(TT&VH) - Thanh tra TP.HCM mới có kết luận thanh tra Tổng Cty Xây dựng Sài Gòn (TCty XDSG) và các đơn vị trực thuộc. Tuy nhiên, vấn đề mà trước đây báo chí đã phanh phui về những sai phạm ở Cty Cổ phần Đầu tư Bình Phú (Cty Bình Phú) tuyệt nhiên không thấy đề cập đến.
Tại sao đất chợ Bình Phú bị loại khỏi vốn giá trị DN?
Năm 1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Nay là Thủ tướng Chính phủ) giao 18.486 m2 đất chợ Bình Phú cho Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 (nay là Cty Bình Phú) làm vốn kinh doanh. Quyết định ghi rõ “Xác định giá trị khu đất được giao tính bằng tiền và giao cho công ty làm vốn cố định để phát triển sản xuất theo chức năng, nhiệm vụ của công ty”.
Tuy nhiên, năm 2005, khi Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 tiến hành cổ phần hóa DN, dự án chợ Bình Phú lại không nằm trong danh mục tài sản xác định giá trị DN, mà được điều chuyển về công ty mẹ là TCty XDSG. Lạ lùng thay, toàn bộ chợ Bình Phú gồm nhà lồng chợ và 18.486 m2 đất, khi chuyển về cho TCty XDSG lại được doanh nghiệp tự định giá có hơn 3,7 tỷ đồng. Để rồi sau đó, Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 lại được công ty mẹ giao tiếp tục quản lý chợ Bình Phú.
Chợ Bình Phú đã được Cty Hoàng Phúc thanh lý xong hợp đồng với tiểu thương
Sau khi Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 cổ phần hóa với tên mới là Cty Bình Phú, TCty XDSG tiếp tục giao chợ Bình Phú cho Cty Bình Phú quản lý cho tới khi UBND TP.HCM chấp thuận chuyển giao chợ Bình Phú cho Cty Hoàng Phúc – một DN tư nhân, xây dựng “Trung tâm Thương mại dịch vụ và căn hộ Phú Định”. Phía Cty Hoàng Phúc đã bỏ ra hàng chục tỷ đồng thanh lý hợp đồng cho các tiếu thương và cho người trông coi, bảo quản toàn bộ chợ Bình Phú.
Vấn đề đặt ra là tại sao khối tài sản lớn của Nhà nước là 18.486 m2 đất (hiện có giá khoảng 400 tỷ đồng) và công trình kiến trúc trên đất, lại không được Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 đưa vào danh mục tài sản xác định giá trị DN khi DN tiến hành cổ phần hóa mà khối tài sản này lại được chuyển về công ty mẹ là TCty XDSG rồi sau vài tháng lại giao ngược cho Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6. Luật pháp quy định rất rõ: Khi cổ phần hoá DN “phải xác định lại giá trị quyền sử dụng đất đó sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường” (khoản 3, điều 59 - Luật Đất đai năm 2003). Vậy lấy lý do nào mà khi cổ phần hoá, Cty quận 6 loại hẳn khu đất chợ Bình Phú ra khỏi danh mục tài sản xác định giá trị DN.
Hàng loạt sai phạm
Thánh 11/2008, chính ông Phạm Hữu Kiệt - TGĐ Cty Bình Phú đã gửi đơn tới UBND TP.HCM, “tố” một số sai phạm về tài chính tại Cty Bình Phú. Theo ông Kiệt, trong quá trình cổ phần hóa vào năm 2005 Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 có 9 dự án bất động sản nằm trong sản phẩm dở dang đủ điều kiện để định giá theo tiêu chuẩn đất ở. Tuy nhiên, Cty Bình Phú không định giá, mà tính theo giá trị sổ sách, với giá bèo, chỉ 113 tỷ đồng, thấp hơn giá thị trường. Ngoài dự án khu Hiệp Bình Phước giá trị sổ sách là 87,4 tỷ đồng và dự án 4,8 ha đường số 23 phường 10 – 11 quận 6 là 13,3 tỷ đồng, thì 7 dự án còn lại, chỉ được DN định giá từ 6,3 tỷ đồng trở xuống, trong đó, dự án khu định cư Nam Lý Chiêu Hoàng, trị giá không bằng một nền nhà – 129,3 triệu đồng; dự án chung cư đường số 26, chỉ có giá 380,7 triệu đồng. Ông Kiệt cho biết, theo quy định của luật Cổ phần hóa thì các diện tích đất nêu trên phải được định giá theo mục đích sử dụng đất là đất ở, theo giá thị trường, tại thời điểm cổ phần hóa để đưa vào giá trị DN.
