(TT&VH) - Ba lần được mời thử vai Bác Hồ, nhưng phải đến lần thứ ba, Minh Hải mới có duyên với điện ảnh. Vào vai Nguyễn Ái Quốc trong bộ phim truyện nhựa Vượt qua bến Thượng Hải cùng chuyến đóng phim gần hai tháng ở nước bạn khiến câu chuyện với chàng trai xứ Nghệ này tưởng chừng không bao giờ dứt …
Hành trình theo đuổi các vai diễn về Bác
Năm 1997, Hải thi đỗ khoa Diễn viên - Đại học Sân khấu và Điện ảnh. “Lên tàu nhưng tôi chưa hình dung mình sẽ sống ra sao với 700.000 đồng trong tay để vừa đóng học phí và vừa chi phí ăn ở”.
4 năm học, vật lộn với thiếu thốn tứ bề của sinh viên “tỉnh lẻ”, với sinh viên các trường nghệ thuật, đó còn là quá trình đấu tranh với cái tôi nghệ sĩ muốn bung ra tự do, muốn khẳng định mình... Ngoại hình khiêm tốn nếu như không muốn nói là chẳng hề sáng sủa so với các bạn đồng môn, nhưng Hải vẫn tin cơ hội sẽ đến với mình...
Năm 2000, Hải đầu quân về Nhà hát Kịch VN. Suốt từ bấy đến giờ vẫn là những vai “chạy cờ”... Năm 2003, phim Nguyễn Ái Quốc ở Hong Kong tuyển diễn viên. Đọc kịch bản, biết nhân vật Tống Văn sau khi ra tù, người gầy, mắt sâu, rất hợp với ngoại hình của mình, Hải khấp khởi hy vọng. Sau lần casting, Hải còn được đạo diễn gọi đến nhà riêng để quay hình thử. Ông dặn dò Hải tập ký chữ ký của Bác Hồ, rồi đến Bảo tàng Hồ Chí Minh nghiên cứu tư liệu, hình ảnh về Bác... Như cầm chắc cơ hội vào vai diễn, nhưng rồi, NSƯT Trần Lực mới là người được chọn. Khi phim Nhìn ra biển cả tuyển diễn viên, Hải cũng tìm cơ hội nhưng lại... trượt.
Năm 2007, Hải tham gia ê-kíp sản xuất chương trình sân khấu của VTV. Anh cộng tác với đạo diễn Phạm Hà Bảo để tìm kiếm diễn viên trong các vở kịch truyền hình. Khi dựng vở Bác Hồ ra trận - vở kịch truyền hình dài nhất của VTV (100 phút), vai Bác Hồ xuyên suốt vở diễn, nhưng thứ Sáu ghi hình mà thứ Hai chưa tìm được diễn viên vào vai Bác. Sau khi đi hết nhà hát này đến đoàn kịch khác, gặp người có tên tuổi đóng vai Bác Hồ cho đến những người có ngoại hình giống Bác, nhưng anh đều không tìm được ai vi thời gian quá gấp gáp. Có người khi được mời lại chỉ ngay sang anh - người đi mời - nói rằng: Diễn viên là đây chứ đi tìm ở đâu nữa!
Anh về đem chuyện kể với đạo diễn. Thế rồi Hà Bảo quyết định chọn anh. 4 đêm liền sau đó, chị không sao chợp mắt được vì lo lắng. Ba ngày học thuộc lời thoại là thách thức với cả diễn viên có nghề, nói gì tới người lần đầu đóng kịch truyền hình. Kịch ở nhà hát cũng phải tập tành cả tháng mà đến lúc ra diễn còn quên lời...
Cũng may, Hải là người cầm kịch bản nhiều ngày trước đó khi đi mời diễn viên và gần như nắm trọn “đường dây” kịch bản. Hà Bảo lo lắng, ngày nào cũng hỏi anh thuộc thoại chưa. Sau khi được hóa trang, Hải càng giống Bác khiến Hà Bảo yên tâm phần nào, nhất là khi cạo thêm 3 cm tóc để không phải đắp trán, lên sân khấu quay cận cảnh trông rất thật. Khi vào tập trước máy, Hải thoại sang sảng đúng giọng xứ Nghệ khiến nữ đạo diễn thở phào.
