèn đỏ là có thể thông cảm được (44%); thỉnh thoảng chạy nhanh một chút thì thông cảm được (64%); thỉnh thoảng phạm lỗi nhẹ để đi nhanh hơn thì thông cảm được (60%); do không thấy kịp những biển báo giao thông như cấm rẽ, đường cấm (65%)…
Tâm lý hùa theo với đám đông, nghĩ mình chỉ là “một hạt cát” trong giao thông thể hiện rất rõ: Hàng ngày, tôi thấy rất nhiều người phạm luật giao thông nhưng không bị phạt (71%); ngay cả bản thân tôi, thỉnh thoảng cũng phạm luật nhưng không bị phạt trong tháng qua (82%). Ngày ngày, tôi phải cay đắng nhận ra rằng ai ai cũng phạm luật và nếu như tôi cứ khăng khăng cứng nhắc mà đi đúng luật thì chỉ như một ông “thầy mo” giữa dòng đời, chỉ tổ bị thiệt. Thậm chí, khi dừng lại trước những chốt đèn không có công an giao thông, tôi cũng lo sợ vì rất nhiều khả năng là những xe muốn vượt đèn từ phía sau hoàn toàn có thể đâm vào xe tôi…
Chính quan niệm, tâm lý đó đã dẫn tới hành vi và thái độ phạm luật giao thông khá phổ biến như hiện nay. Và chuyện chống kẹt xe không phải là chuyện của Công an giao thông hay của sở Giao thông vận tải, mà là chuyện của từng cá nhân những người tham gia giao thông…
(SGTT) http://www.sgtt.vn/Detail29.aspx?ColumnId=29&NewsId=43740&fld=HTMG\2008\1123\43740
Qua bài viết trên có thể thấy được phần nào tình trạng vi phạm luật giao thông ở Việt Nam trong đó có lỗi vượt đèn đỏ đang rất phổ biến. Bên cạnh việc tuyên truyền ,giáo dục thì chúng ta cũng cần có những biện pháp nhằm ngăn chặn lỗi vượt đèn đỏ. Đó là lý do cho sự xuất hiện của “Biển báo ảo giúp giảm lỗi vượt đèn đỏ của người tham gia giao thông”.
Các ảnh tư liệu được chụp tại ngã tư Hàng Bài- Tràng Tiền-Đinh Tiên Hoàng(Hà Nội).
2) Giải pháp : Thay đổi hệ thống đèn xanh đỏ nhỏ thành hệ thống đèn laser như sau :
Hệ thống sẽ được hiển thị thông qua việc thu nhận tín hiệu đèn laser gắn ở 2 bên đường thay thế cho hệ thống đèn xanh đèn đỏ nhỏ gắn ở cột đèn giao thông. Khi đèn đỏ trên cột đèn giao thông chuyển sang đỏ thì hệ thống đèn laser sẽ hiển thị nhằm cảnh báo tới người tham gia giao thông. Thời gian hiển thị của hệ thống đèn phụ thuộc vào thời gian đèn đỏ của cột đèn giao thông và nên để khoảng 10 giây khi bắt đầu đèn đỏ rồi sau đó sẽ tắt.
Tác dụng : Thông báo và cảnh báo tới người tham gia giao thông tín hiệu đèn đỏ để người đi bộ có thể sang đường.
3) Một số gợi ý khi triển khai dự án :
* Cần thiết kế và bố trí cột đèn laser sao cho phù hơp với cảnh quan cũng như phù hợp với hệ thống đường của Việt Nam. Ví dụ với các đường có nhiều cột đèn xanh và đỏ
* Có thể bổ sung thêm tính năng hiện thị đèn vàng để thông báo cho mọi phương tiện giao thông biết và cũng nhằm tránh hiện tượng vượt khi chưa đèn xanh.
* Trong trường hợp không thể làm thành chữ STOP như hình vẽ thì chỉ cần các tia laser màu đỏ cũng có thể chấp nhận được.
* Chiều cao của hệ thống đèn laser là ngang với tầm đèn xe máy( khoảng 1m-1m2) để tránh cản trở tầm nhìn của người tham gia giao thông.
Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của mọi người để ý tưởng này trở nên khả thi hơn nữa
Xin cảm ơn.
Tác giả: Lã Mạnh Thắng
