(TT&VH) - Đến nay, người trong nghề vẫn còn nhớ những góc máy vừa cương quyết vừa da diết trong phim truyện nhựa Sống mãi với thủ đô (ĐD: Lê Đức Tiến) do NSƯT Trần Hùng quay năm 1996, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng - phim này thể hiện những phẩm chất của người Hà Nội ở thời chiến. Hiện Trần Hùng là đạo diễn hình ảnh của phim Huyền sử thiên đô, 70 tập (KB: Nguyễn Mạnh Tuấn, ĐD: Tất Bình - Phạm Thanh Phong), một tác phẩm về Lý Công Uẩn nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long.
1. Nói về cái gốc gia đình mình, Trần Hùng tâm sự: “Gia đình tôi đã sống ở đây 3 - 4 đời nhưng thực lòng tôi chưa dám nhận mình là người Hà Nội gốc. Những kỷ niệm về Hà Nội với tôi là những ngày Tết, ngày giỗ, ở đấy, tôi được gặp những hình ảnh rất riêng về các bác, chú, cô, dì. Đặc biệt, hình ảnh những ông chú mặc áo veste, thắt cà vạt, đi giày mũi nhọn, chải đầu bóng lộn, chuyện trò rôm rả, bàn luận về văn học, hội họa và chơi đàn guitar rất hay. Phải nói rằng những nét hào hoa của các chú, bác, đến bây giờ tôi vẫn không thể nào quên được. Bây giờ khó mà nhìn thấy được những hình ảnh, những nét sinh hoạt như thế. Thỉnh thoảng đi trên đường Hà Nội, tôi lại nhìn thấy một cụ ông chống gậy đi đứng nhưng vẫn đàng hoàng, khoan thai. Phong cách đấy, dáng vẻ đấy… tôi biết ngay là những người Hà Nội cũ còn sót lại”.
Nếu có dịp đi chơi với Trần Hùng ở Hà Nội thì mới thấy được hết sự lọ mọ kiểu “ma xó” của nhà quay phim này. Trần Hùng không nhận mình biết hết và biết đủ về nơi này, cũng chẳng mấy khi nói về cái biết của mình, anh thuộc típ người nhỏ nhẹ, vui tính và kín đáo. Nhưng khi anh chọn một quán vỉa hè để ngồi, một quán để ăn… thì sẽ “hiện nguyên hình” sự tinh tế của một người từng trải. Tại Hà Nội, Trần Hùng là một “tổng đài” văn hóa với những ai ở xa, đặc biệt với các phóng viên còn ít kinh nghiệm, muốn biết gì thì gọi hỏi anh, nếu biết thì y như rằng sẽ được hướng dẫn chu đáo, thậm chí dẫn đến từng ngóc ngách, gặp từng chứng nhân để tìm hiểu thêm.
Nhà quay phim Trần Hùng
“Thực ra tôi là thằng nghệ sĩ lang thang khắp chốn cùng nơi để nhìn về Hà Nội và nhận diện ra nơi mình đã sinh ra. Có lẽ phải ở rất xa thì mới thấm được cái nhớ da diết từng gốc cây, từng góc phố, những quán nước chè vỉa hè với bà hàng nước răng đen quấn khăn, những món quà quê bình dị, đậm đà. Muốn biết hay thật hiểu về đất và con người Hà Nội, bạn không thể không sống thật lâu, chiêm nghiệm, gắn bó với nó. Hà Nội không phải là ở quán nước, quán nhậu, ngoài đường phố, mà là cái gì đó ẩn sâu trong từng căn nhà, góc phố. Phải đi vào trong mới thấy hết được...”, Trần Hùng khẳng định.
2. Phim Huyền sử thiên đô, 70 tập, được Tất Bình - Phạm Thanh Phong và Trần Hùng phân tích kịch bản, chọn từng góc quay khá công phu từ cuối năm 2009. “Tôi nghĩ mình là người Hà Nội, làm phim thì suốt cả đời rồi, nhưng cơ hội làm phim nhân 1.000 năm là một cơ duyên. Nên khi được đề nghị, tôi đồng ý ngay và bỏ tất cả các dự án khác để trở về Hà Nội chuẩn bị cho phim. Đã 8 tháng qua chúng tôi chuẩn bị và bộ phim thì sắp khởi quay, nhưng cái cảm giác bồi hồi vẫn còn y nguyên. Hy vọng rằng đây sẽ là những đóng góp nhỏ bé của tập thể làm phim vì tình yêu Hà Nội”, Trần Hùng nói.
Phim này, tuy thuộc thể loại cổ trang, mô tả các sự kiện và biến cố lớn trong lịch sử, nhưng dưới góc nhìn của một đạo diễn hình ảnh, Trần Hùng nói rằng anh và đoàn phim sẽ không chọn những đại cảnh, mà sẽ đi vào chi tiết, với những góc máy hẹp. Lý do của việc chọn lựa này, một phần để tránh cho nhà sản xuất mức đầu tư quá lớn, phần còn lại, quan trọng hơn, là để có dịp đi vào những nét riêng về cá tính và đặc trưng của người Hà Nội.
