(TT&VH) - Báo Văn Nghệ số 14 (4/4/2009) có đăng tải bài viết Đường Hồ Chí Minh qua hồi ký của một vị tướng của nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh, vợ nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh. Qua bài viết này, nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh đã “trân trọng đề nghị nên đưa hai cuốn hồi ký Đường xuyên Trường Sơn và Với cả cuộc đời của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên vào chương trình SGK tham khảo cho học sinh cấp 3 (THPT) và cho sinh viên đại học.
Trong lần “Đi tìm tác giả bài thơ Cô giáo lớp em” (TT&VH, 20/9), vợ chồng nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh, nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh cũng đã bày tỏ mong muốn, hồi ký lịch sử sẽ được đưa vào SGK đọc thêm trong nhà trường...
Gửi đề nghị lên Bộ GD&ĐT
Khi được hỏi vì sao hai người lại mong muốn hai cuốn hồi ký của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên được đưa vào chương trình SGK tham khảo, nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh đưa tay sang phía vợ mình: “Mong muốn đó là của Thạnh nhưng cũng là mong muốn của tôi nữa. Giá trị của hai cuốn hồi ký này, để khách quan, tôi không bình phẩm nữa”.
Tập hồi ức Đường xuyên Trường Sơn được thể hiện qua sự chắt lọc những mảng ký ức, nhật ký công tác của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, có sự đóng góp của một số đồng đội đã từng chiến đấu, công tác ở đây. Các lực lượng trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh đã làm nhiệm vụ trong điều kiện đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh ngăn chặn với mọi quy mô đánh phá tàn khốc, kéo dài 16 năm, trên một không gian rộng xuyên qua địa bàn 20 tỉnh ở Tây và Đông Trường Sơn với địa hình cực kỳ phức tạp, thời tiết vô cùng nghiệt ngã... Chiến đấu trên tuyến chi viện chiến lược có gần 120 nghìn bộ đội và thanh niên xung phong, công nhân giao thông, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ... Nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh nói: Thế hệ trẻ ngày nay được sống trong đất nước hòa bình, độc lập, liệu có nhiều người nhớ, thấu hiểu những gian khó hy sinh cùng nỗ lực của một thời quá khứ để hằng ngày nguyện sống cho xứng đáng?! Không riêng gì hai cuốn hồi ký của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên mà còn rất nhiều những cuốn hồi ký khác của các đồng chí từng tham gia công cuộc giải phóng đất nước, độc lập dân tộc như tổng tập hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chẳng hạn, rất có giá trị về mặt sử liệu và xứng đáng được đưa vào SGK, dù chỉ là trích đoạn hay để cho các em học sinh đọc. Những người viết hồi ký lịch sử là những người sống trong cuộc, chịu trách nhiệm chính về những diễn biến của chiến tranh nên đã viết rất sinh động, chân thực, hấp dẫn, từng chi tiết, từng đoạn, từng chương, gợi lại tỉ mỉ những hoạt động của quân và dân ta trong thời kỳ chiến tranh. Qua đó không chỉ các em học sinh mà với nhiều người khác nữa chắc chắn sẽ nhận ra, thấy được, cảm được, hình dung ra được những ngày tháng gian khó, hiểm nguy mà hào hùng, oanh liệt của cuộc chiến tranh nhân dân vĩ đại của dân tộc ta...”.
Chính vì mối liên hệ trên nên trong bài Đường Hồ Chí Minh qua hồi ký của một vị tướng được đăng trên báo Văn nghệ, bà đã “trân trọng đề nghị Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ GD&ĐT nên đưa hai cuốn hồi ký (Đường xuyên Trường Sơn và Với cả cuộc đời của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên) vào chương trình SGK tham khảo cho học sinh cấp 3 (THPT) và cho sinh viên đại học. Nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh còn photocopy bài báo đó thành 3 bản, gửi cho các đồng chí ở Ban Tuyên giáo Trung ương và ở Bộ GD&ĐT. Tuy nhiên, cho đến nay vợ chồng bà vẫn chưa nhận được hồi âm.
