(TT&VH) - Trong một phòng trà nhỏ tại Covent Garden, London (Anh), Benicio Del Toro đội sùm sụp chiếc mũ kiểu VĐV bóng chày trên đầu. Và vì như thế rõ ràng vẫn chưa đủ, đôi mí mắt anh còn khẽ khép lại… Del Toro chủ ý nói thật chậm như vậy hay đang mệt mỏi? Cả hai suy đoán đều không đúng. Del Toro đơn giản là muốn cân nhắc khá kỹ lưỡng trước khi trả lời. Thỉnh thoảng, cặp lông mày rậm của anh cau lại, trông khá dữ dằn… Nhưng khi ngôi sao Hollywood này mỉm cười thì khán giả, nhất là các quý bà, quý cô đều như thể bị… hớp hồn, dẫu hình ảnh đó xuất hiện trong một bộ phim “khó xem” mang tên Che về người anh hùng giải phóng dân tộc Che Guevara.
Dưới đây là cuộc trả lời phỏng vấn của Del Toro dành cho báo báo Nam Đức về quá trình làm phim Che và những thay đổi nhận thức của anh về Che Guevara…
* Del Toro, anh đã thể hiện khá thành công người hùng Che Guevara len lỏi giữa rừng già, nghiên cứu bản đồ và chỉ huy những người đồng đội rậm râu khác…Có phải Che Guevara là một dạng thần thánh như nhiều người trên thế giới vẫn hằng tôn vinh?
- Đối với cánh làm phim chúng tôi, vấn đề không phải ở chỗ liệu Che Guevara có phải là thần thánh hay không. Phần một của bộ phim nói về cuộc chiến tranh giải phóng Cuba, trong đó tập trung mô tả Che Guevara, quan hệ của ông với Fidel Castro, cuộc chiến du kích của Che trên dãy núi Sierra Maestra… Phần hai xoáy vào quãng đời của Che Guevara kể từ năm 1966, khi ông lãnh đạo cuộc chiến tranh du kích ở Bolivia trong điều kiện vô cùng khó khăn, gian khổ. Cuối cùng, ông đã bị phản bội và bị kẻ thù sát hại.
* Anh đã gặp khó khăn ra sao khi thủ vai thần tượng Che Guevara?
- Đạo diễn Steven Soderbergh, nhà sản xuất Laura Bickford và tôi đã đến tận Cuba để thu thập tư liệu về Che Guevara. Chúng tôi đã nói với người dân ở đây rằng chúng tôi muốn làm phim về một trong những vị anh hùng của họ và mong họ cung cấp cho chúng tôi tất cả các tư liệu về Che Guevara. Nên nhớ rằng chúng tôi đến từ Hollywood, từ nước Mỹ thù địch với Cuba và điều này đòi hỏi phải có lòng dũng cảm.
* Anh đã thể hiện thành công một Che Guevara ghiền thuốc lá, ham mê đọc sách, rất thương yêu đồng đội, nhưng cũng thẳng tay trừng phạt những kẻ phản bội.
- Mục đích của bộ phim này là phản phản ánh trung thực lịch sử. Tuy có lược bỏ một số chi tiết không quan trọng, nhưng về cơ bản chúng tôi luôn tôn trọng sự thật lịch sử. Chúng tôi có tới ba nguồn tư liệu để chứng minh điều này.
* Anh cũng xuất thân từ tầng lớp trung lưu như Che Guevara, từ một gia đình luật sư. Phải chăng anh cũng có một “tuổi thơ nổi loạn” và dễ dàng đồng cảm với Che?
Dưới đây là cuộc trả lời phỏng vấn của Del Toro dành cho báo báo Nam Đức về quá trình làm phim Che và những thay đổi nhận thức của anh về Che Guevara…* Del Toro, anh đã thể hiện khá thành công người hùng Che Guevara len lỏi giữa rừng già, nghiên cứu bản đồ và chỉ huy những người đồng đội rậm râu khác…Có phải Che Guevara là một dạng thần thánh như nhiều người trên thế giới vẫn hằng tôn vinh?
- Đối với cánh làm phim chúng tôi, vấn đề không phải ở chỗ liệu Che Guevara có phải là thần thánh hay không. Phần một của bộ phim nói về cuộc chiến tranh giải phóng Cuba, trong đó tập trung mô tả Che Guevara, quan hệ của ông với Fidel Castro, cuộc chiến du kích của Che trên dãy núi Sierra Maestra… Phần hai xoáy vào quãng đời của Che Guevara kể từ năm 1966, khi ông lãnh đạo cuộc chiến tranh du kích ở Bolivia trong điều kiện vô cùng khó khăn, gian khổ. Cuối cùng, ông đã bị phản bội và bị kẻ thù sát hại.
