Ngày bé , một lần được mẹ dẫn đi thăm một người bạn cũ trên một chuyến xe ngựa chật cứng những người dân quê rôm rả những câu chuyện ngô khoai. Tôi ngồi nhìn bác đánh xe một tay cầm cương, một tay lăm lăm chiếc roi ngựa, thỉnh thoảng chiếc roi lại rít lên trong gió quất vào lưng ngựa, trái tim bé nhỏ của tôi cứ nao nao vì thương con ngựa già có cái đuôi dài cong cong, đôi mắt buồn buồn và ... bỗng dưng ghét bác đánh xe quá sức .Chiếc xe ngựa là hình ảnh của một quá khứ rêu phong gần như đã đi vào quên lãng... Nó đã từng thân thuộc với những hàng dừa nghiêng nghiêng soi bóng con sông làng, với những rặng tre xanh biếc rì rào trong xóm nhỏ , nó thuộc lòng từng con đường quanh co như hiểu chính lòng mình, nó chính là linh hồn của những thị trấn, phố huyện nhỏ bé, đìu hiu... và là cái thứ xôn xao không thể thiếu của một thời xa lắc...Tôi chợt nhớ hình ảnh những chiếc xe ngựa lóc cóc trên đường quê từ mờ sáng, chở đầy nhóc những mặt hàng dân dã và những người phụ nữ chân quê ngồi gật gù cùng nhịp ngựa cho kịp buổi chợ sớm, những chiếc xe ngựa băng trong bóng tối, tiếng vó buồn như một câu vọng cổ lạc lõng trong đêm, những chiếc xe ngựa vào những ngày giáp tết mang trên mình rực rỡ màu hoa vạn thọ, hoa cúc vàng chen cùng sắc đỏ của hoa mồng gà.... mùa xuân lóc cóc về trên khắp nẻo đường chuyến xe qua,.. những chiếc xe ngựa tiễn đưa, bịn rịn của những cuộc chia ly không biết người có về chốn cũ... bước ngựa sao cũng buồn ai oán như một tiếng đàn kìm .
Ngày nay, những chiếc xe ngựa chân chất, thô kệch ấy không còn. Những chiếc xe ngựa bây giờ được trang trí đẹp hơn, sang trọng hơn, nhiều màu sắc hơn. Những chú ngựa được trang điểm bảnh bao hơn, xe ngựa được dùng vào những công việc khác nhẹ nhàng và sinh lợi hơn. Những người dân quê cũng mất cái đặc quyền được ngồi trên chiếc xe thật thà như lúa như khoai của mình mà nói chuyện mùa màng, chuyện làng, chuyện xóm... duy chỉ hồn ngựa là vẫn thế... vẫn lóc cóc những dặm dài và chừng như cái đuôi cong ít phơ phất hơn... mà đôi mắt thì lại buồn hơn.
Tôi chạnh nhớ câu thơ xưa:
Lối xưa ,xe ngựa, hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương....
Tiếng xe ngựa không còn trên lối xưa rêu phong.... có buồn không hỡi hồn thu thảo???