Ông Kiệt dẫn chứng dự án Hiệp Bình Phước có giá vốn sổ sách 87,4 tỷ đồng, cộng chi phí phát sinh 13 tỷ đồng, nhưng Cty Bình Phú đã bán được 145 tỷ đồng. Riêng 8 dự án còn lại, giá trị sổ sách khoảng 25,7 tỷ đồng, cộng chi phí phát sinh, tổng giá trị của chúng sẽ là 104 tỷ đồng. Nếu định giá lại tại thời điểm tháng 9/2007 tổng giá trị 8 dự án có thể lên tới 528 tỷ đồng. Mặc dù vậy, ngày 9/10/2008, ông Lê Văn Minh - Chủ tịch HĐQT Cty CP Đầu tư Bình Phú – đã ra thông báo số 06/TB-HĐQT, chỉ đạo Tổng GĐ Phạm Hữu Kiệt – “không đánh giá lại các sản phẩm dở dang…”.
Trước những thông tin từ chính TGĐ Cty Bình Phú xung quanh định giá tài sản DN trong quá trình cổ phần hóa, ngày 27/11/2008, Văn phòng UBND TP.HCM đã ra văn bản số 9704-VP-CNN yêu cầu các cơ quan chức năng làm rõ. Đến ngày 2/3/2009, Thanh tra TP.HCM đã chính thức thành lập đoàn thanh tra TCty XDSG và các đơn vị trực thuộc, trong đó bao gồm cả Cty Bình Phú.
Sau hơn 4 tháng, hầu như toàn bộ 9 dự án có “vấn đề” mà đích thân TGĐ Phạm Hữu Kiệt chỉ ra đã không được đoàn thanh tra đề cập hay xác minh đúng – sai. Về tài sản duy nhất của Cty Bình Phú là công trình chợ Bình Phú, kết luận thanh tra nêu: “UBND TP chấp thuận cho loại khỏi vốn giá trị DN khi thực hiện cổ phần hóa”. Khu đất chợ Bình Phú là tài sản nhà nước từng được ghi vào giá trị DN, theo Luật Đất đai và các quy định khác của Chính phủ, Nhà nước, tài sản ấy phải được bảo toàn, song đã bị loại ra khỏi giá trị DN để chuyển giao cho công ty tư nhân.
Tại sao đất chợ Bình Phú bị loại khỏi vốn giá trị DN?
Năm 1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Nay là Thủ tướng Chính phủ) giao 18.486 m2 đất chợ Bình Phú cho Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 (nay là Cty Bình Phú) làm vốn kinh doanh. Quyết định ghi rõ “Xác định giá trị khu đất được giao tính bằng tiền và giao cho công ty làm vốn cố định để phát triển sản xuất theo chức năng, nhiệm vụ của công ty”.
Tuy nhiên, năm 2005, khi Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 tiến hành cổ phần hóa DN, dự án chợ Bình Phú lại không nằm trong danh mục tài sản xác định giá trị DN, mà được điều chuyển về công ty mẹ là TCty XDSG. Lạ lùng thay, toàn bộ chợ Bình Phú gồm nhà lồng chợ và 18.486 m2 đất, khi chuyển về cho TCty XDSG lại được doanh nghiệp tự định giá có hơn 3,7 tỷ đồng. Để rồi sau đó, Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 lại được công ty mẹ giao tiếp tục quản lý chợ Bình Phú.
Sau khi Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 cổ phần hóa với tên mới là Cty Bình Phú, TCty XDSG tiếp tục giao chợ Bình Phú cho Cty Bình Phú quản lý cho tới khi UBND TP.HCM chấp thuận chuyển giao chợ Bình Phú cho Cty Hoàng Phúc – một DN tư nhân, xây dựng “Trung tâm Thương mại dịch vụ và căn hộ Phú Định”. Phía Cty Hoàng Phúc đã bỏ ra hàng chục tỷ đồng thanh lý hợp đồng cho các tiếu thương và cho người trông coi, bảo quản toàn bộ chợ Bình Phú.
