(TT&VH) - Hôm nay 1/4, ngày giỗ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, cũng như nhiều năm trước đây, ngoài chương trình lớn tại Khu du lịch Bình Quới, TP.HCM, rất nhiều chương trình khác được tổ chức. Âm nhạc Trịnh Công Sơn có một tác động khá lớn đối với đời sống âm nhạc và với người dân Việt Nam: nhiều ca sĩ hát nhạc Trịnh, ra album nhạc Trịnh, nhiều phòng trà lớn có chương trình nhạc Trịnh hàng tuần. Việt kiều ở một số nước cũng có những hội yêu nhạc Trịnh Công Sơn và tổ chức những đêm nhạc tưởng niệm ông nhân ngày giỗ..
Nhân dịp Nguyễn Hữu Thái Hòa, một người nổi tiếng với những hoạt động tôn vinh Trịnh Công Sơn, có chương trình giao lưu Mẹ, cánh chim cô đơn (1/4, tại Nhà sách Nguyễn Oanh) và biểu diễn tại Bình Quới đêm 2/4, TT&VH đã trò chuyện cùng anh về vấn đề này.
* Là người yêu mến và làm khá nhiều việc để tôn vinh nhạc sĩ họ Trịnh như lập thư viện, biểu diễn, làm album nhạc Trịnh, viết sách... theo anh điều gì khiến nhạc Trịnh có sức thu hút nhiều đối tượng, kể cả người nước ngoài?
- Nhạc Trịnh có sức thu hút đặc biệt chính ở nhân cách lớn của một nghệ sĩ độc đáo như Trịnh Công Sơn và tính nhân văn trong ca từ. Âm nhạc của ông xuyên suốt chiều dài 40 năm lịch sử một dân tộc, từ những khổ đau cùng cực trong cuộc chiến cho đến cả những trăn trở phút thanh bình. Ca khúc của ông gắn liền với từng hơi thở, tự tình của mọi tầng lớp nhân dân và luôn đứng bên những người yếu thế. Âm nhạc của Trịnh Công Sơn vì thế có mặt trong lòng tất cả mọi người của mọi tầng lớp xã hội, không phân biệt sang hèn, giàu nghèo. Tất cả những bài hát của Trịnh Công Sơn đều mang một kỷ niệm hoặc niềm tâm sự riêng của tác giả, nhưng mọi người lại dễ dàng chia sẻ và đồng cảm.
Nguyễn Hữu Thái Hoà bên cạnh tượng Trịnh Công Sơn
tại Bình Quới, Tp.HCH
* Hát nhạc Trịnh dễ hay khó, theo anh tại sao đa số ca sĩ vẫn hát những bài quen thuộc?
- Có lẽ một số ca sĩ muốn chọn lựa sự an toàn nên thường hát những bài quen thuộc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Tuy nhiên, họ quên rằng chính điều đó sẽ là trở ngại lớn để vượt qua được cái bóng của những “danh ca” nhạc Trịnh. Nhạc Trịnh thật ra khá dễ hát, dễ nghe. Theo tôi, muốn hát đạt nhạc Trịnh, cái tâm phải “tĩnh” và nhất là phải “thật”, bởi như lúc sinh thời, tác giả có nói: Cái đẹp nhất của nghệ thuật là sự huy hoàng của cái thật.
* Anh có thể nói đôi điều về cuốn sách về Trịnh Công Sơn mà mình đang thực hiện?
- Sau tập sách Vườn xưa - hành trình âm nhạc Trịnh Công Sơn (NXB Trẻ), hiện nay tôi vẫn đang nghiên cứu, sưu tập thêm thông tin để viết tiếp tập 2 của Hành trình âm nhạc Trịnh Công Sơn mang chủ đề Giọt lệ thiên thu xoay quanh một câu hỏi: Trịnh Công Sơn, thật sự ông là ai? Tập sách này sẽ có hơn 100 ý kiến của bạn bè, gia đình, nghệ sĩ nói về Trịnh Công Sơn từ đủ mọi lứa tuổi, để thấy rõ lăng kính muôn màu trong nhạc Trịnh.
* Còn quỹ từ thiện ra mắt lần này thì sao? Tại sao lấy tên là Da vàng, nó có liên quan gì đến các “ca khúc da vàng”?
- Cách đây độ 1 năm, tôi gặp một nghệ sĩ trẻ đàn bầu khiếm thị tại Hà Nội, cảm kích về tài năng và sự vượt khó của em, tôi đặt hàng bài phối một số tác phẩm của Trịnh Công Sơn và đến thăm gia đình em ấy... Thật ngỡ ngàng khi biết em bị nhiễm dioxine từ bố là phóng viên chiến trường miền Nam, đau lòng hơn là chị gái em ấy chỉ sống đời sống thực vật hơn 35 năm qua. Từ hôm đó tôi tự nhủ phải định hướng lại hết các dự án của mình về nhạc Trịnh Công Sơn vào vấn đề nhân đạo này.
Từ nay âm nhạc Trịnh Công Sơn đối với Thái Hòa sẽ không còn là những ngày tháng du ca rong chơi nữa, mà thay bằng một quyết tâm hướng về những điều tốt đẹp hơn (dù là nhỏ thôi), cho các em bé và các nạn nhân dioxin. Tôi tin là điều đó sẽ tìm được sự đồng cảm của những người trẻ tuổi thuộc thế hệ mình. Quỹ Da vàng do tôi khởi xướng sẽ hợp tác với Hội Bảo trợ trẻ em nhiễm dioxine Việt Nam (tại Pháp) và Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam nhằm giúp đỡ các nạn nhân. Việc trao trên 100 triệu đồng tiền quỹ trong đêm giao lưu nhạc Trịnh Công Sơn vào 1/4 tại Nhà sách Nguyễn Oanh, TP.HCM chỉ là nhân sự kiện Trịnh Công Sơn để gây quỹ chứ đây không phải là quỹ Trịnh Công Sơn.
Tôi mong muốn dòng nhạc Trịnh sẽ tiếp tục chảy qua các vùng miền của trái đất này để làm dịu những nỗi đau trên da thịt con người Việt Nam.
Bình Minh (thực hiện)
