Âm nhạc

Nghệ thuật và công luận

09/03/2009 10:42 GMT+7 Google News
(TT&VH) - Bước sang năm thứ 4, giải thưởng âm nhạc Cống hiến (do các nhà báo bình chọn) ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm của công chúng và dư luận. Thời gian qua, báo TT&VH đã nhận được nhiều ý kiến của độc giả quan tâm muốn biết thêm thông tin về tiêu chí bầu chọn cũng như cách thức tổ chức bầu chọn của giải thưởng này. Bài viết dưới đây hy vọng sẽ đáp ứng được phần nào sự quan tâm của quý bạn đọc cũng như các nghệ sĩ.
 

Cống hiến nghệ thuật

Ngay từ năm đầu tiên khởi xướng, giải âm nhạc Cống hiến đã thể hiện hai tiêu chí bầu chọn của các nhà báo:

1. Đó là những tác phẩm, những cá nhân và tập thể có những đóng góp thiết thực vào sự phát triển nghệ thuật của âm nhạc đại chúng.

2. Những sáng tạo âm nhạc phải tạo được tiếng vang trong công luận.

Sở dĩ khu biệt trong khu vực âm nhạc đại chúng bởi với tình hình thực tế đời sống âm nhạc và báo chí ở ta hiện nay, đây chính là khu vực phát triển rộng khắp và nhận được sự quan tâm nhiều nhất của báo chí. Giải thưởng tôn vinh những tác phẩm và nghệ sĩ ở khu vực âm nhạc bác học vẫn còn là một mơ ước của Cống hiến ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, ở khu vực âm nhạc đại chúng, nơi có những tác động trực tiếp tới số đông công chúng cả nước, mục tiêu của giải Cống hiến không gì khác vẫn là tôn vinh những nghệ sĩ và tác phẩm âm nhạc (từ một ca khúc đến một album hay cả một live show...) đã cống hiến cho công chúng những sáng tạo có chất lượng, đồng thời đóng góp cho sự phát triển của thị trường ca nhạc Việt Nam.

Tất nhiên, có nhiều đóng góp khác mang ý nghĩa xã hội của các nghệ sĩ như tham gia các hoạt động từ thiện, đóng góp nhiều album cũng như các show diễn trong bối cảnh thị trường khó khăn… vẫn rất đáng để trân trọng và không ít nghệ sĩ đã nhận được bằng khen của các đơn vị quản lý Nhà nước cũng như sự yêu mến của khán giả.
 
Mô hình SK đêm trao giải Cống hiến 2008

Cũng chính vì thế, sự tôn vinh của giải Cống hiến hướng đến tính “giá trị” thay vì tính “số lượng”, đề cao tính hiệu quả của những đóng góp hơn là tính bề nổi. Là người quan tâm và dõi theo giải ngay từ những ngày đầu, nhạc sĩ Anh Quân rất thích thú với tiêu chí này, vì theo anh: “Cống hiến nên ghi nhận những sản phẩm hoặc cá nhân có cống hiến thực sự về nghệ thuật. Có thể nhạc sĩ chỉ có một tác phẩm nhưng gây ảnh hưởng tốt về khuynh hướng sáng tác, phong cách cá nhân và thị hiếu nghe nhạc thì vẫn phải công nhận”.

Hiện nay, âm nhạc đại chúng Việt Nam đang ở giai đoạn “phân khúc thị trường”, các ca sĩ, nhạc sĩ trong bước đường nghệ thuật của mình không còn theo khuynh hướng “tạp kỹ” như trước đây mà chuyển sang xây dựng chuyên biệt từng phong cách âm nhạc như: pop, rock, jazz, R&B... Tất cả như đang bắt đầu xây dựng nền móng cho nhạc nhẹ Việt Nam. Vì vậy, chúng ta rất cần nâng niu và trân trọng những sáng tạo mới, những đóng góp mang tính khuynh hướng nhằm góp phần vào sự tiến bộ và phát triển của nhạc nhẹ bên cạnh những hoạt động đáp ứng nhu cầu hiện thời của công chúng.

Tiếng vang công luận

Về tiêu chí “có tiếng vang trong công luận”, trước hết cần nhấn mạnh rằng, là “công luận” chứ không phải “đại chúng”. Theo nhà thơ - nhà báo Đỗ Trung Quân thì: “Tôi cho rằng báo chí chỉ là phương tiện truyền đạt công luận chứ không phải báo chí là công luận”. Như vậy, phải hiểu “tiếng vang trong công luận” của mỗi một nhạc sĩ, ca sĩ, chương trình, sản phẩm âm nhạc là tiếng vang trong cộng đồng mà chủ thể đó tồn tại. Hiện nay chúng ta có nhiều cộng đồng (hay đối tượng) âm nhạc của nhiều dòng nhạc: pop, rock, jazz, hip-hop…, và công chúng của dòng nhạc nào cũng được “tôn trọng” như nhau trên thị trường âm nhạc. Một điều hiển nhiên, không ai thiếu hiểu biết đến mức hạ thấp vị trí của âm nhạc cổ điển vì nó có ít công chúng hơn nhạc pop, hoặc không thừa nhận những tài năng hàng đầu của hội họa thế giới như Van Gogh, Picasso… chỉ vì mỗi tác phẩm các ông chỉ vẽ… 1 bức và phần lớn chúng ta không có cơ hội được chiêm ngưỡng tác phẩm duy nhất ấy (bản gốc) dù chỉ một lần!

Do đặc thù nghề nghiệp, nhà báo là những công chúng khá đặc biệt của nghệ thuật nói chung, trong đó có âm nhạc. Họ không chỉ là người phản ánh công luận, mà còn có vai trò phát hiện những nhân tố mới mẻ, dự báo những xu hướng phát triển mới của đời sống âm nhạc. Nói như nhà báo Vũ Duy Giang (chủ nhiệm CLB Phóng viên VH-NT Hội Nhà báo TP.HCM): “Các phóng viên không phải là công chúng bình thường, cũng không phải là các nhà chuyên môn, có thể nói phóng viên văn hóa nghệ thuật là những “công chúng cao cấp” có nhiệm vụ như “định hướng”, giới thiệu cái hay, cái đẹp, những sáng tạo có giá trị nghệ thuật của nghệ sĩ đến cho rộng rãi công chúng”. Đó cũng chính là điểm tạo nên nét riêng biệt của giải âm nhạc Cống hiến, góp thêm một kênh đánh giá, tôn vinh những lao động nghệ thuật của các nghệ sĩ đối với nền âm nhạc đại chúng Việt Nam. Bên cạnh Giải thưởng âm nhạc hàng năm của Hội Nhạc sĩ Việt Nam mang tính chuyên môn cao và học thuật, bên cạnh các Giải thưởng do công chúng bình chọn mang yếu tố tình cảm yêu thích, đã có thêm một giải thưởng do các nhà báo viết về âm nhạc trong cả nước bình chọn, trên cơ sở của hai yếu tố phát triển nghệ thuật và tiếng vang công luận. Thiết nghĩ, sự phong phú của các kênh đánh giá cũng có ý nghĩa tích cực cho sự phát triển của nền âm nhạc nước nhà, bên cạnh sự đa dạng của các dòng chảy âm nhạc hiện nay.
 
Thu Thủy - Hữu Trịnh

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm