(TT&VH Cuối tuần) - Không ít người bán tín bán nghi khi hay tin Dov Simens, người được Hiệp hội quốc gia các trường điện ảnh Mỹ bầu chọn là “Giảng viên điện ảnh số 1 của nước Mỹ”, là cha đẻ của khóa đào tạo “2 days film school” (Học làm phim trong 2 ngày), mang khóa học lừng danh của mình đến Việt Nam. Hết 3 ngày theo học ông thầy “khủng” này, có lẽ số người bán tin bán nghi vẫn chưa thuyên giảm…
Tới VN, ông thầy này linh hoạt không kém gì người Việt! Ông giảm 100 USD cho mỗi học viên, nếu là sinh viên học sinh còn được giảm thêm 100 USD nữa, trong khi khóa học lại kéo dài đến 3 ngày (thường các khóa học của Dov Simens chỉ có 2 ngày, nhưng sang VN thì kéo dài 3 ngày vì phải qua thông dịch viên).
Đóng tiền để… hành xác?
Thiên tài điện ảnh Orson Welles (đạo diễn Citizen Kane) từng khẳng định: “Mọi kỹ năng làm phim bạn có thể học trong 2, 3 ngày là đủ!”. Dov Simens qua những trải nghiệm từ thực tế, đã đúc kết toàn bộ “tinh hoa” trong các giáo trình điện ảnh kéo dài 3 đến 4 năm tại các trường điện ảnh danh tiếng của nước Mỹ: USC (University Of Southern California), NYU (New York University), UCLA (University Of California At Los Angeles) xuống chỉ còn có… 2 ngày! Trong hơn 20 năm mang “trường học đặc biệt” này đi khắp nước Mỹ và thế giới, học trò của ông không hiếm những cái tên nổi tiếng: Chris Nolan (The Dark Knight), Quentin Tarantino (Pulp Fiction), Guy Richie (Sherlock Holmes), Will Smith (Hancock), Baz Luhrman (Moulin Rouge), Queen Latifah (Beauty Shop), Spike Lee (Inside Man), Robert Rodriguez (Spy Kids)… thậm chí còn có cả Michael Jackson. Nhưng điều làm cho ông tự hào nhất chính là những học trò từng tham gia khóa học của ông sau đó đã mang lại doanh thu đến 13 tỷ USD cho ngành điện ảnh! Chính vì thế mọi thứ đều phải bắt đầu từ kinh tế: Tôi đến đây chỉ để dạy cách kiếm tiền làm phim và tìm cách nào để bán nó, ai muốn nói về nghệ thuật xin mời đến chỗ khác!
Có khoảng 160 người VN muốn học cách kiếm tiền làm phim (!) nên đã đăng ký theo học lớp này (học phí cao nhất là 6 triệu đồng/người). Nhưng chỉ có chưa đến 2/5 số này đã và đang tham gia ngành điện ảnh và truyền hình, 3/5 còn lại đến từ thời trang, nhiếp ảnh, thiết kế, công nghệ thông tin, báo chí, quảng cáo, truyền thông, giáo dục, lẫn… y khoa!
Cao tuổi nhất tham gia khóa học là cựu ngôi sao điện ảnh Trần Quang đã ngoài 70, từng tham gia khóa học này của Dov ở Mỹ cách đây 20 năm, nay tiếp tục tham gia để cập nhật những thay đổi mới của điện ảnh thế giới… Các bạn tuổi teen cũng góp mặt vài người, nhưng sau buổi học đầu tiên rơi rụng gần hết. Duy có “hotgirl” Mie (tên thật là Nguyễn Hoàng My, sinh năm 1994) đã kiên trì ngồi học đến buổi cuối cùng.
Tham dự rất nghiêm túc còn có nhiếp ảnh gia Lê Thanh Hải, các diễn viên Kim Khánh, Hoài An, hai mẹ con nhà báo Thu Uyên, nhà báo Bửu Điền của HTV, nhà sản xuất Mai Thu Huyền… Đáng nể nhất là công ty nghe nhìn AVG đã cử hơn chục người bay từ Hà Nội vào tham gia khóa học. Ngồi cạnh tôi trong 3 ngày học là bác Trịnh Xuân Trường 60 tuổi, một người có gương mặt phúc hậu với đôi mày bạc trắng. Bác học rất chăm chú, ghi chép cẩn thận. Buổi học cuối tôi hỏi bác sau khóa học này có tính làm phim không, bác cười và móc ra danh thiếp, đề rõ: Chủ tịch CLB Yoga Cười VN, chuyên về khí công và giảm cân! Thấy tôi tròn mắt ngạc nhiên, bác nói tiếp: Bác thắc mắc là sau bao nhiêu năm tại sao phim VN vẫn cứ dở toàn diện, nên bỏ ra vài triệu đi học để có thể tự mình trả lời câu hỏi đó! Lý do đi học đơn giản chỉ là vậy!
