Theo công bố của Bộ Tài chính, các loại ô tô phải cắt giảm thuế suất xuống 70% sau 7 năm kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Tức là đến năm 2014, thuế xe nguyên chiếc nhập khẩu từ các nước thành viên của WTO sẽ giảm từ 83% hiện nay xuống 70%. Dòng xe chở người có dung tích xi-lanh từ 2,5 lít trở lên đến năm 2019 sẽ giảm thuế suất từ 90% xuống 52%.
Riêng dòng xe 2 cầu giảm nhanh hơn với mức cam kết còn 47% vào năm 2009. Tuy nhiên, để tránh gian lận nên các loại sẽ chở người sẽ được đưa về cùng một mức thuế 47% vào năm 2017.

Người dân vẫn chịu cách xếp hàng chờ mua xe. Ảnh: Hoàng Hà.
Một quan chức Bộ Tài chính khẳng định 2 cam kết WTO và CEPT/AFTA sẽ tác động đáng kể đến thị trường ô tô trong nước và cũng là một thách thức lớn đối với ngành công nghiệp ô tô VN. Trong đó, các dòng xe nội sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm được lắp ráp tại 9 nước thành viên trong ASEAN gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philipines, Singapore, Thái Lan, Lào, Myanmar và Campuchia. Theo nguyên tắc, các dòng xe được nhập khẩu vào Việt Nam phải đảm bảo các điều kiện 40% hàm lượng ASEAN. Nghĩa là các linh kiện, lắp ráp xe được sản xuất tại ASEAN với tỷ lệ 40%.
"Đây là sức ép rất lớn với hãng sản xuất xe của VN. Hiện các nước này đều có những loại xe cạnh tranh trực tiếp với xe trong nước. Một số nước thuộc ASEAN sản xuất xe xuất đi nhiều nước trên thế giới", vị quan chức này nhấn mạnh.
Trước đó, có nhiều ý kiến đề xuất cần đưa ra một lộ trình giảm thuế nhập khẩu từ năm 2009 đến 2018 để tránh những "cú sốc" cho thị trường. Đồng thời, việc cắt giảm cần được chia thành các bước với mức phù hợp để tránh thiên lệch về luồng thương mại. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng các nhà sản xuất trong nước cần nâng cao tính cạnh tranh để đối phó với xe ngoại trước sức ép cắt giảm thuế quan đang đến gần.
Tại cuộc họp về phát triển dòng xe chiến lược trong phân khúc xe con sáng 9/10, đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất VN (VAMA) cũng bày tỏ những quan ngại về chính sách thuế sẽ thay đổi trong thời gian tới. Vị đại diện này cho rằng thuế là một trong những công cụ ổn định nền công nghiệp ô tô này. Do vậy, nếu Bộ Tài chính cứ thay đổi chính sách liên xoành xoạch, các doanh nghiệp rất khó dự đoán được thị trường.
Vị đại diện này nhấn mạnh: "Nếu không được tiếp tục bảo hộ, lượng xe sản xuất trong nước ít, hàng hóa bán chậm thì chúng tôi sẽ chết".
Tổng giám đốc Công ty ô tô Trường Hải - Trần Bá Dương cũng thẳng thắn: "Chúng ta có xây dựng nền công nghiệp ô tô nữa hay không? Nếu không các bộ ngành cũng cho chúng tôi biết một tiếng để chúng tôi chẳng phải sản xuất nữa mà chuyển hướng sang nhập khẩu".
Ông Dương phân trần rằng ô tô là ngành đòi hỏi một khoản đầu tư rất lớn và phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Đôi khi các doanh nghiệp phải làm phép đánh đổi có lúc lỗ lúc lãi, do vậy, chính sách cần ổn định nếu không doanh nghiệp sẽ chuyển hướng nhập khẩu thay vì tiếp tục "cống hiến" vì nền công nghiệp trong nước mà sản xuất những dòng xe mang thương hiệu Việt.
|
Chính sách thuế từ năm 1991 đến nay. - Từ năm 1991-2001, thuế nhập ô tô nguyên chiếc luôn duy trì mức 100% đối với xe chở người và xe chở hàng dưới 5 tấn. Thuế linh kiện bộ CKD, IKD luôn ở mức thấp 3-25%. |