Nhập vai
Nhận lời mời casting phim Vượt qua bến Thượng Hải, khi biết sẽ “cạnh tranh” cùng các “đàn anh” tên tuổi từng đóng vai Bác Hồ trong nhiều bộ phim nổi tiếng, Hải tự an ủi là hãy thử vận may lần nữa xem sao.
Sau khi diễn 4 phân đoạn trước sự “săm soi” của đạo diễn nước ngoài và các nhà làm phim VN, anh không hy vọng nhiều. “Đùng một cái”, anh được chọn. Mừng, nhưng Hải cũng bắt đầu thật sự lo lắng. Anh biết chặng đường phía trước rất gian truân. Tư liệu hình ảnh “động” về Bác thời kỳ này không có để có thể học tập về diễn xuất. Các tư liệu khác cũng không nhiều. Phim thu tiếng trực tiếp đòi hỏi diễn viên phải diễn xuất giọng nói sao cho giống giọng Bác Hồ. “Tôi quan niệm, diễn xuất giọng nói của Bác năm 1933 không thể như giọng Bác Hồ năm 1945, lúc Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập, sau cả chục năm bôn ba đến nhiều nước”. Rồi Hải quyết định chọn tiếng của Bác lúc đọc Tuyên ngôn độc lập nhưng ít âm trầm để thể hiện giọng Bác lúc trẻ hơn”.
Chất giọng đầy âm sắc xứ Nghệ dường như chỉ chờ đến vai diễn này để cùng Hải nhập vai thời tuổi trẻ của Bác Hồ. Hải kể, cảnh anh diễn cùng ông Nguyễn Tiến Thỏa đến đoạn Nguyễn Ái Quốc giao nhiệm vụ công tác cho Nguyễn Lương Bằng. Khi anh cất tiếng xứ Nghệ theo giọng của Người, ông Thỏa bất ngờ đến mức ngỡ ngàng, một vài giây sau trấn tĩnh mới diễn tiếp, vì trước đó ngoài đời thấy Hải nói giọng Bắc.
Nguyễn Ái Quốc hát dân ca xứ Nghệ
Cảnh diễn để lại cho Hải nhiều kỷ niệm là tái hiện hình ảnh Người đón giao thừa trên đất bạn. Cảnh quay kết thúc vào 5 giờ kém 28 phút sáng. Theo kịch bản, quê hương hiện về trong giấc mơ của người với những hình ảnh làng quê VN yêu dấu thấp thoáng lũy tre con đò dòng sông và văng vẳng điệu nhạc quê hương buồn man mát.
Khi nghiên cứu kịch bản, hình ảnh tuổi thơ của Bác Hồ hiện lên trong vóc dáng cậu bé Nguyễn Sinh Cung cùng điệu hò ví dặm “Ớ ớ ớ..., Ai biết nước sông Lam răng là trong, là đục/ Thì biết cuộc đời răng là nhục, là vinh...” mà anh được xem trong vở kịch Những danh nhân lớn lên từ câu hò ví dặm bỗng hiện về rõ nét. Ấy là năm Minh Hải học lớp 10, anh theo một người công tác ở Đoàn Ca kịch Nghệ Tĩnh, cùng đi xe với các nghệ sĩ từ Vinh về làng Sen diễn kịch.
Thật ra, để đi đến quyết định hát dân ca, Hải đã nghiên cứu kịch bản cũng như tìm hiểu về Bác khá kỹ. “Là người xứ Nghệ, dù không có năng khiếu về hát nhưng ai cũng đều có thể hát được dăm ba câu hát “quê choa”. “Hát dân ca cũng là phẩm chất của người Nghệ và chất nghệ sĩ trong con người Bác” - Hải chia sẻ. Khi Hải đề nghị hát dân ca, anh chọn câu hát này còn vì nội dung liên quan nước non và nghĩa tình.
Nghe anh hát thử, đạo diễn quyết định lấy bài hát làm chủ đề cho phần nhạc. Điều này càng khiến anh tự tin hơn khi vào diễn chính thức.