* Anh đã gặp khó khăn ra sao khi thủ vai thần tượng Che Guevara?
- Đạo diễn Steven Soderbergh, nhà sản xuất Laura Bickford và tôi đã đến tận Cuba để thu thập tư liệu về Che Guevara. Chúng tôi đã nói với người dân ở đây rằng chúng tôi muốn làm phim về một trong những vị anh hùng của họ và mong họ cung cấp cho chúng tôi tất cả các tư liệu về Che Guevara. Nên nhớ rằng chúng tôi đến từ Hollywood, từ nước Mỹ thù địch với Cuba và điều này đòi hỏi phải có lòng dũng cảm.
* Anh đã thể hiện thành công một Che Guevara ghiền thuốc lá, ham mê đọc sách, rất thương yêu đồng đội, nhưng cũng thẳng tay trừng phạt những kẻ phản bội.
- Mục đích của bộ phim này là phản phản ánh trung thực lịch sử. Tuy có lược bỏ một số chi tiết không quan trọng, nhưng về cơ bản chúng tôi luôn tôn trọng sự thật lịch sử. Chúng tôi có tới ba nguồn tư liệu để chứng minh điều này.
* Anh cũng xuất thân từ tầng lớp trung lưu như Che Guevara, từ một gia đình luật sư. Phải chăng anh cũng có một “tuổi thơ nổi loạn” và dễ dàng đồng cảm với Che?
- Tôi sinh ra và lớn lên ở Puerto Rico. Khi xem Tom Jones biểu diễn ca nhạc, tôi cứ nhầm tưởng ông ấy là Vua rock’n’roll Elvis Presley. Khi mới 13 tuổi, tôi đã được nghe cái tên Che Guevara, trong bài hát Indian Girl của ban nhạc Rolling Stones.
Ở trường học, người ta không hề dạy chúng tôi về cách mạng Cuba. Hồi giữa những năm 1970, những chiếc áo phông in hình Che Guevara cũng chưa xuất hiện. Lần đầu tiên tôi được trông thấy hình Che Guevara là ở Mexico City, tại một cửa hàng sách. Đó là hình một người đàn ông mỉm cười thân thiện, đầy sức cuốn hút. Khi đó, tôi đã nghĩ rằng có một cái gì bất ổn ở hiệu sách trưng bày quá nhiều bức hình của Che này. Theo những gì tôi được biết trước đó thì Che Geuvara là một chỉ huy du kích tàn bạo. Trong chuyến đi khảo sát thực tế ở Cuba, tôi chứng kiến dân chúng ở đây tôn sùng Che Guevara như một vị thánh. Tất cả những điều trên đã khiến tôi có một cái nhìn hoàn toàn khác về ông ấy.
* Theo anh, thế nào là “anh hùng”?
- Anh hùng trước hết phải là một con người và chúng tôi muốn thể hiện Che Guevara là một con người “bằng xương, bằng thịt”, hy sinh thân mình cho lý tưởng.
Ở trường học, người ta không hề dạy chúng tôi về cách mạng Cuba. Hồi giữa những năm 1970, những chiếc áo phông in hình Che Guevara cũng chưa xuất hiện. Lần đầu tiên tôi được trông thấy hình Che Guevara là ở Mexico City, tại một cửa hàng sách. Đó là hình một người đàn ông mỉm cười thân thiện, đầy sức cuốn hút. Khi đó, tôi đã nghĩ rằng có một cái gì bất ổn ở hiệu sách trưng bày quá nhiều bức hình của Che này. Theo những gì tôi được biết trước đó thì Che Geuvara là một chỉ huy du kích tàn bạo. Trong chuyến đi khảo sát thực tế ở Cuba, tôi chứng kiến dân chúng ở đây tôn sùng Che Guevara như một vị thánh. Tất cả những điều trên đã khiến tôi có một cái nhìn hoàn toàn khác về ông ấy.
* Theo anh, thế nào là “anh hùng”?
- Anh hùng trước hết phải là một con người và chúng tôi muốn thể hiện Che Guevara là một con người “bằng xương, bằng thịt”, hy sinh thân mình cho lý tưởng.
Benicio Del Torotrong hình ảnh của Che
* Xem ra, Che Guevara là người hùng đơn độc. Trong cuộc chiến tranh du kích bất thành ở Bolivia, ông đã không tạo ra “đốm lửa đốt cháy cánh đồng”, một phong trào lật đổ chế độ độc tài như ở Cuba hồi ấy. Phải chăng đó chính là bi kịch của anh hùng?
