(TT&VH Cuối tuần) - Đối với người hâm mộ thể loại heavy metal của thập niên 70-80 thì 16/5/2010 vừa qua là một ngày ảm đạm khi các tờ báo lớn trên thế giới đồng loạt đưa tin về cái chết sau một thời gian dài chiến đấu với căn bệnh ung thư dạ dày của Ronnie James Dio, một trong những giọng ca tuyệt vời nhất của thể loại power metal. Ở tuổi 67 với hơn 50 năm cống hiến hết mình cho sự nghiệp ca hát, sự ra đi của Ronnie James Dio (gọi tắt là Dio) đã để lại niềm tiếc thương trong lòng các fan toàn cầu.
Một biểu tượng bất diệt của Heavy metal
Có thể nói Dio là một hiện tượng hiếm có trong giới nhạc heavy metal vì ông thiếu sắc vóc cần thiết của một ca sĩ chính. Nếu như Robert Plant của Led Zeppelin hay David Coverdale của Deep Purple là biểu tượng cho vẻ đẹp nam tính trong nhạc rock, Mick Jagger của Rolling Stones chinh phục phái đẹp bằng hình ảnh gợi dục, bản năng thì vóc dáng nhỏ bé lom khom cùng với diện mạo cổ quái của Dio đã khiến ông bị xếp vào danh sách những rocker “xấu” nhất của dòng metal cùng với Steven Tyler của Aerosmith. Có nhiều người nhận xét, Dio giống như một “con quỉ lùn” trong những chuyện cổ tích hay nhân vật Gollum của Lord of the Rings và Ozzy Osbourne thường gọi Dio một cách thiếu thiện cảm là “gã lùn đáng ghét”. Tuy nhiên, ông trời khá công bằng khi đã ban tặng cho Dio một giọng hát tuyệt vời để bù lại cho những khiếm khuyết về ngoại hình. Trong danh sách bầu chọn 100 giọng ca hay nhất của thể loại metal của tạp chí Hit Parade năm 2006, Dio được xếp thứ 10, sau Ozzy hai bậc.
Nhắc tới Dio mà quên nhắc tới biểu tượng “sừng quỉ” nổi tiếng là một thiếu sót nghiêm trọng. Theo Dio, biểu tượng sừng quỉ mà ông hay sử dụng trên sân khấu thời Black Sabbath với ba ngón cái, giữa và áp út cụp vào nhau còn ngón trỏ và ngón út thì chĩa lên trời là cách bà ngoại ông thường dùng để xua đuổi tà ma theo tín ngưỡng dân gian miền Nam nước Ý. Tuy nhiên, với hình tượng một nhóm Black Sabbath chuyên hát về những chuyện ma quỉ, biểu tượng đó bị các metal fan hiểu nhầm là hình tượng của Satan. Ngày nay, dấu hiệu đó đã trở thành một biểu tượng đặc trưng và dễ nhận ra nhất của dân metal.
Mặc dù đã sống hơn nửa thế kỉ trong thế giới thác loạn của metal, Dio dường như miễn nhiễm với những thói xấu mà các ngôi sao nhạc rock mắc phải như rượu chè, ma túy và các vụ scandal tình ái. Trong suốt sự nghiệp của mình, tiểu sử của Dio hầu như không có một vết đen nào về đời tư. Là một người sống khá trầm tư và kín tiếng, Dio dành hầu hết thời gian rảnh rỗi của mình bên cạnh gia đình và những thú vui giản dị. Cũng ít khi thấy ông lên báo bươi móc những ân oán cũ với Rainbow và Black Sabbath hay cãi cọ lem nhem với Ozzy Osbourne, người luôn tìm cách cạnh khoé Dio trong các bài phỏng vấn của mình. Cùng với vợ, Dio đã lập ra quĩ Children of the Night chống lại nạn mại dâm trẻ em trên thế giới. Năm 1985, Dio đã đứng ra kêu gọi hơn 40 nghệ sĩ nổi tiếng dòng metal cùng nhau thu âm gây quĩ để cứu trợ nạn đói ở châu Phi với cái tên Hear’n Aid. Ca khúc Stars của Hear’n Aid thường được xem như là một We Are the World của dòng nhạc metal. Nỗ lực trên đã quyên góp được hơn 1 triệu dollar cho sự nghiệp đấu tranh chống đói nghèo ở châu Phi.