Nên… nhưng không được vội vàng
Khi tôi hỏi ông, bà có biết vì sao đến nay Bộ GD&ĐT chưa hồi âm về đề nghị trên, nhà thơ Nguyên Xuân Sanh phân tích: Chưa trả lời là đúng, là có lý. Theo tôi biết, Bộ GD&ĐT có muốn, thậm chí đã muốn từ lâu nhưng để đưa được hồi ký vào SGK đọc thêm đi chăng nữa chắc chắn phải có một hội đồng biên soạn, thẩm định là các nhà sử học, các nhân chứng lịch sử, đọc và xác minh những thông tin, dữ liệu mà các tác giả của cuốn hồi ký đã viết xem có sai, hoặc thiếu sót gì không thì mới cân nhắc đưa vào nhà trường được”.
Ông nói tiếp: “Công việc đó theo tôi cũng rất tốn thời gian, nhân lực, trí lực lẫn vật lực. Mặc dù các em học sinh có thể mua những cuốn hồi ký hoặc ghi chép về chiến tranh ngoài thị trường để đọc, để hiểu sâu hơn về lịch sử nước mình. Nhưng như vậy là rất thụ động, hơn nữa, nếu các cuốn sách ấy chưa thật chuẩn mực về tư liệu, quan điểm... thì tính giáo dục cũng chưa cao. Vì vậy, tôi nghĩ nên đưa hồi ký lịch sử vào SGK đọc thêm, phải làm thật khoa học, chính xác thì lịch sử sẽ thấm dần vào nhận thức của học sinh. Mong muốn đưa hồi ký lịch sử vào SGK đọc thêm trong nhà trường của vợ chồng tôi như là một ý tưởng nhằm chia sẻ gánh nặng ấy với ngành giáo dục trong việc giáo dục học sinh gìn giữ và phát huy những truyền thống lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, nên thì rất nên nhưng chúng ta cũng không được vội vàng!” - nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh nhấn mạnh.
* Kỳ sau: Gặp người “yêu truyện cổ nước tôi” (“Tôi yêu chuyện cổ nước tôi/ Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa/ Thương người rồi mới thương ta/ Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm” - nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ)
Trong lần “Đi tìm tác giả bài thơ Cô giáo lớp em” (TT&VH, 20/9), vợ chồng nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh, nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh cũng đã bày tỏ mong muốn, hồi ký lịch sử sẽ được đưa vào SGK đọc thêm trong nhà trường...
Gửi đề nghị lên Bộ GD&ĐT
Khi được hỏi vì sao hai người lại mong muốn hai cuốn hồi ký của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên được đưa vào chương trình SGK tham khảo, nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh đưa tay sang phía vợ mình: “Mong muốn đó là của Thạnh nhưng cũng là mong muốn của tôi nữa. Giá trị của hai cuốn hồi ký này, để khách quan, tôi không bình phẩm nữa”. Tập hồi ức Đường xuyên Trường Sơn được thể hiện qua sự chắt lọc những mảng ký ức, nhật ký công tác của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, có sự đóng góp của một số đồng đội đã từng chiến đấu, công tác ở đây. Các lực lượng trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh đã làm nhiệm vụ trong điều kiện đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh ngăn chặn với mọi quy mô đánh phá tàn khốc, kéo dài 16 năm, trên một không gian rộng xuyên qua địa bàn 20 tỉnh ở Tây và Đông Trường Sơn với địa hình cực kỳ phức tạp, thời tiết vô cùng nghiệt ngã... Chiến đấu trên tuyến chi viện chiến lược có gần 120 nghìn bộ đội và thanh niên xung phong, công nhân giao thông, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ... Nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh nói: Thế hệ trẻ ngày nay được sống trong đất nước hòa bình, độc lập, liệu có nhiều người nhớ, thấu hiểu những gian khó hy sinh cùng nỗ lực của một thời quá khứ để hằng ngày nguyện sống cho xứng đáng?! Không riêng gì hai cuốn hồi ký của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên mà còn rất nhiều những cuốn hồi ký khác của các đồng chí từng tham gia công cuộc giải phóng đất nước, độc lập dân tộc như tổng tập hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chẳng hạn, rất có giá trị về mặt sử liệu và xứng đáng được đưa vào SGK, dù chỉ là trích đoạn hay để cho các em học sinh đọc. Những người viết hồi ký lịch sử là những người sống trong cuộc, chịu trách nhiệm chính về những diễn biến của chiến tranh nên đã viết rất sinh động, chân thực, hấp dẫn, từng chi tiết, từng đoạn, từng chương, gợi lại tỉ mỉ những hoạt động của quân và dân ta trong thời kỳ chiến tranh. Qua đó không chỉ các em học sinh mà với nhiều người khác nữa chắc chắn sẽ nhận ra, thấy được, cảm được, hình dung ra được những ngày tháng gian khó, hiểm nguy mà hào hùng, oanh liệt của cuộc chiến tranh nhân dân vĩ đại của dân tộc ta...”.
