(TT&VH) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết về các trường hợp người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam. Trên diễn đàn Quốc hội, nhiều đại biểu đồng tình sửa đổi một số điều trong Luật nhà ở và Luật đất đai theo hướng nới lỏng các quy định người nước ngoài mua nhà.
Dù vậy, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam thì những chính sách này sẽ ít gây đột biến thị trường bất động sản Việt Nam trong thời gian tới.
Nhiều đối tượng khó lọt “cửa”
Nghị định mới của Chính phủ nhằm cụ thể hoá, thực hiện Nghị quyết số 19/2008 của Quốc hội về “Thí điểm điểm cho người nước ngoài được mua và sử dụng nhà ở Việt nam”. Theo đó, có 5 nhóm người nước ngoài được phép mua nhà ở. Theo khảo sát của Bộ Xây dựng thời điểm ban hành Nghị quyết sẽ có khoảng 10 ngàn người nước ngoài có đủ điều kiện mua nhà. Tuy nhiên, những quy định cụ thể của Nghị định hướng dẫn sẽ loại đi khá nhiều.
Hầu như Việt Kiều đều mua phân khúc nhà ở cao cấp (ảnh minh họa)
Trong số những đối tượng được phép mua nhà tại Việt Nam, nhóm đối tượng những người đầu tư tại Việt Nam là có “lực” nhất. Không những mua nhà để ở mà nhóm đối tượng này còn đủ năng lực để kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, theo Nghị định mới, những người vào đầu tư trực tiếp tại Việt Nam phải có tên trong giấy chứng nhận đầu tư hoặc giấy tờ tương ứng còn thời hạn từ 1 năm trở lên hoặc có giấy chứng minh là thành viên hội đồng quản trị, hội đồng quản lý của doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Trường hợp là người được các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam thuê giữ các chức danh quản lý thì phải có hợp đồng thuê giữ chức danh quản lý hoặc có quyết định bổ nhiệm được lập bằng tiếng Việt.
Nhóm có “máu mặt” và khá động sẽ được phép mua nhà là những người vào Việt Nam làm việc trong lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ, môi trường, giáo dục - đào tạo... Tuy nhiên, chỉ những người có trình độ từ kỹ sư, cử nhân trở lên mới được phép mua nhà. Họ phải có các văn bằng chứng chỉ cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước ngoài cấp kèm theo giấy phép lao động hoặc giấy phép hành nghề chuyên môn tại Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp. Theo nhận định của các chuyên gia thì số lượng những người có đủ cả hai điều kiện này cũng không nhiều.
Trong khi đó, một số trường hợp đặc biệt mà số lượng hiện có tại Việt Nam không nhiều cũng chịu những điều kiện khá khắt khe. Ví dụ những người có công đóng góp với đất nước thì phải có huân chương hoặc huy chương của Chủ tịch nước trao tặng. Trường hợp là người kết hôn với công dân Việt Nam thì phải có giấy tờ chứng nhận kết hôn do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước ngoài cấp kèm theo hộ chiếu Việt Nam hoặc hộ khẩu thường trú và chứng minh nhân dân của vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam.
Chỉ mang ý nghĩa chính trị
Theo Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam thì việc ra đời của chính sách này “mang ý nghĩa chính trị nhiều hơn”. Sự tác động lên thị trường theo suy nghĩ của một số người là sẽ đẩy giá bất động sản lên rất ít xẩy ra, kể cả khi Luật nhà ở và luật Đất đai được sửa đổi theo hướng mở rộng cho đối tượng này được mua nhiều nhà. Thứ trưởng Nam khẳng định: “Trong vài năm qua có 144 người mua nhà, giả định số người mua sau khi luật được thông qua tăng lên 100 lần là 14.000 người mua. Nếu so với nguồn cung trên thị trường thì chả ăn thua gì. Hầu như Việt kiều đều mua phân khúc nhà ở cao cấp, không ảnh hưởng gì đến phân khúc bình dân”.
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cũng cho rằng sẽ không xẩy ra tình trạng đầu cơ, đẩy giá bất động sản lên cao như một số ý kiến lo ngại. Theo một thống kê năm 2007, có khoảng 6 tỉ USD của kiều bào chuyển về nước và khoảng 20% trong số này là nhờ người thân, bạn bè đứng tên mua nhà ở tại Việt Nam. Từ đó có thể thấy dù có mở cho người nước ngoài được mua nhà hay không thì hiện tượng đầu cơ nhà đất vẫn diễn ra trên thị trường. Do vậy, chống đầu cơ không chỉ riêng chính sách bán nhà cho người nước ngoài mà phải có chính sách chung cho toàn thị trường.
Đồng tình với quan điểm này, GS Đặng Hùng Võ - nguyên thứ trưởng Bộ TN&MT cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể mở rộng cửa thị trường, không nên e ngại. Tuy nhiên đi kèm theo đó phải có chính sách quản lý tốt, ví dụ như cần sớn banh hành thuế Nhà đất. GS Đặng Hùng Võ nhận xét: “Đối với các nước, thuế nhà đất sẽ hạn chế tình trạng tích trữ bất động sản vì càng nhiều bất động sản càng phải nộp nhiều thuế. Từ đầu năm 2008, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung pháp lệnh về thuế nhà, đất theo hướng đánh thuế lũy tiến đối với các đối tượng sở hữu nhiều nhà, đất vượt hạn mức quy định. Đặc biệt, đánh mạnh vào các đối tượng có nhà, đất nhưng không đưa vào sử dụng. Nhưng không hiểu sao, đến nay luật thuế này vẫn chưa ra đời”.
