(TT&VH) - Như TT&VH đã đưa tin, đạo diễn Quan Lelan là người gốc Việt duy nhất đã thắng các giải kịch bản điện ảnh tại Hollywood và quốc tế; đồng thời là người khai phá nhiều lĩnh vực mới cho điện ảnh Việt như hệ thống bay khung sử dụng cần cẩu và giáp trụ điện ảnh.
Nếu như việc thể nghiệm sử dụng hệ thống bay khung đã khiến Quan Lelan khám phá ra tiềm năng của cascadeur Quốc Thịnh, thì việc khai phá “giáp trụ điện ảnh” Việt lại hé lộ một tiềm năng mới - Phạm Viết Cường. Ông chính là người cộng sự đắc lực giúp đạo diễn Quan Lelan hiện thực hóa ước mơ về những bộ giáp trụ cho điện ảnh Việt của mình. Phạm Viết Cường đã trao đổi với TT&VH.
* Khi nói về người cộng sự của mình, đạo diễn Quan Lelan thường sử dụng từ “máu lửa” để chỉ sự đam mê với công việc này của ông. Có thể hiểu ý nghĩa của từ này thế nào nhỉ?

Đạo diễn Quan Lelan và Phạm Viết Cường
- Tôi sinh ra trong một gia đình nghệ thuật ở Hải Phòng. Bố tôi là một nghệ nhân nổi tiếng về ngành giày. Anh trai tôi Viết Liên, Viết Vinh, Viết Quang là những diễn viên nghệ sĩ có tiếng ở đất Bắc. Bản thân tôi đã được đào tạo 7 năm tại Trường múa Việt Nam tại Hà Nội. Năm 1995 tôi vào TP.HCM làm diễn viên múa cho Nhà hát ca múa nhạc dân tộc Bông Sen. Đam mê thiết kế đạo cụ sân khấu, tôi bỏ múa kiếm sống bằng nghề này. Nhưng cuộc sống khó khăn, tôi đã từng phải ngủ gầm cầu Kiệu, ăn mì gói nhiều tháng liền... Mới đây đạo diễn Quan Lelan đã khám phá ra tôi là người có khả năng và kỹ thuật xử lý chất liệu để tạo ra những bộ giáp trụ cho điện ảnh.
* Khi ra mắt những bộ giáp trụ đầu tiên, đạo diễn Quan Lelan đã giới thiệu với TT&VH và báo chí người làm là “một nghệ nhân chuyên làm đạo cụ nổi tiếng đất Chợ Lớn” có kỹ thuật xử lý chất liệu. Làm thế nào từ cuộc sống khó khăn đó anh đã trở thành một nghệ nhân tại Chợ Lớn?
- Vào thời điểm buồn và bế tắc, tôi định lên chùa ở Hóc Môn... Trông thấy vị trụ trì đội chiếc mũ tỳ lư bằng bìa cứng có dán kim tuyến rất dễ hỏng, nhận thấy mình có thể làm đẹp và bền hơn chiếc mũ đó, tôi liền đề nghị: “Con có thể làm đẹp hơn chiếc mũ thầy đang đội”. Đó là tác phẩm đầu tiên bằng cao su mút. Sau lần đó, tôi say mê lao vào tìm tòi nghiên cứu mũ mão, hia hài và đạo cụ cho các cửa hàng chuyên bán đồ tế lễ của người Hoa ở vùng Chợ Lớn. Rồi tôi cũng thường xuyên thiết kế làm đạo cụ cho Nhà hát Bông Sen, các lễ hội, festival và chương trình “Vũ” của nghệ sĩ múa Linh Nga.
* Được biết ông cũng đã từng có ước mơ làm giáp trụ tướng sĩ phim cổ trang?
- Đã từ lâu tôi rất tự hào về lịch sử của dân tộc mình. Nhưng khi xem những bộ phim về đề tài lịch sử của Việt Nam tôi rất bức xúc trước tình trạng trang phục quá xuề xòa cẩu thả... Trong khi phim Trung Quốc nhìn tướng lĩnh họ rất oai phong hùng dũng. Sự bức xúc đó đã thôi thúc tôi mày mò nghiên cứu và đúng dịp đám cưới của ông anh họ, tôi đã thiết kế bộ giáp La Mã cho chú rể quay video clip đám cưới. Sau thành công này tôi mong muốn sẽ có dịp ngành điện ảnh Việt Nam sẽ cần tới tôi. Trong lúc chưa có cơ hội, chính đạo diễn Quan Lelan là người đầu tiên đã mạnh dạn trao cho tôi cơ hội phát triển vào lĩnh vực trang phục điện ảnh.

Diễn viên Quế Trân trong bộ giáp trụ chuyên dụng đầu tiên
* Ông và đạo diễn Quan Lelan gặp gỡ nhau ra sao?
