(TT&VH) - Do đặc điểm tự nhiên cũng như xã hội của nước ta nên các khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN, KCX)... chủ yếu được xây dựng ở đồng bằng để tiện cho việc giao thương. Và khi các KCN, KCX... được quy hoạch xây dựng càng nhiều đồng nghĩa với diện tích đất canh tác nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Nếu cứ như vậy, trong thời gian không xa các bác nông dân quanh năm chỉ biết tay cày, tay cuốc rồi đây biết phải làm gì?!
Lâu lâu tôi mới về thăm quê, hỏi thăm mấy bác nông dân việc đồng áng ra sao? Nhận lại chỉ thấy những tiếng thở dài ngao ngán: “Lại mới nhượng thêm đất cho công ty, chẳng biết rồi đây chúng tôi sẽ phải đi đâu, làm gì nữa?” Có nhiều người tâm sự: “Thanh niên thì còn có thể ra thành phố hoặc vào nhà máy làm việc, chứ như chúng tôi đều 40, 50 tuổi cả rồi thì công ty nào họ chịu nhận, thôi thì quanh quẩn việc nhà rồi liệu sau vậy...”
Thiết nghĩ, đây không chỉ là những băn khoăn của người dân quê tôi mà cũng là nỗi lo chung của nhà nông ở cạnh các KCN, KCX... Được biết, một vài địa phương cũng đã có những hành động cụ thể nhằm giải quyết việc làm cho người dân nhưng hiệu quả thì còn phập phù lắm. Đại đa số bà con nông dân vẫn phải tự lo liệu, loay hoay chưa biết tính thế nào.
Nhân đề cập đến vấn đề giải quyết việc làm cho nông dân ở các KCN, KCX... khi mà diện tích đất nông nghiệp ngày một thu hẹp, chúng tôi có ý kiến sau đây. Một điều dễ nhận thấy là ở các KCN, KCX... có lực lượng lao động, chủ yếu là công nhân từ khắp nơi đổ về rất đông. Họ thuê nhà trọ ở các khu vực dân cư lân cận để sinh hoạt, khiến cho mật độ dân số ở đó ngày một tăng cao dẫn tới nhu cầu tiêu thụ thực phẩm (nhất là các sản phẩm từ nông nghiệp) rất lớn. Bên cạnh đó có nhiều công ty, nhà máy đã tổ chức nấu ăn cho cán bộ công nhân viên tại nhà ăn tập thể, đòi hỏi phải có nguồn cung cấp thực phẩm đảm bảo vệ sinh, chất lượng. Nhưng trên thực tế hầu hết nguồn cung cấp thực phẩm cho các KCN, KCX... chỉ là những “chợ cóc” bán các sản phẩm không rõ xuất xứ, vậy lấy gì đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm?
Vì thế, vai trò của các nhà quản lý, các nhà quy hoạch những KCN, KCX... là rất quan trọng: Không chỉ quan tâm đến việc thu hút đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, mà cần chú ý giải quyết việc làm cho nông dân địa phương. Theo chúng tôi cần thiết phải quy hoạch những khu vực riêng để tập trung sản xuất thực phẩm nông nghiệp như: Mô hình VAC khép kín, chăn nuôi và trồng các loại rau-củ-quả... đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Rồi lấy các sản phẩm từ khu vực này phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ của KCN, KCX... ở đó.
Nếu làm tốt công tác quy hoạch như vậy thì vừa có nguồn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, lại vừa giải quyết được việc làm cho lượng lao động dư thừa là các bác nông dân trung tuổi khi diện tích đất nông nghiệp ngày một thu hẹp. Các nhà đầu tư cũng cần chú ý tới vấn đề này, vì sự phát triển bền vững của xã hội.
Hồng Thiên
(ĐH Văn hóa)