Dù vậy, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam thì những chính sách này sẽ ít gây đột biến thị trường bất động sản Việt Nam trong thời gian tới.
Nhiều đối tượng khó lọt “cửa”
Nghị định mới của Chính phủ nhằm cụ thể hoá, thực hiện Nghị quyết số 19/2008 của Quốc hội về “Thí điểm điểm cho người nước ngoài được mua và sử dụng nhà ở Việt nam”. Theo đó, có 5 nhóm người nước ngoài được phép mua nhà ở. Theo khảo sát của Bộ Xây dựng thời điểm ban hành Nghị quyết sẽ có khoảng 10 ngàn người nước ngoài có đủ điều kiện mua nhà. Tuy nhiên, những quy định cụ thể của Nghị định hướng dẫn sẽ loại đi khá nhiều.
Trong số những đối tượng được phép mua nhà tại Việt Nam, nhóm đối tượng những người đầu tư tại Việt Nam là có “lực” nhất. Không những mua nhà để ở mà nhóm đối tượng này còn đủ năng lực để kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, theo Nghị định mới, những người vào đầu tư trực tiếp tại Việt Nam phải có tên trong giấy chứng nhận đầu tư hoặc giấy tờ tương ứng còn thời hạn từ 1 năm trở lên hoặc có giấy chứng minh là thành viên hội đồng quản trị, hội đồng quản lý của doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Trường hợp là người được các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam thuê giữ các chức danh quản lý thì phải có hợp đồng thuê giữ chức danh quản lý hoặc có quyết định bổ nhiệm được lập bằng tiếng Việt.
Nhóm có “máu mặt” và khá động sẽ được phép mua nhà là những người vào Việt Nam làm việc trong lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ, môi trường, giáo dục - đào tạo... Tuy nhiên, chỉ những người có trình độ từ kỹ sư, cử nhân trở lên mới được phép mua nhà. Họ phải có các văn bằng chứng chỉ cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước ngoài cấp kèm theo giấy phép lao động hoặc giấy phép hành nghề chuyên môn tại Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp. Theo nhận định của các chuyên gia thì số lượng những người có đủ cả hai điều kiện này cũng không nhiều.
Trong khi đó, một số trường hợp đặc biệt mà số lượng hiện có tại Việt Nam không nhiều cũng chịu những điều kiện khá khắt khe. Ví dụ những người có công đóng góp với đất nước thì phải có huân chương hoặc huy chương của Chủ tịch nước trao tặng. Trường hợp là người kết hôn với công dân Việt Nam thì phải có giấy tờ chứng nhận kết hôn do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước ngoài cấp kèm theo hộ chiếu Việt Nam hoặc hộ khẩu thường trú và chứng minh nhân dân của vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam.
Chỉ mang ý nghĩa chính trị
Theo Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam thì việc ra đời của chính sách này “mang ý nghĩa chính trị nhiều hơn”. Sự tác động lên thị trường theo suy nghĩ của một số người là sẽ đẩy giá bất động sản lên rất ít xẩy ra, kể cả khi Luật nhà ở và luật Đất đai được sửa đổi theo hướng mở rộng cho đối tượng này được mua nhiều nhà. Thứ trưởng Nam khẳng định: “Trong vài năm qua có 144 người mua nhà, giả định số người mua sau khi luật được thông qua tăng lên 100 lần là 14.000 người mua. Nếu so với nguồn cung trên thị trường thì chả ăn thua gì. Hầu như Việt kiều đều mua phân khúc nhà ở cao cấp, không ảnh hưởng gì đến phân khúc bình dân”.
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cũng cho rằng sẽ không xẩy ra tình trạng đầu cơ, đẩy giá bất động sản lên cao như một số ý kiến lo ngại. Theo một thống kê năm 2007, có khoảng 6 tỉ USD của kiều bào chuyển về nước và khoảng 20% trong số này là nhờ người thân, bạn bè đứng tên mua nhà ở tại Việt Nam. Từ đó có thể thấy dù có mở cho người nước ngoài được mua nhà hay không thì hiện tượng đầu cơ nhà đất vẫn diễn ra trên thị trường. Do vậy, chống đầu cơ không chỉ riêng chính sách bán nhà cho người nước ngoài mà phải có chính sách chung cho toàn thị trường.
Đồng tình với quan điểm này, GS Đặng Hùng Võ - nguyên thứ trưởng Bộ TN&MT cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể mở rộng cửa thị trường, không nên e ngại. Tuy nhiên đi kèm theo đó phải có chính sách quản lý tốt, ví dụ như cần sớn banh hành thuế Nhà đất. GS Đặng Hùng Võ nhận xét: “Đối với các nước, thuế nhà đất sẽ hạn chế tình trạng tích trữ bất động sản vì càng nhiều bất động sản càng phải nộp nhiều thuế. Từ đầu năm 2008, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung pháp lệnh về thuế nhà, đất theo hướng đánh thuế lũy tiến đối với các đối tượng sở hữu nhiều nhà, đất vượt hạn mức quy định. Đặc biệt, đánh mạnh vào các đối tượng có nhà, đất nhưng không đưa vào sử dụng. Nhưng không hiểu sao, đến nay luật thuế này vẫn chưa ra đời”.
Đoàn Tú