Rock từ bé
Sinh ra trong một gia đình gốc Ý ở New Hampshire ngày 10/7/1942, cậu bé Ronald James Padavona (tên thật của Dio) làm quen với âm nhạc từ rất sớm với nhạc cụ đầu tiên là kèn trumpet. Tuy nhiên càng lớn lên, sở thích của Ronnie lại càng thiên về rock and roll. Năm 1957, khi mới 15 tuổi, Ronnie đã tham gia vào nhóm nhạc rock mang tên the Vegas Kings trong vai trò guitar bass. Đến năm 1961, Ronnie chính thức sử dụng nghệ danh Dio (nghĩa là Chúa Trời trong tiếng Ý) và thành lập nhóm nhạc blues Electric Elves. Năm 1969, nhóm chính thức đổi tên thành Elf và là nhóm mở màn cho Deep Purple ở Mỹ. Chính trong thời điểm đó, giọng ca đầy uy lực của Dio đã được tay guitar của Deep Purple là Ritchie Blackmore để ý.
Là một nhóm nhạc hạng trung, Elf đã không có được một cú đột phát nào quan trọng cho đến năm 1975 khi Ritchie Blackmore đột ngột chọn nhóm làm ban nhạc riêng của mình với cái tên Rainbow. Sau album đầu tay, Ritchie sa thải toàn bộ thành viên của Elf trừ Dio và tiếp tục tuyển thành viên mới để thu thêm hai album nữa. Tuy nhiên, năm 1979 Dio quyết định rời khỏi nhóm do những bất đồng cá nhân với Blackmore. Mặc dù nhóm Rainbow vẫn tiếp tục trong những năm 1980 với những ca sĩ Graham Bonnet, Joe Lynn Turner và Dougie White, đội hình nhóm thời Dio vẫn được những đánh giá là đội hình hay nhất với những ca khúc thánh ca của dòng nhạc power metal: Man on the Silver Mountain, Stargazer và Temple of the King. Nhạc của Rainbow là sự kết hợp tuyệt vời giữa tiếng đàn hoa mĩ của Ritchie Blackmore và giọng ca đầy uy lực nhưng cũng rất cảm xúc của Dio kể về những câu chuyện huyền thoại thời xa xưa với những chàng hiệp sĩ giáp trụ sáng chói, những vị vua anh minh và những phù thủy đầy phép thuật. Đó cũng là phong cách chủ đạo của Dio sau này.
Giã từ Rainbow, Dio lập tức được Tony Iommy của nhóm heavy rock lừng danh Black Sabbath tuyển vào để thay thế Ozzy Osbourne. Với hai album xuất sắc Heaven and Hell và The Mob Rules, Dio đã chứng minh cho thế giới heavy metal thấy được rằng mình đã làm tốt vai trò ca sĩ chính mà huyền thoại Ozzy Osbourne để lại. Tuy nhiên, cũng chỉ sau hai năm, Dio rời nhóm Black Sabbath để bắt đầu sự nghiệp solo của mình với ban nhạc riêng mang tên Dio. Trung thành với thể loại rock mang hơi hướng trung cổ và thần thoại, trong suốt 20 năm (1983-2004) nhóm nhạc của Dio đã cho ra đời 10 album studio và trở thành một trong những nhóm heavy metal được ưa chuộng nhất trong thập niên 80 với những bài hit bất hủ như Holy Diver, the Last in Line và Rainbow in the Dark. Ngoại trừ năm 1992, Dio rời nhóm để tái hợp với Black Sabbath để cho ra đời album Dehumanizer, nhóm Dio hoạt động rất bền bỉ và vững vàng, một điều đáng nể phục trong thế giới nhạc rock đầy thay đổi.
Năm 2007, Dio và những thành viên cũ của Black Sabbath tái hợp với cái tên Heavy and Hell để lại cùng nhau chinh phục thế giới nhạc rock bằng một album studio mới The Devil You Know và một tour diễn 90 suất vòng quanh thế giới. Tuy nhiên năm 2009, Dio bắt đầu hủy những show diễn vì lí do sức khỏe. Đầu năm 2010 website cá nhân của ông chính thức công bố tình trạng sức khỏe xấu của Dio mặc dù vẫn hứa hẹn rằng box-set Tournado sẽ được phát hành đúng thời hạn. Ngày 16/5/2010, ngày Chủ nhật định mệnh, thế giới âm nhạc đã vĩnh viễn mất đi một huyền thoại mang tên Dio.