3. Khi được hỏi, nếu anh có đủ điều kiện để làm một phim về Hà Nội theo ý mình, anh sẽ quay thế nào? Trần Hùng cho biết đó sẽ là phim về văn hóa của người Hà Nội với những hình ảnh có tính so sánh. Theo nhà quay phim này, chỉ những hình ảnh mang tính so sánh về lịch đại và đồng đại thì mới có thể làm bộc lộ được những nét rất riêng của vùng đất và con người nơi đây. Từ sinh hoạt, ngôn từ, ẩm thực… phải nhiều thế hệ mới phủ kín hết được, nó không lộ diện mà ẩn sâu trong mỗi con người đặc trưng của Hà Nội.
1. Nói về cái gốc gia đình mình, Trần Hùng tâm sự: “Gia đình tôi đã sống ở đây 3 - 4 đời nhưng thực lòng tôi chưa dám nhận mình là người Hà Nội gốc. Những kỷ niệm về Hà Nội với tôi là những ngày Tết, ngày giỗ, ở đấy, tôi được gặp những hình ảnh rất riêng về các bác, chú, cô, dì. Đặc biệt, hình ảnh những ông chú mặc áo veste, thắt cà vạt, đi giày mũi nhọn, chải đầu bóng lộn, chuyện trò rôm rả, bàn luận về văn học, hội họa và chơi đàn guitar rất hay. Phải nói rằng những nét hào hoa của các chú, bác, đến bây giờ tôi vẫn không thể nào quên được. Bây giờ khó mà nhìn thấy được những hình ảnh, những nét sinh hoạt như thế. Thỉnh thoảng đi trên đường Hà Nội, tôi lại nhìn thấy một cụ ông chống gậy đi đứng nhưng vẫn đàng hoàng, khoan thai. Phong cách đấy, dáng vẻ đấy… tôi biết ngay là những người Hà Nội cũ còn sót lại”.
Nếu có dịp đi chơi với Trần Hùng ở Hà Nội thì mới thấy được hết sự lọ mọ kiểu “ma xó” của nhà quay phim này. Trần Hùng không nhận mình biết hết và biết đủ về nơi này, cũng chẳng mấy khi nói về cái biết của mình, anh thuộc típ người nhỏ nhẹ, vui tính và kín đáo. Nhưng khi anh chọn một quán vỉa hè để ngồi, một quán để ăn… thì sẽ “hiện nguyên hình” sự tinh tế của một người từng trải. Tại Hà Nội, Trần Hùng là một “tổng đài” văn hóa với những ai ở xa, đặc biệt với các phóng viên còn ít kinh nghiệm, muốn biết gì thì gọi hỏi anh, nếu biết thì y như rằng sẽ được hướng dẫn chu đáo, thậm chí dẫn đến từng ngóc ngách, gặp từng chứng nhân để tìm hiểu thêm.
Nhà quay phim Trần Hùng
2. Phim Huyền sử thiên đô, 70 tập, được Tất Bình - Phạm Thanh Phong và Trần Hùng phân tích kịch bản, chọn từng góc quay khá công phu từ cuối năm 2009. “Tôi nghĩ mình là người Hà Nội, làm phim thì suốt cả đời rồi, nhưng cơ hội làm phim nhân 1.000 năm là một cơ duyên. Nên khi được đề nghị, tôi đồng ý ngay và bỏ tất cả các dự án khác để trở về Hà Nội chuẩn bị cho phim. Đã 8 tháng qua chúng tôi chuẩn bị và bộ phim thì sắp khởi quay, nhưng cái cảm giác bồi hồi vẫn còn y nguyên. Hy vọng rằng đây sẽ là những đóng góp nhỏ bé của tập thể làm phim vì tình yêu Hà Nội”, Trần Hùng nói.
3. Khi được hỏi, nếu anh có đủ điều kiện để làm một phim về Hà Nội theo ý mình, anh sẽ quay thế nào? Trần Hùng cho biết đó sẽ là phim về văn hóa của người Hà Nội với những hình ảnh có tính so sánh. Theo nhà quay phim này, chỉ những hình ảnh mang tính so sánh về lịch đại và đồng đại thì mới có thể làm bộc lộ được những nét rất riêng của vùng đất và con người nơi đây. Từ sinh hoạt, ngôn từ, ẩm thực… phải nhiều thế hệ mới phủ kín hết được, nó không lộ diện mà ẩn sâu trong mỗi con người đặc trưng của Hà Nội.
|
Trần Hùng, sinh 1957 tại Hà Nội, hiện sống và làm việc tại Hà Nội. Tốt nghiệp ĐH Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, hội viên Hội Điện ảnh Việt Nam. Từng quay các phim truyện nhựa: Thiếu phụ chưa chồng (ĐD: Vũ Châu), Thời xa vắng (ĐD: Hồ Quang Minh), Chuyện của Pao (ĐD: Ngô Quang Hải), Hải quỳ (ĐD: Nguyễn Thế Vĩnh)…; các phim truyện video: Sống mãi với thủ đô (ĐD: Lê Đức Tiến), Sóng ở đáy sông (ĐD: Lê Đức Tiến), Chim phí bay về cội nguồn (ĐD: Đặng Lưu Việt Bảo), Lửa đáy hồ (ĐD: Châu Huế)…; và khoảng 300 tập phim truyền hình. Trần Hùng nhận giải quay phim của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 2003 và 2004. |
VĂN BẢY
