(TT&VH) - Năm nay giới yêu thích phim ảnh nội địa khấp khởi mừng vì có khá nhiều phim tư nhân ra rạp, riêng dịp Giáng sinh 2011 và năm mới 2012 đã có 3 phim và dịp Tết có 5-6 phim. Thế nhưng, về chất lượng thì còn nhiều điều cần bàn, bởi trình độ xem phim của khán giả đã thay đổi rất nhiều, những phim làm theo thẩm mỹ và tư duy cũ, có nguy cơ chết yểu.
Ngày 23/12/2011 là một thời điểm hiếm thấy của điện ảnh Việt Nam trong khoảng 10 năm qua khi có đến 3 phim ra rạp, đó là Tối nay 8 giờ của Lê Hoàng và Hoán đổi thân xác của Nhất Trung - công chiếu; Cột mốc 23 của Nguyễn Quốc Duy - chiêu đãi báo chí. Nhìn chung, ba phim này vẫn có một số yếu tố để người “có lòng” với phim Việt mua vé đi xem ủng hộ, nhưng sòng phẳng mà nói, chẳng có gì mới…
Cũ nhất: Tư duy kịch bản
Nhìn về tổng thể, Tối nay 8 giờ của Lê Hoàng khá chặt chẽ về kịch bản, khi tác giả đặt ra một tình huống và xử lý nó khá hợp lý, nhất là về lời thoại. Những diễn viên trẻ như Hoàng Phi, Miu Lê, Đỗ Tùng Lâm… đã khá tròn vai và đôi lúc tạo được điểm nhấn ý vị. Sự thành công của họ còn được góp phần bởi cách tạo dựng hình ảnh hợp lý của K’Linh và âm nhạc của Lê Cát Trọng Lý.
Cảnh phim Tối nay 8 giờ
Hoán đổi thân xác là câu chuyện hài - viễn tưởng, mà trong đó yếu tố hài được đặt lên hàng đầu, với cách diễn “cương hết cỡ” của Chí Tài, Nhật Cường, Hoài Linh… Hơn một nửa thời lượng, phim được “kể” khá ổn, với nhiều thủ pháp hợp lý, nên người xem không bị “nhức mắt” bởi lối ăn mặc sặc sỡ và hóa trang thái quá của một số vai do Chí Tài, Nhật Cường… đảm trách. Chỉ khi Hoài Linh xuất hiện thì đạo diễn mới bắt đầu tỏ ra lúng túng, vì chất sân khấu của diễn viên này khá mạnh, tự nhiên lấn át cách diễn điện ảnh của những vai khác. Có thể nói Hoài Linh chưa bao giờ thành công với lối diễn nghiêm trọng trên phim, trong khi anh diễn hài thì khá có duyên.
Tuy vậy, điểm chung của hai phim này là lối tư duy cũ kĩ về cái kết có hậu, dù phần đông người xem đều cần cái kết kiểu này. Nhưng họ cần điều gì đó mới mẻ, hợp tình hợp lý, chứ không phải “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.
Tối nay 8 giờ khá gượng ép khi cố chứng minh rằng giữa một trí thức quý tộc, chủ khách sạn hạng sang và cô gái bia ôm chẳng có nghi kị gì, gặp nhau là yêu, rồi nói chuyện giáo điều với đời. Sự giáo điều này chẳng khác cái kết trong phim Gái nhảy (2003) là mấy, khi cô ca-ve dễ dàng bước lên bục để nói suôn sẻ điều hay lẽ phải, mà ở dưới có rất đông người “máu mặt” lắng nghe và thấu hiểu tức thời.
Trong khi đó, Hoán đổi thân xác có vẻ lại nhầm lẫn giữa đạo đức khoa học và những yếu tố hài hước do sự thất bại của khoa học gây ra. Người xem từ đầu đến cuối cười vui vẻ, để cuối cùng chẳng biết mình cười về điều gì, vì giáo điều “hãy làm khoa học vì điều tốt đẹp” không được giải quyết thuyết phục. Đó là chưa nói, trong bối cảnh khán giả đã bội thực với phim kĩ xảo bom tấn của quốc tế, phim viễn tưởng mà kĩ xảo sơ sài thì khó được chia sẻ.
Và Hoán đổi thân xác
Dựng phim cũng… có vấn đề
Thế nhưng, tất cả những điều ở trên vẫn có thể “cứu” được phần nào, nếu khâu dựng phim và làm hậu kỳ có nghề hơn. Nhiều khi cắt bỏ bớt một vài cảnh giáo điều, dẫn chuyện dài dòng, phim lại hay và dễ xem hơn; hoặc ít ra, người xem dễ tin hơn.
Nếu Tối nay 8 giờ bớt một số tuyến tính kiểu kể chuyện có đầu có cuối trong cách dựng và dũng cảm chọn một cái kết mở, thay vào đó là vài hình ảnh hé lộ cho thấy Miu (Miu Lê) và Nam (Đỗ Tùng Lâm) có tương lai tốt đẹp, thì phim sẽ trọn vẹn hơn. Điều này có thể giải quyết được bằng cách dựng, mà phim này do Lan Anh Media dựng.
Và nếu Hoán đổi thân xác xé nhỏ lối diễn quá cương của Hoài Linh bằng cách chia và trộn cảnh hợp lý hơn thì phần cuối của phim sẽ không bị lệch, mà mối thù giữa Bystand (Chí Tài) và Bangbang (Hoài Linh) cũng thêm căng thẳng ngay từ đầu.
Nhân nói tới chuyện dựng phim, mới thấy một điều rằng, trong khoảng 10 năm qua, điện ảnh Việt Nam có nhiều tiến bộ, riêng khâu dựng thì rất ít nhúc nhích, rất thiếu người giỏi nghề và nhạy cảm. Điều này không chỉ diễn ra với các phim ít thành công, mà ngay cả với những phim thành công như Dòng máu anh hùng, Huyền thoại bất tử, Cánh đồng bất tận, Cô dâu đại chiến, Long Ruồi... cũng gặp phải. Bởi đạo diễn giỏi chưa hẳn là người dựng phim giỏi hoặc có nghề. Đã đến lúc đạo diễn và nhà sản xuất phải dũng cảm nghĩ đến việc tìm kiếm những chuyên gia dựng phim để giải quyết vướng mắc này.
Văn Bảy
