Ion Tiriac đánh thức thế giới tennis

(TT&VH Cuối tuần) - Người Mỹ có loại sân đất nện màu xám xịt cũng như toàn thế giới banh nỉ phải giật mình khi chiêm ngưỡng sân đất nện ở Madrid Masters có màu xanh thẫm quyến rũ. 

*Bạn cũng có thể bình luận về bài viết này trên http://www.facebook.com/baothethaovanhoa

Kênh tennis ở Mỹ vừa phát một đoạn phỏng vấn Ion Tiriac ngồi trên một chiếc ghế kê giữa sân trung tâm ở Madrid. Bên cạnh ông là chiếc cúp mạ vàng trong hình thù nhìn như thể một thứ vũ khí kỳ quái chỉ có trong các tiểu thuyết kiếm hiệp của Tàu. Với chất giọng như bẻ vỡ từng từ (ông thành thạo 7 thứ tiếng), ông nói về thứ đất nện màu xanh bởi tennis cần phải có những cuộc cách mạng để môn thể thao này hấp dẫn hơn. Ở Mỹ từ hàng chục năm nay đã có thứ đất nện màu xám, nhưng xanh như Madrid thì chưa từng.

Thực ra, Iron Tiriac đã từng làm một thứ đất nện màu xanh ấy từ 25 năm trước, ở Stuttgart, nhưng chỉ như là một thứ trang trí để quảng cáo cho giải đấu. Phải tới Madrid và sau năm năm chuẩn bị, “đứa con” tinh thần của ông mới chào đời. 

Iron Tiriac, cha đẻ của mặt sân đất nện màu xanh - Ảnh Getty

Hiệu ứng tức thì của nó là bên cạnh sự phản đối dữ dội từ Nadal, hòa nhã của Djokovic, có vẻ ba phải của Federer, là sự quan tâm đặc biệt của cả thế giới. Các tay vợt nữ hớn hở chụp hình trên mặt sân đất màu xanh như thể họ đứng cạnh những mẫu mốt mới nhất vừa chào đời từ tuần lễ thời trang New York. Không hiếm tay vợt nam bày tỏ sự thích thú với cơ hội có một trải nghiệm mới như Verdasco chẳng hạn, một thứ bụi màu xanh tung lên theo các bước xoạc của các tay vợt không phải trong đời ai cũng được thấy. Và cơn sốt truyền thông, tựa như Madrid sẽ là một giải Grand Slam, đã kéo dài suốt tuần qua.

Cái lý của Iron Tiriac đưa ra cực kỳ thuyết phục: Màu đỏ hay nói đúng hơn là màu vàng của sân đất nện khiến cho khả năng phát hiện bóng của các tay vợt, khán giả trên sân và đặc biệt là truyền hình bị ảnh hưởng. Nhất là với những trận đấu diễn ra vào giữa trưa, lúc mà ánh nắng mặt trời còn chói chang khiến nhiều khi người xem truyền hình thấy các tay vợt như đánh vào không khí. Ông đưa ra kết quả của một cuộc khảo nghiệm, rằng với màu xanh của đất nện, các tay vợt có thể thấy bóng rõ hơn tới 22% và với khán giả là 27%.

Iron Tiriac còn cam kết, và có những cuộc kiểm tra của ATP minh chứng, là thứ đất nện màu xanh không tạo ra bất cứ sự khác biệt nào so với đất nện màu tự nhiên xét trên góc độ là độ nảy của bóng, độ trơn trượt của bề mặt sân.

Từ lâu người ta vẫn coi chi phí làm sân đất nện là rẻ nhất, nhưng với đất nện màu xanh thì ngược lại. Vì nguyên liệu của nó được tạo ra dù vẫn đúng từ những thứ đã và đang làm nên mặt sân Roland Garros, nhưng ở Madrid nó được tinh chế với những công thức nghiêm ngặt: Chiết xuất ôxít sắt từ gạch đỏ và một số loại sắt khác để lấy ra được bột đất trắng, rồi sau đó cho vào lò nung lên ở nhiệt độ 950o C, nghiền và sàng lọc. Công đoạn nhuộm đất bằng các chất hóa học diễn ra cuối cùng với tiêu chí thân thiện với môi trường và giữ nguyên những đặc tính như đất nện tự nhiên.

Một bộ não hiếm có của làng tennis

Những ai biết Ion Tiriac, nay 73 tuổi, hẳn không quá ngạc nhiên khi biết về những ý tưởng và sáng tạo của ông. Ông ban đầu là một vận động viên hockey, nhưng sau đó lại chuyển sang cầm vợt tennis và từng đứng đánh đôi với huyền thoại một thủa Illie Nastase. Lao động trí óc tài hơn nên khi ông gác vợt, chuyển sang làm nghề đại diện cho các tay vợt và phát triển các giải đấu, ông đạt được những thành công tột bực. Trong số các tay vợt mà Ion Tiriac quản lý có huyền thoại người Argentina Guillermo Vilas, Henri Leconte, hai huyền thoại người Đức Boris Becker và Steffi Graf, và nhà vô địch Grand Slam duy nhất người Croatian Goran Ivanisevic hay cựu số 1 thế giới người Nga Marat Safin.

Vẫn chưa hết, Ion Tiriac còn là người phát triển hoặc sở hữu hàng loạt giải đấu tennis, từ Kitzbuhel, Bucharest cho tới Dubai và Madrid mà hai giải đấu sau luôn có sự quy tụ của các ngôi sao hàng đầu nhờ không chỉ sự quyến rũ của tiền thưởng mà chúng còn có những bản sắc rất riêng.

Hẳn chúng ta vẫn chưa quên Madrid Masters cách nay tám năm đã từng tạo nên một cơn sốt với sự xuất hiện của dàn người mẫu kiều diễm làm công việc nhặt bóng. Đó chính là ý tưởng của người đàn ông có bộ ria và khuôn mặt giống như nhân vật quảng cáo cho các hãng bia lâu đời của châu Âu này. Nó hoàn toàn khác với cách mà Australian Open tự hào về một ông lão đã gần 80 tuổi vẫn có tên trong danh sách nhặt bóng của giải, hay Wimbledon tuyển xong đội nhặt bóng từ đầu năm dù cho tháng 7 giải mới diễn ra nhưng vẫn chỉ lựa được những đứa trẻ giống như mọi nơi khác trên thế gian. Cái lý của Tiriac quanh chuyện này vẫn rất đơn giản: Trong tennis nhiều khi một điểm số chỉ xảy ra trong cái nháy mắt như những cú ace chẳng hạn, còn quãng thời gian chết giữa hai điểm lên tới 25 giây có dư (ở Grand Slam chỉ là 20 giây), nên phải có cái gì đó quyến rũ được những cặp mắt trên khán đài và cả trước màn hình cứ chực díu lại.

Thế nên, dù chỉ có hơn 1 tỉ USD tài sản (chẳng là gì so với chủ giải Indian Wells, ông chủ Oracle, Ellison), và giờ đây còn bận tâm tới cả các lĩnh vực bảo hiểm, hàng không (ông có hãng bay riêng), rồi cả đại diện truyền thông cho Ford và Mercedes ở Rumani, Ion Tiriac đã làm cho cả thế giới tennis tỉnh ngủ.