Giờ đây, trên thiên đường nhạc rock cùng với những huyền thoại khác, Ronnie James Dio có lẽ đã mãn nguyện với những thành công trong sự nghiệp của mình. Jack Black, tài tử Hollywood, một trong những fan hâm mộ lớn nhất của Dio, đã ca tụng Dio là người giữ lửa cho rock bùng cháy và giờ đây khi hoàn thành sứ mệnh của mình, ông đã tiếp tục truyền ngọn đuốc cho những thế hệ metal tiếp theo.
Một biểu tượng bất diệt của Heavy metal
Có thể nói Dio là một hiện tượng hiếm có trong giới nhạc heavy metal vì ông thiếu sắc vóc cần thiết của một ca sĩ chính. Nếu như Robert Plant của Led Zeppelin hay David Coverdale của Deep Purple là biểu tượng cho vẻ đẹp nam tính trong nhạc rock, Mick Jagger của Rolling Stones chinh phục phái đẹp bằng hình ảnh gợi dục, bản năng thì vóc dáng nhỏ bé lom khom cùng với diện mạo cổ quái của Dio đã khiến ông bị xếp vào danh sách những rocker “xấu” nhất của dòng metal cùng với Steven Tyler của Aerosmith. Có nhiều người nhận xét, Dio giống như một “con quỉ lùn” trong những chuyện cổ tích hay nhân vật Gollum của Lord of the Rings và Ozzy Osbourne thường gọi Dio một cách thiếu thiện cảm là “gã lùn đáng ghét”. Tuy nhiên, ông trời khá công bằng khi đã ban tặng cho Dio một giọng hát tuyệt vời để bù lại cho những khiếm khuyết về ngoại hình. Trong danh sách bầu chọn 100 giọng ca hay nhất của thể loại metal của tạp chí Hit Parade năm 2006, Dio được xếp thứ 10, sau Ozzy hai bậc. Nhắc tới Dio mà quên nhắc tới biểu tượng “sừng quỉ” nổi tiếng là một thiếu sót nghiêm trọng. Theo Dio, biểu tượng sừng quỉ mà ông hay sử dụng trên sân khấu thời Black Sabbath với ba ngón cái, giữa và áp út cụp vào nhau còn ngón trỏ và ngón út thì chĩa lên trời là cách bà ngoại ông thường dùng để xua đuổi tà ma theo tín ngưỡng dân gian miền Nam nước Ý. Tuy nhiên, với hình tượng một nhóm Black Sabbath chuyên hát về những chuyện ma quỉ, biểu tượng đó bị các metal fan hiểu nhầm là hình tượng của Satan. Ngày nay, dấu hiệu đó đã trở thành một biểu tượng đặc trưng và dễ nhận ra nhất của dân metal.
Mặc dù đã sống hơn nửa thế kỉ trong thế giới thác loạn của metal, Dio dường như miễn nhiễm với những thói xấu mà các ngôi sao nhạc rock mắc phải như rượu chè, ma túy và các vụ scandal tình ái. Trong suốt sự nghiệp của mình, tiểu sử của Dio hầu như không có một vết đen nào về đời tư. Là một người sống khá trầm tư và kín tiếng, Dio dành hầu hết thời gian rảnh rỗi của mình bên cạnh gia đình và những thú vui giản dị. Cũng ít khi thấy ông lên báo bươi móc những ân oán cũ với Rainbow và Black Sabbath hay cãi cọ lem nhem với Ozzy Osbourne, người luôn tìm cách cạnh khoé Dio trong các bài phỏng vấn của mình. Cùng với vợ, Dio đã lập ra quĩ Children of the Night chống lại nạn mại dâm trẻ em trên thế giới. Năm 1985, Dio đã đứng ra kêu gọi hơn 40 nghệ sĩ nổi tiếng dòng metal cùng nhau thu âm gây quĩ để cứu trợ nạn đói ở châu Phi với cái tên Hear’n Aid. Ca khúc Stars của Hear’n Aid thường được xem như là một We Are the World của dòng nhạc metal. Nỗ lực trên đã quyên góp được hơn 1 triệu dollar cho sự nghiệp đấu tranh chống đói nghèo ở châu Phi.
Rock từ bé
Sinh ra trong một gia đình gốc Ý ở New Hampshire ngày 10/7/1942, cậu bé Ronald James Padavona (tên thật của Dio) làm quen với âm nhạc từ rất sớm với nhạc cụ đầu tiên là kèn trumpet. Tuy nhiên càng lớn lên, sở thích của Ronnie lại càng thiên về rock and roll. Năm 1957, khi mới 15 tuổi, Ronnie đã tham gia vào nhóm nhạc rock mang tên the Vegas Kings trong vai trò guitar bass. Đến năm 1961, Ronnie chính thức sử dụng nghệ danh Dio (nghĩa là Chúa Trời trong tiếng Ý) và thành lập nhóm nhạc blues Electric Elves. Năm 1969, nhóm chính thức đổi tên thành Elf và là nhóm mở màn cho Deep Purple ở Mỹ. Chính trong thời điểm đó, giọng ca đầy uy lực của Dio đã được tay guitar của Deep Purple là Ritchie Blackmore để ý.