- Tôi được biết, trước khi gặp tôi, anh Quan Lelan đã cùng các trợ lý, thiết kế và cascadeur Quốc Thịnh đi tìm những người có thể xử lý những chất liệu anh muốn sử dụng cho giáp trụ. Quốc Thịnh đã cùng anh Quan Lelan tìm gặp và làm việc với rất nhiều chuyên gia trang phục cổ trang, với các lò đúc và các nghệ nhân khác trong thời gian hơn 6 tháng. Nhưng qua nhiều tháng mà anh Quan Lelan vẫn chưa chọn được ai làm cộng sự. Khi Quốc Thịnh giới thiệu anh Quan Lelan với tôi, anh đã đến gặp để nhận định về khả năng của tôi và bàn với tôi những yếu tố chi tiết. Qua cuộc bàn bạc anh đã nhận ra quyết tâm, hoài bão cũng như tay nghề và kỹ thuật của tôi có thể đáp ứng được những đòi hỏi chính xác của anh. Và ngay lần gặp đầu tiên đó anh đã quyết định chọn tôi để thực hiện chế tạo những bộ giáp trụ đầu tiên tại Việt Nam.
* Quá trình ra đời của những bộ giáp trụ đầu tiên này chắc không đơn giản? Bởi nếu đơn giản thì nhiều người đã làm lâu rồi.
- Bộ giáp chính cho nữ diễn viên Quế Trân, tôi và đạo diễn Quan Lelan đã tham khảo một số giáp trụ Trung Quốc. Chúng tôi bàn bạc chọn ra một mẫu và thiết kế lại cho phù hợp với văn hóa Việt Nam. Để thực hiện 22 bộ giáp trụ binh sĩ đạo diễn Quan Lelan đã tự vẽ ra thiết kế và tôi đã góp ý chỉnh sửa theo kỹ thuật chuyên môn của tôi. Chúng tôi làm việc sát cánh và ăn ý. Đạo diễn Quan Lelan thường xuyên theo dõi tiến triển và góp ý chỉnh sửa. Anh Quan Lelan là một đạo diễn với nhiều kiến thức, kinh nghiệm và một kho tư liệu về giáp trụ Trung Quốc mà anh đã nghiên cứu tại phim Đại chiến Xích Bích cũng như qua các cộng sự điện ảnh Trung Quốc của anh. Anh cho tôi xem kho tư liệu đó nhưng quyết tâm muốn khai phá giáp trụ làm tại Việt Nam.
* Nghe anh nói, có vẻ như anh cũng đã gặp được một cộng sự “máu lửa” để thực hiện ước mơ của mình?
- Đúng thế. Quan Lelan là mẫu đạo diễn biết rõ mình muốn gì và không chấp nhận câu “không làm được”. Tôi biết anh là người đã khai phá nhiều lĩnh vực chưa ai làm được trước đây nên tôi tôn trọng cách suy nghĩ, sáng tạo và cách làm việc của anh. Với quyết tâm của đạo diễn Quan Lelan nhất định phải làm bằng được giáp trụ điện ảnh tại Việt Nam, cộng với kinh nghiệm, kiến thức và uy tín làm phim chất lượng cao của anh, việc anh chọn tôi làm cộng sự đã giúp tôi rất nhiều. Thường đạo diễn làm phim hay thì tất cả ê-kíp tham gia cùng được hưởng uy tín từ thành công. Đạo diễn làm phim dở thì chẳng ai quan tâm tới yếu tố gì khác trong phim. Tôi may mắn được đạo diễn Quan Lelan khám phá. Được biết trước đây phim của anh đã giúp thăng tiến nhiều sự nghiệp khác như cascadeur Quốc Thịnh, lần này phim của anh đã mở ra cho tôi con đường phát triển trong lĩnh vực mà tôi hằng mong ước. Việc anh chọn tôi thực hiện những bộ giáp trụ đó làm tôi rất hãnh diện. Vì thế tôi đã hết mình chứng tỏ khả năng tay nghề và kỹ thuật của tôi. Qua sự hợp tác với anh, tôi đã tự khẳng định mình là người có đủ khả năng thực hiện các loại giáp trụ chuyên dụng cho điện ảnh.
* Sau bước khởi đầu này anh có dự tính gì tiếp theo?
- Phim của anh Quan Lelan chính là lần đầu tiên tôi bước vào lĩnh vực làm trang phục điện ảnh cổ trang và thành công này đã làm cho tôi thêm hưng phấn. Tôi dự định sẽ mở xưởng chế tác trang phục, đạo cụ cho điện ảnh và sân khấu. Việc này sẽ làm cho sự khai phá của đạo diễn Quan Lelan thực hiện giáp trụ đầu tiên tại Việt Nam càng thêm ý nghĩa đối với tôi. Tôi thật sự cảm ơn anh Quan Lelan là người đã khám phá ra tôi và trao cho tôi cơ hội bước vào và khẳng định mình trong lĩnh vực giáp trụ chuyên dụng cho điện ảnh Việt Nam.