“Đóng phim này, tôi đã vượt qua chính mình. Các diễn viên trước đây vào vai Bác đã tích lũy kinh nghiệm và bản lĩnh diễn xuất, còn với tôi, dù gần 10 năm theo nghề nhưng tôi coi đây như vai diễn mở đầu cho một chặng đường phía trước còn nhiều gian lao và thử thách”, Hải nói và ánh mắt đầy hy vọng.
Hành trình theo đuổi các vai diễn về Bác
Năm 1997, Hải thi đỗ khoa Diễn viên - Đại học Sân khấu và Điện ảnh. “Lên tàu nhưng tôi chưa hình dung mình sẽ sống ra sao với 700.000 đồng trong tay để vừa đóng học phí và vừa chi phí ăn ở”.
4 năm học, vật lộn với thiếu thốn tứ bề của sinh viên “tỉnh lẻ”, với sinh viên các trường nghệ thuật, đó còn là quá trình đấu tranh với cái tôi nghệ sĩ muốn bung ra tự do, muốn khẳng định mình... Ngoại hình khiêm tốn nếu như không muốn nói là chẳng hề sáng sủa so với các bạn đồng môn, nhưng Hải vẫn tin cơ hội sẽ đến với mình...
Minh Hải vào vai Nguyễn Ái Quốc (người ngồi trên xe) trong phim
Năm 2007, Hải tham gia ê-kíp sản xuất chương trình sân khấu của VTV. Anh cộng tác với đạo diễn Phạm Hà Bảo để tìm kiếm diễn viên trong các vở kịch truyền hình. Khi dựng vở Bác Hồ ra trận - vở kịch truyền hình dài nhất của VTV (100 phút), vai Bác Hồ xuyên suốt vở diễn, nhưng thứ Sáu ghi hình mà thứ Hai chưa tìm được diễn viên vào vai Bác. Sau khi đi hết nhà hát này đến đoàn kịch khác, gặp người có tên tuổi đóng vai Bác Hồ cho đến những người có ngoại hình giống Bác, nhưng anh đều không tìm được ai vi thời gian quá gấp gáp. Có người khi được mời lại chỉ ngay sang anh - người đi mời - nói rằng: Diễn viên là đây chứ đi tìm ở đâu nữa!
Anh về đem chuyện kể với đạo diễn. Thế rồi Hà Bảo quyết định chọn anh. 4 đêm liền sau đó, chị không sao chợp mắt được vì lo lắng. Ba ngày học thuộc lời thoại là thách thức với cả diễn viên có nghề, nói gì tới người lần đầu đóng kịch truyền hình. Kịch ở nhà hát cũng phải tập tành cả tháng mà đến lúc ra diễn còn quên lời...
Cũng may, Hải là người cầm kịch bản nhiều ngày trước đó khi đi mời diễn viên và gần như nắm trọn “đường dây” kịch bản. Hà Bảo lo lắng, ngày nào cũng hỏi anh thuộc thoại chưa. Sau khi được hóa trang, Hải càng giống Bác khiến Hà Bảo yên tâm phần nào, nhất là khi cạo thêm 3 cm tóc để không phải đắp trán, lên sân khấu quay cận cảnh trông rất thật. Khi vào tập trước máy, Hải thoại sang sảng đúng giọng xứ Nghệ khiến nữ đạo diễn thở phào.
Nhập vai
Nhận lời mời casting phim Vượt qua bến Thượng Hải, khi biết sẽ “cạnh tranh” cùng các “đàn anh” tên tuổi từng đóng vai Bác Hồ trong nhiều bộ phim nổi tiếng, Hải tự an ủi là hãy thử vận may lần nữa xem sao.
Sau khi diễn 4 phân đoạn trước sự “săm soi” của đạo diễn nước ngoài và các nhà làm phim VN, anh không hy vọng nhiều. “Đùng một cái”, anh được chọn. Mừng, nhưng Hải cũng bắt đầu thật sự lo lắng. Anh biết chặng đường phía trước rất gian truân. Tư liệu hình ảnh “động” về Bác thời kỳ này không có để có thể học tập về diễn xuất. Các tư liệu khác cũng không nhiều. Phim thu tiếng trực tiếp đòi hỏi diễn viên phải diễn xuất giọng nói sao cho giống giọng Bác Hồ. “Tôi quan niệm, diễn xuất giọng nói của Bác năm 1933 không thể như giọng Bác Hồ năm 1945, lúc Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập, sau cả chục năm bôn ba đến nhiều nước”. Rồi Hải quyết định chọn tiếng của Bác lúc đọc Tuyên ngôn độc lập nhưng ít âm trầm để thể hiện giọng Bác lúc trẻ hơn”.
