Số phận kỳ lạ của pho tượng đồng 400 năm!

Thứ Sáu, 25/09/2009 10:11

(TT&VH) - Về làng Trà Liên Tây (xã Triệu Giang, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị), nhiều du khách ngỡ ngàng trước bức tượng Thái phó Nguyễn Ư Dĩ được đặt trong một cái am nhỏ, nằm bên cánh đồng, nơi có con đường dẫn vào làng. Bức tượng gần 400 năm tuổi, mang trong mình một giá trị văn hoá, lịch sử độc nhất vô nhị và một số phận kỳ lạ!


 Pho tượng đồng Nguyễn Ư Dĩ
Thái phó Nguyễn Ư Dĩ là cậu ruột Chúa Nguyễn Hoàng, người đã nuôi dạy Nguyễn Hoàng từ lúc lên 2 tuổi. Chính Nguyễn Ư Dĩ đã thay mặt Nguyễn Hoàng đến xin lĩnh ý Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Nhân được lời khuyên “Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân” (Hoành Sơn một dải, dung thân suốt đời) của Trạng rất hợp với ý của Thái phó Nguyễn Ư Dĩ nên ông đã theo phò tá Nguyễn Hoàng buổi đầu đến Ái Tử.


Nguyễn Ư Dĩ cũng là người có công lớn trong việc giúp Chúa Nguyễn xây dựng cơ đồ ở Đàng Trong, nhất là thời gian gần 70 năm của Chúa Nguyễn Hoàng đến đóng dinh ở đất Quảng Trị.

Bức tượng đồng hiện nay của Nguyễn Ư Dĩ được người dân lưu giữ, thờ cúng tại thôn Trà Liên Tây, mang một giá trị văn hoá sâu sắc. Tượng được đúc vào khoảng thế kỷ 17, cao 0,62m, phần vai rộng 0,30m. Tượng đúc bằng đồng, ở tư thế ngồi ghế thấp, hai chân gấp khuỷu hơi dạng ra, nét mặt hơi nhìn xuống, khuôn mặt chữ điền, mũi cao, cằm vuông, râu dài, tai to, đội mũ quan hai lớp, chân đi hia để lộ phần mũi. Đặc biệt, toàn thân được khoác tấm áo choàng rộng phủ từ vai xuống, vắt trên hai chân.

Mấy trăm năm nay, người dân thôn Trà Liên Tây xem bức tượng đồng như linh vật để thờ cúng trong làng. Tuy vây, qua thời gian với những biến thiên của lịch sử, bức tượng đồng Nguyễn Ư Dĩ lại trải qua một số phận lỳ lạ! Theo ông Phan Văn Khuynh, Trưởng Ban Văn hoá xã Triệu Giang, trước đây, pho tượng được đặt tại một ngôi chùa trong làng có tên là Liễu Bông (vị trí nằm gần 1 Quốc lộ hiện nay), năm 1972, bom Mỹ đánh phá ác liệt, rất may bức tượng vẫn được người dân bảo vệ nguyên vẹn. Pho tượng thuộc loại hiện vật thờ cúng của làng, không thể di chuyển, vì vậy, ngày hoà bình lặp lại, trên nền chùa cũ, người dân đã dựng lại một ngôi chùa đơn sơ để đặt bức tượng thờ.


 Am thờ - nơi đặt pho tượng.
Do địa thế nền ngôi chùa cũ nằm khá gần đường quốc lộ, việc bảo vệ bức tượng chủ yếu dựa vào sự giám sát của người dân nên năm 1989, kẻ gian đã đánh cắp bức tượng. Cả làng Trà Liên thời đó xôn xao đỗ đi tìm. Ông Hồ Quang Phục, một trong những người đi tìm pho tượng bị đánh cắp thời đó, kể: “Do bức tượng quá nặng, kẻ gian đã không vận chuyển đi xa được. Tại bờ sông Thạch Hãn, dấu chân kẻ gian (do mang tượng quá nặng) đã in hình trên bờ cát ven triền sông. Tôi và người dân trong làng đã phải dùng thuốn thép “rà” tìm, sau 2 hai ngày thì phát hiện bức tượng đồng bị đánh cắp của làng bị vùi trong cát.”


Cũng theo người dân trong làng, bức tượng đồng đã nhiều lần bị kẻ gian dòm ngó bởi nghi là có chứa vàng và đồng đen! Kể từ đó, để phòng mất cắp, người dân đã dời pho tượng đến bên đình làng rồi xây một cái am nhỏ để thờ cúng. Dẫn chúng tôi đến nơi đặt bức tượng hiện nay, ông Khuynh cho biết: “Hiện tại, pho tượng đã được chính quyền xã kết hợp với Trường Tiểu học Triệu Giang quản lý. Trên thực tế thì việc quản lý pho tượng đồng chủ yếu do người dân trong làng”.

Bức tượng Thái phó Nguyễn Ư Dĩ, mang trong mình một giá trị văn hoá lớn lao như lời đánh giá của một cán bộ Bảo tàng Quảng Trị: Đây là bức tượng có một không hai, không gì sánh kịp, đã tồn tại hàng trăm năm và đã trở thành báu vật quốc gia. Theo ghi nhận của chúng tôi, mặc dù được đặt trong cái am nhỏ bằng bê tông cốt thép khá kiên cố song nó lại nằm giữa đồng không mông quạnh. Với việc “tự quản lý” của người dân trong thôn, liệu ai giám chắc rằng bức tượng sẽ không bị đánh cắp hay xâm hại một lần nữa?

Dương Xuân (ĐH Văn hóa)
0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
  Football  Chọn Avatar
Nội dung:
  Gửi bình luận
Trang bình luận

Café sáng mùa đông

Đọc nhiều nhất

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Giới thiệu giao lưu trực tuyến

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Đọc TT&VH ngày 14/2/2012: Khi Barca bị tổn thương

Đọc TT&VH ngày 14/2/2012: Khi Barca bị tổn thương

Đã đến lúc Barca phải đánh thức lòng kiêu hãnh, để Champions League trở thành bi kịch như Liga.

Bạn đọc thảo luận

NHất Chi Mai - 2/14/2012 10:43:40 AM
"di chúc tình yêu" là cái gì? Văn chương mỹ miều quá.Đúng như Arsenal vậy.
Cười Khe Khẽ - 2/14/2012 10:41:24 AM
Barca là 1 trong những đội bóng khắc nghiệt nhất hành tinh. Vì vậy 1 cầu thủ không đủ sức, và sự tỉnh táo để giành vị trí chính thức, thì nên cho cậu ta ở nhà nằm ngủ thì hơn. dạo này nhìn cậu ta đá...
quốc chiến - 2/14/2012 11:24:25 AM
@ cười khe khẽ : vậy bạn có biết tại sao cùng một quy chế như vậy mà real giành cúp mà barca không giành được không. bạn nguy hiểm thật )))
Hồng Mạnh - 2/14/2012 10:20:33 AM
Và bạn cũng là kẻ đang mượn danh fan MU đó thôi Hầu hết các ý kiến ủng hộ Suarez là của các anti fan MU và những người như thế thì cần phải uống thêm rượu tự trọng như VFF nhà ta ấy
Ajax - 2/13/2012 1:39:20 PM
Thực ra đó là một pha bóng nhạy cảm, trọng tài quyết sao cũng được. Hành động của Pep thì hơi dở, ông cũng còn phải xem lại quay chậm, còn trọng tài đâu được xem, hơn nữa phải đưa ra quyết định trong...