Nếu như việc thể nghiệm sử dụng hệ thống bay khung đã khiến Quan Lelan khám phá ra tiềm năng của cascadeur Quốc Thịnh, thì việc khai phá “giáp trụ điện ảnh” Việt lại hé lộ một tiềm năng mới - Phạm Viết Cường. Ông chính là người cộng sự đắc lực giúp đạo diễn Quan Lelan hiện thực hóa ước mơ về những bộ giáp trụ cho điện ảnh Việt của mình. Phạm Viết Cường đã trao đổi với TT&VH.
* Khi nói về người cộng sự của mình, đạo diễn Quan Lelan thường sử dụng từ “máu lửa” để chỉ sự đam mê với công việc này của ông. Có thể hiểu ý nghĩa của từ này thế nào nhỉ?

- Tôi sinh ra trong một gia đình nghệ thuật ở Hải Phòng. Bố tôi là một nghệ nhân nổi tiếng về ngành giày. Anh trai tôi Viết Liên, Viết Vinh, Viết Quang là những diễn viên nghệ sĩ có tiếng ở đất Bắc. Bản thân tôi đã được đào tạo 7 năm tại Trường múa Việt Nam tại Hà Nội. Năm 1995 tôi vào TP.HCM làm diễn viên múa cho Nhà hát ca múa nhạc dân tộc Bông Sen. Đam mê thiết kế đạo cụ sân khấu, tôi bỏ múa kiếm sống bằng nghề này. Nhưng cuộc sống khó khăn, tôi đã từng phải ngủ gầm cầu Kiệu, ăn mì gói nhiều tháng liền... Mới đây đạo diễn Quan Lelan đã khám phá ra tôi là người có khả năng và kỹ thuật xử lý chất liệu để tạo ra những bộ giáp trụ cho điện ảnh.
* Khi ra mắt những bộ giáp trụ đầu tiên, đạo diễn Quan Lelan đã giới thiệu với TT&VH và báo chí người làm là “một nghệ nhân chuyên làm đạo cụ nổi tiếng đất Chợ Lớn” có kỹ thuật xử lý chất liệu. Làm thế nào từ cuộc sống khó khăn đó anh đã trở thành một nghệ nhân tại Chợ Lớn?
- Vào thời điểm buồn và bế tắc, tôi định lên chùa ở Hóc Môn... Trông thấy vị trụ trì đội chiếc mũ tỳ lư bằng bìa cứng có dán kim tuyến rất dễ hỏng, nhận thấy mình có thể làm đẹp và bền hơn chiếc mũ đó, tôi liền đề nghị: “Con có thể làm đẹp hơn chiếc mũ thầy đang đội”. Đó là tác phẩm đầu tiên bằng cao su mút. Sau lần đó, tôi say mê lao vào tìm tòi nghiên cứu mũ mão, hia hài và đạo cụ cho các cửa hàng chuyên bán đồ tế lễ của người Hoa ở vùng Chợ Lớn. Rồi tôi cũng thường xuyên thiết kế làm đạo cụ cho Nhà hát Bông Sen, các lễ hội, festival và chương trình “Vũ” của nghệ sĩ múa Linh Nga.
* Được biết ông cũng đã từng có ước mơ làm giáp trụ tướng sĩ phim cổ trang?
- Đã từ lâu tôi rất tự hào về lịch sử của dân tộc mình. Nhưng khi xem những bộ phim về đề tài lịch sử của Việt Nam tôi rất bức xúc trước tình trạng trang phục quá xuề xòa cẩu thả... Trong khi phim Trung Quốc nhìn tướng lĩnh họ rất oai phong hùng dũng. Sự bức xúc đó đã thôi thúc tôi mày mò nghiên cứu và đúng dịp đám cưới của ông anh họ, tôi đã thiết kế bộ giáp La Mã cho chú rể quay video clip đám cưới. Sau thành công này tôi mong muốn sẽ có dịp ngành điện ảnh Việt Nam sẽ cần tới tôi. Trong lúc chưa có cơ hội, chính đạo diễn Quan Lelan là người đầu tiên đã mạnh dạn trao cho tôi cơ hội phát triển vào lĩnh vực trang phục điện ảnh.

Diễn viên Quế Trân trong bộ giáp trụ chuyên dụng đầu tiên
* Ông và đạo diễn Quan Lelan gặp gỡ nhau ra sao?