Chất giọng đầy âm sắc xứ Nghệ dường như chỉ chờ đến vai diễn này để cùng Hải nhập vai thời tuổi trẻ của Bác Hồ. Hải kể, cảnh anh diễn cùng ông Nguyễn Tiến Thỏa đến đoạn Nguyễn Ái Quốc giao nhiệm vụ công tác cho Nguyễn Lương Bằng. Khi anh cất tiếng xứ Nghệ theo giọng của Người, ông Thỏa bất ngờ đến mức ngỡ ngàng, một vài giây sau trấn tĩnh mới diễn tiếp, vì trước đó ngoài đời thấy Hải nói giọng Bắc.
Nguyễn Ái Quốc hát dân ca xứ Nghệ
Cảnh diễn để lại cho Hải nhiều kỷ niệm là tái hiện hình ảnh Người đón giao thừa trên đất bạn. Cảnh quay kết thúc vào 5 giờ kém 28 phút sáng. Theo kịch bản, quê hương hiện về trong giấc mơ của người với những hình ảnh làng quê VN yêu dấu thấp thoáng lũy tre con đò dòng sông và văng vẳng điệu nhạc quê hương buồn man mát.
Khi nghiên cứu kịch bản, hình ảnh tuổi thơ của Bác Hồ hiện lên trong vóc dáng cậu bé Nguyễn Sinh Cung cùng điệu hò ví dặm “Ớ ớ ớ..., Ai biết nước sông Lam răng là trong, là đục/ Thì biết cuộc đời răng là nhục, là vinh...” mà anh được xem trong vở kịch Những danh nhân lớn lên từ câu hò ví dặm bỗng hiện về rõ nét. Ấy là năm Minh Hải học lớp 10, anh theo một người công tác ở Đoàn Ca kịch Nghệ Tĩnh, cùng đi xe với các nghệ sĩ từ Vinh về làng Sen diễn kịch.
Thật ra, để đi đến quyết định hát dân ca, Hải đã nghiên cứu kịch bản cũng như tìm hiểu về Bác khá kỹ. “Là người xứ Nghệ, dù không có năng khiếu về hát nhưng ai cũng đều có thể hát được dăm ba câu hát “quê choa”. “Hát dân ca cũng là phẩm chất của người Nghệ và chất nghệ sĩ trong con người Bác” - Hải chia sẻ. Khi Hải đề nghị hát dân ca, anh chọn câu hát này còn vì nội dung liên quan nước non và nghĩa tình.
Nghe anh hát thử, đạo diễn quyết định lấy bài hát làm chủ đề cho phần nhạc. Điều này càng khiến anh tự tin hơn khi vào diễn chính thức.
“Đóng phim này, tôi đã vượt qua chính mình. Các diễn viên trước đây vào vai Bác đã tích lũy kinh nghiệm và bản lĩnh diễn xuất, còn với tôi, dù gần 10 năm theo nghề nhưng tôi coi đây như vai diễn mở đầu cho một chặng đường phía trước còn nhiều gian lao và thử thách”, Hải nói và ánh mắt đầy hy vọng.
Vượt qua bến Thượng Hải sẽ ra mắt vào 19/8 Phim kể về giai đoạn Bác rời Hong Kong về Hạ Môn, Thượng Hải và tìm đường đi Vladivostoc (Nga) qua Tô giới Thượng Hải (năm 1933). Sau khi thoát khỏi vụ án ở Hong Kong (1931), Người bị mật thám Pháp và Chính phủ Quốc dân Đảng Trung Quốc ráo riết săn lùng với một bộ máy quân đội, cảnh sát hùng hậu. Nguyễn Ái Quốc, với trí tuệ lớn, được sự ủng hộ của những người bạn quốc tế và đồng bào Việt kiều yêu nước, đã vượt qua cuộc săn đuổi của kẻ thù để đến nước Nga. |
Long Nghệ
