Ca sĩ sáng tác – đâu phải là “nghiệp dư hóa”!

Trước tiên cần nói rằng, để sáng tác một ca khúc, không cần phải có những kỹ năng sáng tác cỡ… đại học sáng tác, mà một người biết nhạc và biết một chút ít về khúc thức âm nhạc là có thể sáng tác một ca khúc. Có thể nói ca khúc là một trong những thể loại âm nhạc đơn giản và dễ sáng tác nhất, vì vậy mà rất nhiều người có thể làm công việc sáng tạo này. Tuy nhiên để có một ca khúc làm lay động lòng người là chuyện không dễ. Nó đòi hỏi rung động cảm xúc và tâm hồn mà người sáng tác gởi vào đó chứ không phải những kỹ năng sáng tác.

 

Trong thực tiễn của âm nhạc Việt Nam có khá nhiều nhạc sĩ nổi tiếng xuất thân từ ca sĩ, thế hệ nào cũng có. Nhạc sĩ Phạm Duy, người được xem là một trong những nhạc sĩ thuộc thời kỳ đầu của tân nhạc Việt Nam và là người có nhiều ca khúc được đông đảo công chúng mến mộ. Ông từng là một ca sĩ đi hát khắp 3 miền đất nước, từng hát những sáng tác mới nhất của Văn Cao… trước khi công chúng biết đến một Phạm Duy nhạc sĩ.

Nhạc sĩ Trần Tiến thuở ban đầu cũng là một ca sĩ, ông là cây đơn ca của Đoàn Ca múa Hà Nội vào thập niên 1960, từng đem tiếng hát của mình cùng đoàn đi phục vụ cho tuyến lửa Vĩnh Linh, Quảng Bình và đã có những sáng tác như Thanh niên ra tiền tuyến, Cô gái Sầm Nưa xinh đẹp… trước khi vào học sáng tác tại Học viện Âm nhạc Quốc gia.

Trẻ hơn Trần Tiến có thể nói đến Thế Hiển, thời còn là ca sĩ đi diễn cùng đoàn Bông Sen (TP.HCM) anh đã có những sáng tác như Khi bong bóng bay, Hát về anh, Nhánh lan rừng… trước khi anh chính thức học sáng tác. Ngày nay có lẽ danh xưng nhạc sĩ đối với Thế Hiển nhiều người biết hơn là ca sĩ.

Chuyện Phạm Duy, Trần Tiến, Thế Hiển… xuất thân từ ca sĩ và trở thành nhạc sĩ có nhiều sáng tác được công chúng mến mộ và được giới âm nhạc đánh giá cao, chỉ là chuyện “xưa”. Hiện nay cả một đội ngũ đông đảo ca sĩ sáng tác: Hồng Nhung, Mỹ Tâm, Kasim Hoàng Vũ, Hoàng Bách, Nguyễn Phi Hùng, Nguyên Vũ, Lương Bích Hữu, Thủy Tiên… không thể kể hết. Vẫn biết rằng không phải ai viết ca khúc cũng sẽ trở thành nhạc sĩ nổi tiếng, nhưng với “phong trào” rầm rộ như thế chúng ta cũng có quyền hy vọng sẽ có thêm nhiều nhạc sĩ nổi tiếng xuất hiện từ giới ca sĩ.

 

Hiện nay, ngoài ca sĩ Mai Khôi, Thủy Tiên với nhiều sáng tác trong album của mình được nhiều người biết đến, gần đây ca sĩ Minh Thư gây ấn tượng với công chúng với loạt ca khúc trong phim Bỗng dưng muốn khóc… Đã có những sáng tác của ca sĩ được sự công nhận về chất lượng chuyên môn của một hội đồng nghệ thuật như ca sĩ Bảo Lan (nhóm Năm Dòng Kẻ) với bài Độc huyền cầm đoạt giải thưởng Bài hát tháng và Bài hát có phong cách dân gian đương đại nổi bật của chương trình Bài hát Việt 2007. Hoặc ca sĩ Lưu Thiên Hương với rất nhiều bài hát được công chúng yêu thích như: Thu tình yêu, Quạt giấy (các bài hát đã đoạt giải thưởng của Hội đồng thẩm định Bài hát Việt), Em sẽ là giấc mơ (giải Bài hát được khán giả yêu thích, Bài hát Việt 2008). Có thể nói Lưu Thiên Hương là trường hợp điển hình thành công của một nhạc sĩ trẻ xuất thân từ ca sĩ, những sáng tác của cô được giới chuyên môn đánh giá cao và có đời sống trong sinh hoạt âm nhạc hiện nay.

Ca sĩ Mai Khôi cũng có các sáng tác được mọi người biết đến

Ca sĩ sáng tác, thường họ là người biểu diễn tác phẩm của mình đầu tiên. Ngoài lợi thế về chất giọng, họ là người hiểu rõ nhất về tác phẩm của mình, những tâm tư tình cảm và những điều sâu kín trong tác phẩm sẽ được họ thể hiện bằng tất cả khả năng ca sĩ của mình do đó dễ đạt đến hiệu quả cao nhất.

Có thể nói phong trào ca sĩ sáng tác ca khúc những năm gần đây và hiện nay là một hiện tượng đáng lưu ý. Nó cũng nằm trong xu hướng “hoàn thiện” mà nhiều ban nhạc trên thế giới đã thành công - vừa sáng tác, phối khí và biểu diễn - là một hiện tượng mang tính tích cực và là điều tốt đẹp đã từng diễn ra trong quá khứ. Cùng với lực lượng chuyên về sáng tác, hy vọng trong rất nhiều cánh chim đang bay về sẽ có nhiều cánh én để góp phần làm nên mùa Xuân cho nhạc Việt trong tương lai.