(TT&VH) - Ở xứ gốm Bình Dương này, người ta nhắc đến nghệ nhân Nguyễn Văn Năm - “kỷ lục gia” sinh vật cảnh một cái tên khá hóm hỉnh “Năm “Guinness” sinh vật cảnh”. Mảnh vườn rộng hàng ngàn mét vuông của ông Năm tại phường An Thạnh, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương toàn các loại cây bon sai và phong lan trị giá hàng tỷ đồng khiến nhiều người mơ ước.
Mảnh vườn nhà ông không khó tìm đến, nhưng ông sẵn sàng đón khách từ cách nhà hàng cây số, bởi ông sợ khách không biết lối đi. Ngồi uống nước trong căn nhà cổ cả 100 năm mà ông mới mua về từ một tỉnh biên giới khiến chúng tôi cảm thấy dễ chịu, mát mẻ mặc dù ngoài trời nắng gắt. Mảnh vườn gồm hàng trăm gốc bon sai mang đủ hình dáng đẹp đến mê hồn được tạo dáng từ cây cần thăng, nguyệt quế, sanh, si, sung, khế, mai chiếu thủy... khoe sắc dưới ánh nắng chói chang.
Thế giới bon sai
Nhắc đến chuyện ông đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam công bố xác lập kỷ lục “Người đoạt huy chương nhiều nhất trong lĩnh vực sinh vật cảnh 2010” với 223 huy chương, bằng khen, giấy khen trong và ngoài nước, nghệ nhân Nguyễn Văn Năm tươi cười nói: “Sau 10 năm sưu tầm từ những loại cây trong thiên nhiên, sau đó tạo dáng và chăm sóc thành những chậu bon sai, dẫu trải qua biết bao thăng trầm, chúng là thành quả lớn nhất trong cuộc đời của tôi”.
Ông Năm đưa chúng tôi đi khắp khu vườn bon sai, ông như đắm chìm vào thế giới của cây cỏ và ông say sưa nói về những “đứa con tinh thần” của mình. Chỉ tay vào gốc bon sai Mai Chiếu Thủy mang hình dáng như một cây đại thụ được thu nhỏ, ông kể: “Chậu bon sai mai chiếu thủy này đã 20 năm tuổi rồi, tôi mua cách đây 7 năm trước trong một chuyến đi công tác miền Tây. Tôi căn cứ vào dáng vẻ ban đầu và bắt tay vào tạo dáng thành thế “tùng tâm”. Đến ngày hôm nay, hình dạng cây bon sai này đã đúng như tôi mong muốn”.
 Ông Năm say sưa kể về những “đứa con tinh thần” của mình |
Đến một cây si đã 40 năm tuổi, ông kể: “Cây si này đã được tôi chăm sóc 12 năm rồi, nó chất chứa rất nhiều tình cảm, công sức của tôi từ những ngày đầu tiên dấn thân vào thú chơi tao nhã này”.
Đến mỗi cây bon sai nào, ông đều kể cho chúng tôi nghe “lý lịch trích ngang” đến từng chi tiết của cây bon sai đó và ông cho chúng tôi biết từng cây được tạo dáng như: dáng trực, dáng bay, dáng đổ, dáng tự do, thác đổ, song thụ, tùng lâm, khô mộc, phu thê, mẫu tử... Ông cho biết: “Một cây bon sai mà thân càng xù xì càng đẹp và rễ mọc ra nhiều phía. Thân và cành phải được sắp xếp hài hòa và bon sai đẹp cần phải có những yếu tố hỗ trợ khác như chậu, đá... để tôn thêm nét đẹp của từng cây bon sai. Như chậu đứng phù hợp với dáng đổ, chậu vuông tôn lên vẻ đẹp của cây có dáng trực”.
Ấp ủ nhiều tâm huyết
Nghệ nhân Nguyễn Văn Năm đã từng là Giám đốc Xí nghiệp Xây dựng Giao thông và dân dụng Thuận An - chuyên đi thi công cầu, đường. Ông cười và nói với chúng tôi rằng: “Là một kỹ sư, công việc đối với tôi đơn giản là “cần câu cơm”. Còn niềm đam mê sinh vật cảnh đã tồn tại trong tâm hồn tôi từ thuở đôi mươi”. Bao nhiều năm lăn lộn với nghề xây dựng, ông cũng đều góp nhặt hết vào trồng cây cảnh, đến năm 2003 Hội Sinh vật cảnh Việt Nam phong tặng danh hiệu nghệ nhân cho ông. Với những cố gắng của mình, năm 2006 ông vinh dự được Bộ NN&PTNT chọn đem tác phẩm đi dự Festival Hoa Quốc tế tại Euroflora ở Italia.
Ngoài đam mê tạo dáng bon sai cho các loại cây, ông đã bắt đầu quay lại với hoa phong lan từ năm 2009 sau thời gian dài nghỉ chơi. Vừa qua, ông đã đoạt 2 giải bạc, 9 giải khuyến khích về nội dung hoa phong lan được tổ chức tại Hội hoa xuân Phú Mỹ Hưng năm 2010.
Ông dẫn chúng tôi tham quan căn nhà gỗ một lượt, với bàn tay khéo léo và khối óc đầy nghệ thuật ông đã biến nó thành ngôi nhà đặc trưng của người Nam bộ xưa. Gian sau của căn nhà gỗ cổ được bày rất nhiều các loại đá có hình dáng khác nhau mà theo ông Năm cho biết: “Đối với tôi tất cả đều là một thú chơi tao nhã, một thú vui của người già”.
Để có được một khu vườn bon sai, hoa phong lan và bộ sưu tập đá thiên nhiên đồ sộ, là công sức của một quá trình lao động bền bỉ, không mệt mỏi. Giờ đây, với vai trò là Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Bình Dương và sở hữu trong tay khu vườn “bạc tỷ”, nhà ông đã trở thành nơi sinh hoạt cho các hội viên, ông còn có những mong ước. Ông Năm “Guinness” nói: “Ở độ tuổi này, tôi đang có mong muốn viết một cuốn sách về kinh nghiệm trồng hoa và cây cảnh, đặc biệt là bí quyết tạo tác bon sai. Điều mong muốn tiếp theo là tôi muốn có một truyền nhân. Đã có người đến nhờ tôi chỉ dạy và tôi rất sẵn sàng hướng dẫn lại cho họ”. Nhưng quả thực chưa có ai thật sự mê bon sai như mình.
Anh Đức - Thái Nguyên
