Văn hóa toàn cảnh » Âm nhạc

Bảo tồn quan họ, ca trù: Có thể dùng phương pháp nốt nhạc hóa?

Thứ Sáu, 30/10/2009 16:41 | In trang này In bài viết

(TT&VH) - Từ khi Ca trù và Quan họ được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại, một câu hỏi cấp thiết được đặt ra: bảo tồn và phát huy hai di sản này như thế nào?

* Phương pháp tình thế

Trước hết cần phải nói rằng, cho đến nay cả Quan họ, Ca trù và rất nhiều thể nhạc truyền thống của dân tộc đã được giới nghiên cứu âm nhạc ký âm nốt nhạc theo bài bản dựa vào phương pháp ghi nhạc của phương Tây.

Nói cho đúng, đứng trên phương diện âm nhạc học, thao tác đó là cần thiết, và có thế mới đi sâu tìm hiểu được những đặc điểm, cái khung xương của từng thể loại âm nhạc này.

Tuy nhiên, phương pháp này cũng chỉ là giải pháp tình thế, cấp bách về phương diện lý luận, đồng thời góp phần chỉ ra được khung các bài bản mà người làm âm nhạc chuyên nghiệp gọi là “lòng bản”; còn thực tế không thể lột tả được những nét tinh tế và cái “hồn” của chúng. Nói chính xác, chúng ta không thể ghi được một cách tuyệt đối toàn bộ những nốt nhạc mà người nghệ nhân hát và quy về bản nhạc.

Vì vậy giữa 2 phương thức bảo tồn: phương thức truyền ngón- truyền nghề và phương thức văn bản hoá, tức ký âm thành bản nhạc rồi đưa vào giảng dạy, bảo tồn thì phương thức “truyền ngón, truyền nghề” là phương pháp quyết định.

* Cần có chính sách đối với nghệ nhân trao truyền

Thế nhưng, trong cuộc sống hiện đại này, giữa bao nhiêu phức tạp của cuộc sống, của cơ chế thị trường, khi mà mọi người lo cho cơm áo gạo tiền, để thuyết phục những nghệ nhân giỏi truyền ngón nghề của mình cho số đông học trò là việc làm không đơn giản. Bởi vì trong nghệ thuật dân gian vẫn duy trì yếu tố “nhà nghề”, “làng nghề”, “tổ nghề”... Thế nên mới có chuyện một nghệ nhân giỏi có hạng về đàn Đáy ở một giáo phường không dễ gì truyền những “ngón” nghề độc cho người khác, giáo phường khác. Một đào nương có giọng hát và tay phách tinh luyện không dễ dàng khi họ trao truyền cho “người thiên hạ” những “ngón nghề” mà đào nương này đã phải trả giá bằng nhiều mồ hôi sức lực của mình.

Vấn đề đặt ra trong việc bảo tồn Ca trù, Quan họ là phải làm thế nào để tiến tới cả người dạy và người học đều sống được bằng nghề của mình; làm thế nào để nghệ nhân lấy việc truyền dạy làm nguồn thu nhập chính; và để họ không phải lo lắng về cơm áo gạo tiền mỗi khi ngồi dạy học trò. Tức là chúng ta dành sự quan tâm thoả đáng đối với những người đang nắm giữ di sản - là các nghệ nhân - “kho di sản sống”.

Nguyễn Đình Lâm (Viện Âm nhạc)

Tìm hiểu thêm:

giọng hát, bảo tồn, bản nhạc, nốt nhạc, phương pháp, thể loại âm nhạc, nhân loại, vật thể, khung xương, học trò, công nhận là, lột tả, nghệ nhân, nhà nghề, di sản, quan họ, cơm áo gạo tiền, ca trù

0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
	Chọn Avatar
Nội dung:

Trang bình luận

Tin mới

Các tin đã đăng

Giải Âm nhạc Cống hiến

Đọc nhiều nhất

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Các bài nổi bật trong ngày

Đọc gì trên TT&VH ngày 27/05/2012?

Bạn đọc thảo luận

ars - 5/27/2012 2:01:27 PM

Hãy thể hiện đi GS đừng để mất RPV vì lúc này anh ấy là người rất quan trọng trong kế hoạch của GS đó, còn vài vụ nữa hãy nhanh tay và rước họ về Emirates thế là ổn./.

Van Persie: Arsenal, đừng nói chuyện tiền bạc với tôi!

Khát Vọng - 5/27/2012 1:04:18 PM

Chúa sẽ không vui khi bị so sáhn với một kẻ đạo đức giả đâu

Dấu chân của của nhà truyền giáo PEP G-O-D-IOLA (phần 2)

bboy - 5/27/2012 1:15:54 PM

Nực cười với cái kiểu tính cup "đếm cua trong lỗ" ) Xin hỏi bạn lấy j ra đảm bảo sau 30 năm Pep hay Mou sẽ có 15 cái cup châu Âu )))) Chả ai nói trước được tương lai đâu, tốt nhất là bạn nên ráng...

Sốc: Sir Alex sẽ rời M.U mùa tới

Bảo Chi Lâm - 5/27/2012 1:06:13 PM

Thư Anh viết bài này như cay cú tuyển Ý thì phải! Chẳng khách quan gì cả! May mà Ý vừa thắng trận làm nóng 6 sao! Không thì lại bị vùi dập còn kinh khủng hơn nữa

Vấn đề của đội tuyển Italia: Sự suy thoái của những tiền đạo thực thụ

Dũng - 5/27/2012 1:18:31 PM

Đã bảo Philani trận này không đá rồi mà vẫn còn đưa vào comment. Trước khi comment thì hãy đọc qua bài báo 1 lượt đi nhé! Đúng là "thùng rỗng kêu to"

18h30 ngày 27/5, SLNA-B.BD (BTV 2 trực tiếp): Hòa ơi chào mi!

Tổng Biên tập: Trương Lê Kim Hoa
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ Thông tin
và Truyền thông cấp
Tòa soạn 33 Lê Thánh Tông, Hà Nội
Điện thoại: 04.39331878 Fax: 04.38248600
E-mail: ttvhonline@thethaovanhoa.vn
Web-site: www.thethaovanhoa.vn

Liên hệ quảng cáo
Nguyễn Quỳnh Hoa
Điện thoại: (04) 39330097
Mobile: 0912.4191.97
Email: hoaquynh@thethaovanhoa.vn

Miền Trung
Nguyễn Hữu Quý
Điện thoại: (0511) 3849355
Mobile: 0905.5543.03
Email: ngochoa@thethaovanhoa.vn

Miền Nam
Đỗ Thị Thu Hà
Điện thoại: (08) 39303373
Mobile:0903.1226.33
Email: thuha@thethaovanhoa.vn