Thể thao Việt Nam năm 2008: Sức mạnh bị hoài nghi?

TTVN tiến lên hay lùi xuống trong năm 2008 so với chính mình? Đây quả là 1 câu hỏi không dễ gì trả lời, bởi đánh giá sự tiến bộ của cả nền thể thao cần tổng hợp rất nhiều yếu tố. Nhưng trước hết, hãy nhìn từ vị trí của TTVN trên hệ trục toạ độ Olympic, để biết chúng ta đang ở đâu trên bản đồ thể thao thế giới sau một chu kỳ cố định.

Đoàn TTVN mang đến Bắc Kinh 21 VĐV. Nhưng cũng phải nhớ rằng, Wushu đã không trở thành môn biểu diễn của Olympic 2008 (thay vào đó là giải Wushu quốc tế Bắc Kinh). Vì thế, cần nhìn nhận con số VĐV chính thức của đoàn TTVN tham dự Thế vận hội 2008 chỉ là 13 người (8 vé chính thức, 5 vé đặc cách) ở 8 môn. Và chắc chắn, nó không thể là một sự phát triển mạnh mẽ về số lượng nếu so với 2 kỳ Olympic gần nhất Sydney 2000 (7 VĐV, 4 môn) và Athens 2004 (11 VĐV, 8 môn).

Tại Bắc Kinh, đoàn TTVN xuất hiện trở lại bảng vàng Olympic (ở vị trí 71/204 chung cuộc) nhờ tấm HCB duy nhất của lực sỹ Hoàng Anh Tuấn. Sau một kỳ Thế vận hội trắng tay, tấm HCB cử tạ được coi là một bước tiến đáng khen ngợi và giải toả phần nào cơn khát huy chương sau gần 1 thập kỷ chờ đợi. Nhưng so với thành tích 1 HCB (Trần Hiếu Ngân-Taekwondo) đã đạt được của 8 năm trước, thì đây giống như một sự dẫm chân tại chỗ, nếu như không muốn nói là 1 bước lùi (đoàn TTVN xếp hạng 63/199 tại Olympic Sydney 2000).

Nếu trừ đi tấm HCB của Hoàng Anh Tuấn, TTVN sẽ còn lại những gì tại Olympic - sân chơi được cả thế giới công nhận như thước đo chuẩn xác nhất cho sức mạnh của một nền thể thao? Xin được khẳng định là không còn gì thực sự đáng chú ý cả! Những gương mặt ưu tú nhất góp mặt ở ngày hội thể thao lớn nhất thế giới ở 8 môn điền kinh, bơi lội, cử tạ, bắn súng, thể dục, cầu lông, bóng bàn, Taekwondo – nơi họ phải chứng minh khả năng và sức vươn của cả một nền thể thao sau 1 chu kỳ 4 năm đã đem lại nhiều nỗi buồn hơn là niềm vui. Thậm chí, một vài trong số đó, còn đem đến cả sự thất vọng và những hiệu ứng ngược lại với mong muốn.

 

Xen lẫn trong chu kỳ 4 năm của 2 kỳ Olympic, là ASIAD 15 và 2 kỳ SEA Games (23, 24). Không thể phủ nhận, với những nỗ lực rất lớn, ngành thể thao đang từng bước cố gắng thay đổi diện mạo cho nền thể thao nước nhà bằng việc khẳng định chỗ đứng trên đấu trường khu vực và châu lục. Bên cạnh đó, những điểm sáng thành công tại các giải đấu quốc tế cũng giúp TTVN có được vị thế mới. Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận, sức phát triển của các môn Olympic vẫn còn hết sức hạn chế, chưa nhận được sự đầu tư xứng tầm trong vai trò mũi nhọn. Và điều này lý giải tại sao, TTVN vẫn chưa thực sự “lột xác” tại những sân chơi lớn như ASIAD hoặc Olympic.

Thành công và thất bại trên những đấu trường lớn đã chỉ ra những điểm mạnh – yếu của TTVN trong thời gian qua. Tuy nhiên, điều cần thiết và quan trọng hơn cả là 1 chiến lược dài hơi, bài bản và khoa học để TTVN phát triển, chinh phục những đỉnh cao trong tương lai vẫn chưa được xây dựng. Liệu có ai đó giật mình, khi chất xúc tác lớn nhất tạo nên tấm HCB của TTVN tại Olympic 2008 là kết quả sau 3 tháng tập huấn tại Bulgaria của 1 tài năng đặc biệt, chứ không phải kết quả của 1 sự đầu tư có tính toán của ngành thể thao, sau khi trắng tay tại Olympic Athens 2004 (dù Tuấn đã bộc lộ tài năng khi giành HCB tại SEA Games 22-2003). Ngoài ra, nhìn từ Olympic, sự vắng mặt của các tay chèo tại Bắc Kinh ở 2 môn Canoe, Rowing cũng cho thấy yếu tố hiệu quả trong chiến lược “đi tắt, đón đầu” điển hình kể từ SEA Games 22 đã không còn phát huy tác dụng.

Không còn con đường lựa chọn nào khác, TTVN sẽ phải “đi thẳng” và “đi đúng” theo lộ trình phát triển, nếu như muốn cất cánh trong tương lai.

Theo thống kê của Tổng cục TDTT, trong năm 2008 đã có 801 VĐV, 112 HLV, 20 chuyên gia được triệu tập làm nhiệm vụ ở các ĐTQG và 789 VĐV, 89 HLV, 11 chuyên gia tập trung ở các ĐT trẻ. Toàn bộ số này được tấp huấn nhằm chuẩn bị cho các nhiệm vụ liên quan đến Olympic 2008, Asian Beach Games 2 và các giải đấu quốc tế trong năm.