Là một nhóm nhạc hạng trung, Elf đã không có được một cú đột phát nào quan trọng cho đến năm 1975 khi Ritchie Blackmore đột ngột chọn nhóm làm ban nhạc riêng của mình với cái tên Rainbow. Sau album đầu tay, Ritchie sa thải toàn bộ thành viên của Elf trừ Dio và tiếp tục tuyển thành viên mới để thu thêm hai album nữa. Tuy nhiên, năm 1979 Dio quyết định rời khỏi nhóm do những bất đồng cá nhân với Blackmore. Mặc dù nhóm Rainbow vẫn tiếp tục trong những năm 1980 với những ca sĩ Graham Bonnet, Joe Lynn Turner và Dougie White, đội hình nhóm thời Dio vẫn được những đánh giá là đội hình hay nhất với những ca khúc thánh ca của dòng nhạc power metal: Man on the Silver Mountain, Stargazer và Temple of the King. Nhạc của Rainbow là sự kết hợp tuyệt vời giữa tiếng đàn hoa mĩ của Ritchie Blackmore và giọng ca đầy uy lực nhưng cũng rất cảm xúc của Dio kể về những câu chuyện huyền thoại thời xa xưa với những chàng hiệp sĩ giáp trụ sáng chói, những vị vua anh minh và những phù thủy đầy phép thuật. Đó cũng là phong cách chủ đạo của Dio sau này.
Giã từ Rainbow, Dio lập tức được Tony Iommy của nhóm heavy rock lừng danh Black Sabbath tuyển vào để thay thế Ozzy Osbourne. Với hai album xuất sắc Heaven and Hell và The Mob Rules, Dio đã chứng minh cho thế giới heavy metal thấy được rằng mình đã làm tốt vai trò ca sĩ chính mà huyền thoại Ozzy Osbourne để lại. Tuy nhiên, cũng chỉ sau hai năm, Dio rời nhóm Black Sabbath để bắt đầu sự nghiệp solo của mình với ban nhạc riêng mang tên Dio. Trung thành với thể loại rock mang hơi hướng trung cổ và thần thoại, trong suốt 20 năm (1983-2004) nhóm nhạc của Dio đã cho ra đời 10 album studio và trở thành một trong những nhóm heavy metal được ưa chuộng nhất trong thập niên 80 với những bài hit bất hủ như Holy Diver, the Last in Line và Rainbow in the Dark. Ngoại trừ năm 1992, Dio rời nhóm để tái hợp với Black Sabbath để cho ra đời album Dehumanizer, nhóm Dio hoạt động rất bền bỉ và vững vàng, một điều đáng nể phục trong thế giới nhạc rock đầy thay đổi.
Năm 2007, Dio và những thành viên cũ của Black Sabbath tái hợp với cái tên Heavy and Hell để lại cùng nhau chinh phục thế giới nhạc rock bằng một album studio mới The Devil You Know và một tour diễn 90 suất vòng quanh thế giới. Tuy nhiên năm 2009, Dio bắt đầu hủy những show diễn vì lí do sức khỏe. Đầu năm 2010 website cá nhân của ông chính thức công bố tình trạng sức khỏe xấu của Dio mặc dù vẫn hứa hẹn rằng box-set Tournado sẽ được phát hành đúng thời hạn. Ngày 16/5/2010, ngày Chủ nhật định mệnh, thế giới âm nhạc đã vĩnh viễn mất đi một huyền thoại mang tên Dio.
Giờ đây, trên thiên đường nhạc rock cùng với những huyền thoại khác, Ronnie James Dio có lẽ đã mãn nguyện với những thành công trong sự nghiệp của mình. Jack Black, tài tử Hollywood, một trong những fan hâm mộ lớn nhất của Dio, đã ca tụng Dio là người giữ lửa cho rock bùng cháy và giờ đây khi hoàn thành sứ mệnh của mình, ông đã tiếp tục truyền ngọn đuốc cho những thế hệ metal tiếp theo.
Huỳnh Chí Viễn