Vấn đề đặt ra là tại sao khối tài sản lớn của Nhà nước là 18.486 m2 đất (hiện có giá khoảng 400 tỷ đồng) và công trình kiến trúc trên đất, lại không được Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 đưa vào danh mục tài sản xác định giá trị DN khi DN tiến hành cổ phần hóa mà khối tài sản này lại được chuyển về công ty mẹ là TCty XDSG rồi sau vài tháng lại giao ngược cho Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6. Luật pháp quy định rất rõ: Khi cổ phần hoá DN “phải xác định lại giá trị quyền sử dụng đất đó sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường” (khoản 3, điều 59 - Luật Đất đai năm 2003). Vậy lấy lý do nào mà khi cổ phần hoá, Cty quận 6 loại hẳn khu đất chợ Bình Phú ra khỏi danh mục tài sản xác định giá trị DN.
Hàng loạt sai phạm
Thánh 11/2008, chính ông Phạm Hữu Kiệt - TGĐ Cty Bình Phú đã gửi đơn tới UBND TP.HCM, “tố” một số sai phạm về tài chính tại Cty Bình Phú. Theo ông Kiệt, trong quá trình cổ phần hóa vào năm 2005 Cty Đầu tư Phát triển Kinh tế Quận 6 có 9 dự án bất động sản nằm trong sản phẩm dở dang đủ điều kiện để định giá theo tiêu chuẩn đất ở. Tuy nhiên, Cty Bình Phú không định giá, mà tính theo giá trị sổ sách, với giá bèo, chỉ 113 tỷ đồng, thấp hơn giá thị trường. Ngoài dự án khu Hiệp Bình Phước giá trị sổ sách là 87,4 tỷ đồng và dự án 4,8 ha đường số 23 phường 10 – 11 quận 6 là 13,3 tỷ đồng, thì 7 dự án còn lại, chỉ được DN định giá từ 6,3 tỷ đồng trở xuống, trong đó, dự án khu định cư Nam Lý Chiêu Hoàng, trị giá không bằng một nền nhà – 129,3 triệu đồng; dự án chung cư đường số 26, chỉ có giá 380,7 triệu đồng. Ông Kiệt cho biết, theo quy định của luật Cổ phần hóa thì các diện tích đất nêu trên phải được định giá theo mục đích sử dụng đất là đất ở, theo giá thị trường, tại thời điểm cổ phần hóa để đưa vào giá trị DN.
Ông Kiệt dẫn chứng dự án Hiệp Bình Phước có giá vốn sổ sách 87,4 tỷ đồng, cộng chi phí phát sinh 13 tỷ đồng, nhưng Cty Bình Phú đã bán được 145 tỷ đồng. Riêng 8 dự án còn lại, giá trị sổ sách khoảng 25,7 tỷ đồng, cộng chi phí phát sinh, tổng giá trị của chúng sẽ là 104 tỷ đồng. Nếu định giá lại tại thời điểm tháng 9/2007 tổng giá trị 8 dự án có thể lên tới 528 tỷ đồng. Mặc dù vậy, ngày 9/10/2008, ông Lê Văn Minh - Chủ tịch HĐQT Cty CP Đầu tư Bình Phú – đã ra thông báo số 06/TB-HĐQT, chỉ đạo Tổng GĐ Phạm Hữu Kiệt – “không đánh giá lại các sản phẩm dở dang…”.
Trước những thông tin từ chính TGĐ Cty Bình Phú xung quanh định giá tài sản DN trong quá trình cổ phần hóa, ngày 27/11/2008, Văn phòng UBND TP.HCM đã ra văn bản số 9704-VP-CNN yêu cầu các cơ quan chức năng làm rõ. Đến ngày 2/3/2009, Thanh tra TP.HCM đã chính thức thành lập đoàn thanh tra TCty XDSG và các đơn vị trực thuộc, trong đó bao gồm cả Cty Bình Phú.
Sau hơn 4 tháng, hầu như toàn bộ 9 dự án có “vấn đề” mà đích thân TGĐ Phạm Hữu Kiệt chỉ ra đã không được đoàn thanh tra đề cập hay xác minh đúng – sai. Về tài sản duy nhất của Cty Bình Phú là công trình chợ Bình Phú, kết luận thanh tra nêu: “UBND TP chấp thuận cho loại khỏi vốn giá trị DN khi thực hiện cổ phần hóa”. Khu đất chợ Bình Phú là tài sản nhà nước từng được ghi vào giá trị DN, theo Luật Đất đai và các quy định khác của Chính phủ, Nhà nước, tài sản ấy phải được bảo toàn, song đã bị loại ra khỏi giá trị DN để chuyển giao cho công ty tư nhân.
Thái Nguyên