- Nhiều người cho rằng Che Guevara muốn “tử vì đạo” hoặc đã biết trước ông khó có thể thành công ở Bolivia. Những tài liệu mà đoàn làm phim thu thập được cho thấy Che Guevara luôn lạc quan tin tưởng cuộc đấu tranh của mình, ngay cả khi ông ở trong tình thế tuyệt vọng, nằm giữa vòng vây của 2.000 quân chính phủ Bolivia. Cuốn nhật ký của ông cho thấy ông luôn tìm cách phá vòng vây. Đó chính là phẩm chất của người anh hùng, không chịu đầu hàng số phận và vẫn lạc quan trong tình thế “thập tử nhất sinh”.
Che Guevara luôn tin tưởng vào sự nghiệp giải phóng nhân loại của mình và những người khoác trên mình chiếc T-shirt in hình ông đều có thể tự hào rằng nhà cách mạng này đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng cho những người cùng khổ. Che Guevara có phẩm chất cao thượng “xả thân vì con người”. Trước khi bị hạ sát, Che vẫn khẳng định rằng ông luôn “tin tưởng ở con người”.
- Nhiều người cho rằng Che Guevara muốn “tử vì đạo” hoặc đã biết trước ông khó có thể thành công ở Bolivia. Những tài liệu mà đoàn làm phim thu thập được cho thấy Che Guevara luôn lạc quan tin tưởng cuộc đấu tranh của mình, ngay cả khi ông ở trong tình thế tuyệt vọng, nằm giữa vòng vây của 2.000 quân chính phủ Bolivia. Cuốn nhật ký của ông cho thấy ông luôn tìm cách phá vòng vây. Đó chính là phẩm chất của người anh hùng, không chịu đầu hàng số phận và vẫn lạc quan trong tình thế “thập tử nhất sinh”.
Che Guevara luôn tin tưởng vào sự nghiệp giải phóng nhân loại của mình và những người khoác trên mình chiếc T-shirt in hình ông đều có thể tự hào rằng nhà cách mạng này đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng cho những người cùng khổ. Che Guevara có phẩm chất cao thượng “xả thân vì con người”. Trước khi bị hạ sát, Che vẫn khẳng định rằng ông luôn “tin tưởng ở con người”.
* Một người hùng luôn nghĩ đến nhân loại. Thế nhưng, trong các vở bi kịch Hy Lạp cổ đại, người anh hùng luôn chịu nhiều đau khổ…
- Tôi cho rằng các người hùng đều có tình thương yêu nhận loại. Họ có thể là những người chiến sĩ cầm súng đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng con người. Nhưng đó cũng có thể là các bác sĩ, các nhà báo không quản ngại hy sinh gian khổ để cứu giúp những con người khốn khổ.
* Sau khi đóng xong bộ phim Che Guevara, liệu anh có bị người ta gán cho cái tội danh…"nhiễm tư tưởng của chủ nghĩa xã hội"?
- Không, chẳng ai gán cho tôi “tội danh” này. Tôi cho rằng mọi con người trên thế giới đều phải có cơ hội học hành, có cái ăn và được chăm sóc y tế. Trên thế giới vẫn còn nhiều người bất hạnh và các chính phủ phải có trách nhiệm giúp đỡ họ. Thực ra, chủ nghĩa xã hội cũng có nhiều điểm tốt.
* Quay trở lại chuyện làm phim, anh thích đóng một bộ phim quan trọng hay một bộ phim thành công về doanh thu?
- Dĩ nhiên là tôi thích đóng một bộ phim quan trọng, có ý nghĩa. Để làm phim Che Guevara, chúng tôi cần có lòng dũng cảm.
Khi tôi đến với Hollywood, ở đó không có nhiều nam diễn viên gốc Mỹ Latinh thành danh, trừ Andy García. Tôi rất thích những bộ phim mà Andy từng đóng, thế nhưng tôi muốn tự mình làm nên sự nghiệp
* Và anh đã thành danh ở Hollywood. Có người đã gọi anh là “Brad Pitt da nâu”. Vậy có bao nhiêu người đẹp đeo bám theo anh?
- Tôi cũng không rõ. Có một điều dễ nhận thấy là sau khi đóng thành công một bộ phim nào đó, nhiều người đã tìm đến chúc mừng tôi.
* Theo anh, một người hùng Hollywood cần có tính kỷ luật đến mức độ nào?
- Tính kỷ luật rất cần thiết đối với tất cả mọi người và Hollywood cũng không phải là ngoại lệ.
* Thế còn sức chịu đựng của bản thân? Anh sẽ phản ứng như thế nào nếu có người buộc anh uống cà phê đen không đường?