- Tôi được biết, trước khi gặp tôi, anh Quan Lelan đã cùng các trợ lý, thiết kế và cascadeur Quốc Thịnh đi tìm những người có thể xử lý những chất liệu anh muốn sử dụng cho giáp trụ. Quốc Thịnh đã cùng anh Quan Lelan tìm gặp và làm việc với rất nhiều chuyên gia trang phục cổ trang, với các lò đúc và các nghệ nhân khác trong thời gian hơn 6 tháng. Nhưng qua nhiều tháng mà anh Quan Lelan vẫn chưa chọn được ai làm cộng sự. Khi Quốc Thịnh giới thiệu anh Quan Lelan với tôi, anh đã đến gặp để nhận định về khả năng của tôi và bàn với tôi những yếu tố chi tiết. Qua cuộc bàn bạc anh đã nhận ra quyết tâm, hoài bão cũng như tay nghề và kỹ thuật của tôi có thể đáp ứng được những đòi hỏi chính xác của anh. Và ngay lần gặp đầu tiên đó anh đã quyết định chọn tôi để thực hiện chế tạo những bộ giáp trụ đầu tiên tại Việt Nam.
* Quá trình ra đời của những bộ giáp trụ đầu tiên này chắc không đơn giản? Bởi nếu đơn giản thì nhiều người đã làm lâu rồi.
- Bộ giáp chính cho nữ diễn viên Quế Trân, tôi và đạo diễn Quan Lelan đã tham khảo một số giáp trụ Trung Quốc. Chúng tôi bàn bạc chọn ra một mẫu và thiết kế lại cho phù hợp với văn hóa Việt Nam. Để thực hiện 22 bộ giáp trụ binh sĩ đạo diễn Quan Lelan đã tự vẽ ra thiết kế và tôi đã góp ý chỉnh sửa theo kỹ thuật chuyên môn của tôi. Chúng tôi làm việc sát cánh và ăn ý. Đạo diễn Quan Lelan thường xuyên theo dõi tiến triển và góp ý chỉnh sửa. Anh Quan Lelan là một đạo diễn với nhiều kiến thức, kinh nghiệm và một kho tư liệu về giáp trụ Trung Quốc mà anh đã nghiên cứu tại phim Đại chiến Xích Bích cũng như qua các cộng sự điện ảnh Trung Quốc của anh. Anh cho tôi xem kho tư liệu đó nhưng quyết tâm muốn khai phá giáp trụ làm tại Việt Nam.
* Nghe anh nói, có vẻ như anh cũng đã gặp được một cộng sự “máu lửa” để thực hiện ước mơ của mình?
- Đúng thế. Quan Lelan là mẫu đạo diễn biết rõ mình muốn gì và không chấp nhận câu “không làm được”. Tôi biết anh là người đã khai phá nhiều lĩnh vực chưa ai làm được trước đây nên tôi tôn trọng cách suy nghĩ, sáng tạo và cách làm việc của anh. Với quyết tâm của đạo diễn Quan Lelan nhất định phải làm bằng được giáp trụ điện ảnh tại Việt Nam, cộng với kinh nghiệm, kiến thức và uy tín làm phim chất lượng cao của anh, việc anh chọn tôi làm cộng sự đã giúp tôi rất nhiều. Thường đạo diễn làm phim hay thì tất cả ê-kíp tham gia cùng được hưởng uy tín từ thành công. Đạo diễn làm phim dở thì chẳng ai quan tâm tới yếu tố gì khác trong phim. Tôi may mắn được đạo diễn Quan Lelan khám phá. Được biết trước đây phim của anh đã giúp thăng tiến nhiều sự nghiệp khác như cascadeur Quốc Thịnh, lần này phim của anh đã mở ra cho tôi con đường phát triển trong lĩnh vực mà tôi hằng mong ước. Việc anh chọn tôi thực hiện những bộ giáp trụ đó làm tôi rất hãnh diện. Vì thế tôi đã hết mình chứng tỏ khả năng tay nghề và kỹ thuật của tôi. Qua sự hợp tác với anh, tôi đã tự khẳng định mình là người có đủ khả năng thực hiện các loại giáp trụ chuyên dụng cho điện ảnh.
* Sau bước khởi đầu này anh có dự tính gì tiếp theo?
- Phim của anh Quan Lelan chính là lần đầu tiên tôi bước vào lĩnh vực làm trang phục điện ảnh cổ trang và thành công này đã làm cho tôi thêm hưng phấn. Tôi dự định sẽ mở xưởng chế tác trang phục, đạo cụ cho điện ảnh và sân khấu. Việc này sẽ làm cho sự khai phá của đạo diễn Quan Lelan thực hiện giáp trụ đầu tiên tại Việt Nam càng thêm ý nghĩa đối với tôi. Tôi thật sự cảm ơn anh Quan Lelan là người đã khám phá ra tôi và trao cho tôi cơ hội bước vào và khẳng định mình trong lĩnh vực giáp trụ chuyên dụng cho điện ảnh Việt Nam.
Nguyệt Anh (thực hiện)