Chắc có lẽ không một học viên nào từng trải qua một khóa học marathon “hành xác” như vậy trong đời. Sáng, đúng 8h học đến 12h. Chiều, từ 13h45 đến 18h (cá biệt ngày đầu tiên học đến… 19h30). Phải cần đến 3 thông dịch viên thay nhau truyền đạt nội dung bài giảng của Dov, trong đó có một là đạo diễn Việt kiều. Ở trên nếu dịch chưa đúng do có nhiều từ chuyên môn, thì học viên ở dưới lập tức… bổ sung bởi có đến 1/3 học viên khá am hiểu tiếng Anh, nhiều người có thể nghe Dov giảng trực tiếp. Nhưng tất cả đều phải chào thua “ông già gân” 69 tuổi Dov Simens. Ông nói liên tiếp hơn 8 tiếng/ngày, mà giọng vẫn sang sảng từ đầu đến cuối, lúc lên bổng xuống trầm, lúc thì gầm lên để khuấy động không khí lớp học khi thấy lũ học trò ở dưới tỏ vẻ mệt mỏi…
Hollywood - Cỗ máy… “nói láo” khổng lồ?
Đó là lời khẳng định chắc như đinh đóng cột của Dov.
Nhiều người đã e dè tâm lý “thượng tầng” quá đẳng cấp của Hollywood không thể phù hợp hoặc áp dụng ở VN, nên ngại theo học. Dov ngay từ đầu đã xóa đi tâm lý đó. Ông bảo: Khác biệt duy nhất và cũng lớn nhất của Hollywood so với phần còn lại của thế giới chỉ vỏn vẹn ở 2 chữ: Thị trường! Với số lượng khổng lồ 25.000 phòng chiếu, đáp ứng cho 300 triệu người sẵn sàng bỏ tiền mua vé xem phim, thì không một thị trường điện ảnh nào trên thế giới có thể địch lại Mỹ! Vì thế các bạn ngay từ đầu phải bỏ ngay ý định cạnh tranh thị trường, hoặc muốn vươn lên giống Mỹ. Ngoài điều đó ra thì tất cả mọi thứ của Mỹ cũng đều bình đẳng với thế giới ở 2 chữ: Con người! Mỹ sử dụng con người (biên kịch, đạo diễn, diễn viên…) để làm phim, thì thế giới cũng vậy, không có sự khác biệt nào ở đây!
Cứ thế, và bằng nhiều ví dụ dẫn chứng ở Hollywood, Dov đã truyền sự tự tin cho các học viên, rằng điện ảnh ở bất cứ quốc gia nào cũng đều phải khởi đầu và kết thúc từ con người. Dov chinh phục lớp học bằng sự am hiểu gần như tường tận về điện ảnh VN: Từ chính sách kiểm duyệt, số lượng rạp chiếu, số lượng phim sản xuất mỗi năm, giá vé, lượng người xem, thị trường tập trung ở đâu, ai nắm giữ thị phần… Trong suốt 3 ngày, Dov dạy học viên bắt đầu đi lên từ dưới đáy, và cách làm thế nào để kiếm tiền phù hợp với một thị trường điện ảnh tuy nhỏ bé - nhưng rất tiềm năng với 90 triệu dân!
“No Shorts!” (không được làm phim ngắn!), vì nó không làm ra tiền! Là tuyên ngôn quyết liệt từ đầu của Dov, kèm theo đó là “câu thần chú” mà bất cứ học viên nào cũng đều thuộc lòng sau 3 ngày: “Ninety Pages, One Location, Story Simple…” (kịch bản 90 trang, trong 1 bối cảnh, chuyện phim đơn giản…). Đó là cụm từ mà Dov đã lặp lại rất nhiều lần trong suốt khóa học, bởi ông khẳng định đó là bước khởi đầu đúng hướng nhất đối với các nhà làm phim độc lập cho tác phẩm đầu tay. Từ Steven Spielberg đến điện ảnh Hàn Quốc, tất cả đều khởi đầu như vậy!
Ai cũng tưởng ông là “sứ giả” đến để ngợi ca Hollywood, nhưng ngược lại ông phê phán chúng khá gay gắt và chỉ ra rằng, thế giới hiện đang bị ảo tưởng về sự khổng lồ của Hollywood bởi họ tạo được vầng hào quang đó bằng cách thổi phồng mọi thứ. Hay nói chính xác hơn, không thị trường nào… nói láo “siêu đẳng” bằng Hollywood. Dov khẳng định, tất cả những thông tin sản xuất một bộ phim với kinh phí hàng trăm triệu USD đều là láo toét. Trăm triệu USD là con số khổng lồ, không dự án nào có thể xài hết số tiền đó chỉ trong 3, 4 tháng! Đơn cử siêu phẩm Avatar, vai chính như Sam Worthington mà chỉ nhận có… 5.000 USD/tuần trong 12 tuần! (Dov đưa chính xác con số này do Sam là bạn thân của con gái ông!)… vậy mà các nhà làm phim đã “hét vống” lên là 250 triệu USD. Với con mắt nhà nghề của ông, Avatar tối đa chỉ tiêu mất khoảng 80 triệu USD là cùng. Với ông, Hollywood đơn thuần chỉ là một cỗ máy quảng cáo siêu việt, và họ rất chú trọng đến việc thổi phồng kinh phí, vì khán giả đến rạp xem vì rất muốn biết họ tiêu số tiền hàng trăm triệu đô la ấy như thế nào…
Còn rất nhiều nữa những điều thú vị trong khóa học của Dov Simens không thể kể hết ra đây. Dov đã nói rằng cứ sau mỗi khóa học của ông, lại có một vài nhà làm phim ra đời, có thể họ thành công hoặc không thành công… do đó ông cũng mong rằng nếu được trở lại Việt Nam trong những khóa học tới, ông sẽ rất vui với những chuyển động của khóa đầu tiên này.
Bá Vũ