Chính vì mối liên hệ trên nên trong bài Đường Hồ Chí Minh qua hồi ký của một vị tướng được đăng trên báo Văn nghệ, bà đã “trân trọng đề nghị Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ GD&ĐT nên đưa hai cuốn hồi ký (Đường xuyên Trường Sơn và Với cả cuộc đời của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên) vào chương trình SGK tham khảo cho học sinh cấp 3 (THPT) và cho sinh viên đại học. Nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh còn photocopy bài báo đó thành 3 bản, gửi cho các đồng chí ở Ban Tuyên giáo Trung ương và ở Bộ GD&ĐT. Tuy nhiên, cho đến nay vợ chồng bà vẫn chưa nhận được hồi âm.
Vợ chồng nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh và nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh khi còn trẻ
Nên… nhưng không được vội vàng
Khi tôi hỏi ông, bà có biết vì sao đến nay Bộ GD&ĐT chưa hồi âm về đề nghị trên, nhà thơ Nguyên Xuân Sanh phân tích: Chưa trả lời là đúng, là có lý. Theo tôi biết, Bộ GD&ĐT có muốn, thậm chí đã muốn từ lâu nhưng để đưa được hồi ký vào SGK đọc thêm đi chăng nữa chắc chắn phải có một hội đồng biên soạn, thẩm định là các nhà sử học, các nhân chứng lịch sử, đọc và xác minh những thông tin, dữ liệu mà các tác giả của cuốn hồi ký đã viết xem có sai, hoặc thiếu sót gì không thì mới cân nhắc đưa vào nhà trường được”.
Ông nói tiếp: “Công việc đó theo tôi cũng rất tốn thời gian, nhân lực, trí lực lẫn vật lực. Mặc dù các em học sinh có thể mua những cuốn hồi ký hoặc ghi chép về chiến tranh ngoài thị trường để đọc, để hiểu sâu hơn về lịch sử nước mình. Nhưng như vậy là rất thụ động, hơn nữa, nếu các cuốn sách ấy chưa thật chuẩn mực về tư liệu, quan điểm... thì tính giáo dục cũng chưa cao. Vì vậy, tôi nghĩ nên đưa hồi ký lịch sử vào SGK đọc thêm, phải làm thật khoa học, chính xác thì lịch sử sẽ thấm dần vào nhận thức của học sinh. Mong muốn đưa hồi ký lịch sử vào SGK đọc thêm trong nhà trường của vợ chồng tôi như là một ý tưởng nhằm chia sẻ gánh nặng ấy với ngành giáo dục trong việc giáo dục học sinh gìn giữ và phát huy những truyền thống lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, nên thì rất nên nhưng chúng ta cũng không được vội vàng!” - nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh nhấn mạnh.
* Kỳ sau: Gặp người “yêu truyện cổ nước tôi” (“Tôi yêu chuyện cổ nước tôi/ Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa/ Thương người rồi mới thương ta/ Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm” - nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ)
Huy Thông
