(TT&VH) - Nhân dịp kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thụy Điển, tối mai (19/5) sẽ khai mạc Tuần Văn học Thụy Điển tại Việt Nam (tại Viện KHXH VN, số 1 Liễu Giai, Hà Nội). Trong tuần lễ này, cùng với việc ra mắt bản dịch tập thơ Thụy Điển (19/5), hội thảo dịch thuật Việt Nam - Thụy Điển (20/5) sẽ có nhiều nhà văn, nhà thơ, dịch giả Thụy Điển có mặt để cùng giao lưu với độc giả cũng như gặp gỡ trao đổi với các đồng nghiệp Việt Nam.
Từ Stockholm, dịch giả Jan Ristarp đã tâm sự với TT&VH:
- Tôi đang rất háo hức và tò mò với chuyến đi. Đây là lần đầu tiên tôi được đến Việt Nam.
Dịch giả Jan Ristarp và nhà văn Hồ Anh Thái tại Hội chợ Sách quốc tế
Gothenburg (Thụy Điển) 2007
* Nhưng ông đã dịch một số tác phẩm của các tác giả Việt Nam?
- Tôi đã dịch hai tiểu thuyết Việt Nam sang tiếng Thụy Điển, từ bản tiếng Anh: Trong sương hồng hiện ra của nhà văn Hồ Anh Thái, và Ngược dòng nước lũ của nhà văn Ma Văn Kháng.
* Thưa, có lý do đặc biệt nào đã đưa ông đến với việc dịch tác phẩm của các nhà văn Việt Nam không?
- Tôi hiện làm việc cho NXB Tranan ở Stockholm. Tranan giữ một vai trò quan trọng trong dự án trao đổi văn hóa giữa hai nước Việt Nam - Thụy Điển, do đó từ một dịch giả chủ yếu về văn học Phi châu, tôi đã có nhiều dịp được tiếp xúc với văn học đất nước các bạn qua những lần gặp gỡ các nhà văn Việt Nam sang thăm
Thụy Điển và tôi quyết định dịch một số tiểu thuyết Việt Nam. Đây là điều khiến tôi rất hài lòng.
* Ông có nhận xét gì trong quá trình dịch?
- Chắc chắn là luôn có những trải nghiệm rất đặc biệt khi dịch một tác phẩm văn học từ một ngôn ngữ mà bạn không biết tí gì, nhưng trong lưng chừng giữa hai ngôn ngữ luôn có một sự lựa chọn tối ưu, điểm tối ưu ấy tạo ra khoảng cách giữa bạn, như một người dịch, với tác giả.
* Ông có ấn tượng gì về đất nước này trước khi thật sự đến đó?
- Vì Việt Nam chiếm giữ một phần lớn trong tâm thế chính trị của chúng tôi những năm còn trẻ (từ cuộc chiến tranh, tất nhiên), nên tôi luôn trông chờ một cơ hội như thế này.
* Thụy Điển là đất nước của Nobel văn học, theo ông giải thưởng này có vai trò gì trong đời sống văn học Thụy Điển và liệu nó còn có ảnh hưởng hay tác động gì đến người cầm bút Thụy Điển nữa không?
Jan Ristarp, sinh năm 1935, cử nhân văn chương, tiếng Anh và triết học, đồng thời học quản lý thư viện. Ông giữ nhiều vị trí quan trọng trong ngành thư viện; là BTV của NXB Tranan; là dịch giả tiểu thuyết tiếng Anh và Pháp. Ông đã dịch các tác giả cổ điển như: Mark Twain, Jules Verne, Wilkie Collins, Robert Louis Stevenson, W.Shakespeare; ngoài ra còn một số tác giả châu Phi và Việt Nam.
- Tất nhiên người Thụy Điển rất tự hào về các giải Nobel (cũng như các tác giả được giải). Tuy nhiên thật khó nói là giải này liệu có tác động gì đến đời sống văn học Thụy Điển hay không. Có lẽ với một số người viết Thụy Điển, không khí văn chương sẽ dễ thở hơn nếu không có cái giải này.
* Độc giả Thụy Điển quan tâm đến văn học Việt Nam như thế nào, nếu so với các nước có những điểm tương đồng nhất định chẳng hạn?
- Tôi e là người đọc Thụy Điển nói chung không biết nhiều về văn học Việt Nam, cũng như văn học của những nước “xa xôi” khác. Đó là lý do vì sao Tranan và các dịch giả như chúng tôi cố gắng làm một điều gì đó để thay đổi.
* Lần đầu tiên đến Việt Nam, ông mong được thăm nơi nào trước?
- Tôi thèm được nhìn thấy Hà Nội. Đó là nơi đầu tiên tôi sẽ đến, và tôi nghĩ mình sẽ tìm thấy rất nhiều chất Việt Nam ở đó.
* Trong chuyến đi này, ông sẽ đem theo những quyển sách nào để đọc?
- Cùng với những tiểu thuyết Việt Nam mà tôi đã dịch, tôi sẽ đem theo Tuyển tập truyện ngắn Việt Nam mà nhà Tranan đã xuất bản, và một Tuyển tập Nam Phi.