- Không hề phản ứng vì đó chính là điều mà tôi đã học được trong khi đóng phim về Che Guevara. Sở thích của Che là uống cà phê đen không đường. Trước đây, tôi đã dùng khá nhiều đường và bỏ qua hương vị thực sự của cà phê. Ý chí, sức chịu đựng chính là bản lĩnh của con người và giúp con người thích nghi với mọi hoàn cảnh khắc nghiệt.
* Che Guevara luôn đấu tranh cho lý tưởng của mình, không hề ham hố quyền lực và tiền bạc. Thế còn anh? Anh nghĩ gì khi tham gia đóng bộ phim chắc chắn không “ăn khách” này?
- Xin nhắc lại rằng, tôi thích đóng trong các bộ phim có ý nghĩa. Thế nhưng, tôi cũng phải cảm ơn ông vì đã nói ra một thực tế phũ phàng. Biết đâu, điều này lại chẳng khiến cho phim Che trở nên… ăn khách?
- Tôi cho rằng các người hùng đều có tình thương yêu nhận loại. Họ có thể là những người chiến sĩ cầm súng đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng con người. Nhưng đó cũng có thể là các bác sĩ, các nhà báo không quản ngại hy sinh gian khổ để cứu giúp những con người khốn khổ.
* Sau khi đóng xong bộ phim Che Guevara, liệu anh có bị người ta gán cho cái tội danh…"nhiễm tư tưởng của chủ nghĩa xã hội"?
- Không, chẳng ai gán cho tôi “tội danh” này. Tôi cho rằng mọi con người trên thế giới đều phải có cơ hội học hành, có cái ăn và được chăm sóc y tế. Trên thế giới vẫn còn nhiều người bất hạnh và các chính phủ phải có trách nhiệm giúp đỡ họ. Thực ra, chủ nghĩa xã hội cũng có nhiều điểm tốt.
* Quay trở lại chuyện làm phim, anh thích đóng một bộ phim quan trọng hay một bộ phim thành công về doanh thu?
- Dĩ nhiên là tôi thích đóng một bộ phim quan trọng, có ý nghĩa. Để làm phim Che Guevara, chúng tôi cần có lòng dũng cảm.
Khi tôi đến với Hollywood, ở đó không có nhiều nam diễn viên gốc Mỹ Latinh thành danh, trừ Andy García. Tôi rất thích những bộ phim mà Andy từng đóng, thế nhưng tôi muốn tự mình làm nên sự nghiệp
* Và anh đã thành danh ở Hollywood. Có người đã gọi anh là “Brad Pitt da nâu”. Vậy có bao nhiêu người đẹp đeo bám theo anh?
- Tôi cũng không rõ. Có một điều dễ nhận thấy là sau khi đóng thành công một bộ phim nào đó, nhiều người đã tìm đến chúc mừng tôi.
* Theo anh, một người hùng Hollywood cần có tính kỷ luật đến mức độ nào?
- Tính kỷ luật rất cần thiết đối với tất cả mọi người và Hollywood cũng không phải là ngoại lệ.
* Thế còn sức chịu đựng của bản thân? Anh sẽ phản ứng như thế nào nếu có người buộc anh uống cà phê đen không đường?
- Không hề phản ứng vì đó chính là điều mà tôi đã học được trong khi đóng phim về Che Guevara. Sở thích của Che là uống cà phê đen không đường. Trước đây, tôi đã dùng khá nhiều đường và bỏ qua hương vị thực sự của cà phê. Ý chí, sức chịu đựng chính là bản lĩnh của con người và giúp con người thích nghi với mọi hoàn cảnh khắc nghiệt.
* Che Guevara luôn đấu tranh cho lý tưởng của mình, không hề ham hố quyền lực và tiền bạc. Thế còn anh? Anh nghĩ gì khi tham gia đóng bộ phim chắc chắn không “ăn khách” này?
- Xin nhắc lại rằng, tôi thích đóng trong các bộ phim có ý nghĩa. Thế nhưng, tôi cũng phải cảm ơn ông vì đã nói ra một thực tế phũ phàng. Biết đâu, điều này lại chẳng khiến cho phim Che trở nên… ăn khách?
|
Benicio Del Toro sinh ngày 19/2/1967 tại Puerto Rico, xuất thân từ một gia đình luật sư giàu có và từng theo học Khoa kinh tế của Đại học California ở San Diego. Sau đó, anh bỏ công việc này và theo đuổi nghề diễn viên. Trước khi tham gia đóng phim Che, Del Toro từng đoạt giải Oscar Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất với phim Traffic (2002) của đạo diễn Steven Soderbergh. Anh cũng được đề cử Oscar ở hạng mục này với một vai diễn trong phim 21 Gramm (2003). |
Minh Châu (lược dịch)
