Người hùng của văn hóa Trung Quốc

 

Đạo diễn Trương Nghệ Mưu

Kể từ bộ phim “Hoàng Kim Giáp” đạo diễn Trương không làm một bộ phim nào, ông dành toàn bộ tâm trí cho lễ khai mạc – bế mạc Olympic. Ông từng tâm sự, làm tổng đạo diễn cho Olympic Bắc Kinh phức tạp hơn làm phim rất nhiều. Trong suốt hai năm qua, nội dung chương trình khai mạc và bế mạc của Thế Vận hội Bắc Kinh được coi là bí mật quốc gia. Tất cả những người tham gia trong chương trình này từ những người tổ chức đến diễn viên, phụ trợ, kỹ thuật, ánh sáng, âm thanh… đều tuân thủ nghiêm ngặt. Đạo diễn Trương Nghệ Mưu chỉ hé lộ thông tin trước lễ khai mạc rằng: “Phần biểu diễn nghệ thuật sẽ làm kinh ngạc toàn thế giới và làm hài lòng toàn dân tộc Trung Hoa”. Quả như vậy, ông cùng toàn thể bộ sậu tổ chức đã không làm khán giả thất vọng. Báo chí Trung Quốc nhắc đến tên ông như một niềm tự hào của dân tộc. Với chương trình chỉ dài hơn một giờ đồng hồ cũng đủ để khán giả cảm nhận được nền văn hóa lâu đời của dân tộc Trung Hoa đồng thời thể hiện được tinh thần thể thao hữu nghị theo đúng slogan “Chung một thế giới, chung một ước mơ” của Olympic Bắc Kinh lần thứ 29.

Nói đến Thế vận hội Bắc Kinh, nhiều người khó tính cho rằng bế mạc không được thành công bằng khai mạc. Đạo diễn Trương Nghệ Mưu phát biểu: “Chúng ta không nên đối sánh giữa lễ khai mạc và bế mạc Thế vận hội. Một số nguyên nhân chủ yếu như sau. Thứ nhất là về sân vận động, chúng tôi không có điều kiện như ở trong lễ khai mạc. Như mọi người đều rõ, kể từ khi khai mạc, sân vận động “Tổ chim” luôn ở trong tình trạng hoạt động hết công suất, ngay cả đến chiều ngày 24 vẫn còn môn thi điền kinh. Chúng tôi không thể có điều kiện để tập luyện hay tổng duyệt tại đây. Trong khi trước đó, chúng tôi có cả 2 tháng liên tục để tập luyện và duyệt chương trình trước khi diễn ra lễ khai mạc Thế vận hội. Thứ hai, là lễ khai mạc diễn ra theo đúng trình tự của các Thế vận hội trước đây, tức là sau phần biểu diễn nghệ thuật mới đến phần diễu hành của các vận động viên, vì thế chúng tôi có được một không gian rộng lớn để triển khai ý tưởng. Lễ bế mạc thì không như vậy, khi các vận động viên tiến ra sân vận động xong thì mới đến phần biểu diễn, không gian của sân vận động bị hạn chế đi rất nhiều. Thứ ba, thông điệp chính yếu của lễ bế mạc là lời chào tạm biệt, biểu thị tình cảm lưu luyến, chúng tôi chú trọng đến các vận động viên, chủ yếu là muốn họ cùng với các tình nguyện viên, quan chức, và khán giả cùng nhau chia sẻ giây phút vui vẻ, thoải mái và hạnh phúc mà Olympic mang lại. Chứ không phải là để ý đến biểu diễn như thế nào”. Như ông khẳng định ngay từ trước khi diễn ra lễ bế mạc: “Lễ khai mạc được xây dựng dựa trên tình hữu nghị”, tất cả mọi người đã cùng thưởng thức “bữa tiệc lớn” mà ông cùng các đồng nghiệp sáng tạo nên. Ngọn lửa Thế vận hội Bắc Kinh lần thứ 29 đã tắt, nhưng sẽ còn cháy mãi trong tim của các vận động viên, những người tổ chức và với cả những khán giả yêu thích thể thao. Đó cũng là hy vọng cũng như thông điệp mà đạo diễn Trương muốn gửi đến tất cả mọi người. Ông tâm sự với báo chí, đảm nhiệm vai trò tổng đạo diễn Olympic Bắc Kinh đúng là một thách thức lớn đối với ông: “Trước đây tôi làm phim, chưa từng phải đối mặt với nhiều người như thế này, từ đội ngũ sáng tạo ý tưởng cho đến các chuyên gia kỹ thuật, từ những anh tài trong nước cho đến những nghệ sĩ quốc tế… để có thể phối hợp, gắn kết họ từ rất nhiều những bất đồng quan điểm, thật sự là không dễ dàng. Những kinh nghiệm quý giá này khó mà có được”.

Sinh ra tại Tây An, ông bước chân vào điện ảnh khá muộn. Năm 1982, ở tuổi 32 ông tốt nghiệp khoa quay phim tại Học viện Điện Ảnh Bắc Kinh kể từ đây con đường điện ảnh mở rộng với ông. Hồi đầu, ông là một nhà quay phim hợp tác cùng với một số đạo diễn cùng thời như Trần Khải Ca, Trương Quân Chiêu… Dù mới bước vào nghề nhưng với tố chất mẫn cảm bẩm sinh, một cái đầu luôn có những ý tưởng độc lập và sáng tạo, ông đã nhận được những giải thưởng lớn nhất đối với một nhà quay phim. Trong hai năm liên tục (1984, 1985) Trương Nghệ Mưu được nhận giải thưởng “Nhà quay phim ưu tú nhất” và “Nhà quay phim xuất sắc nhất” của điện ảnh Trung Quốc. Năm 1987, ông chuyển sang làm đạo diễn với bộ phim đầu tay - “Cao lương đỏ”. Thành công ngay từ bộ phim đầu tay, Trương Nghệ Mưu được biết như là một trong những đạo diễn xuất sắc nhất tại Trung Quốc.

Sau lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh, có thông tin nói rằng đạo diễn Trương Nghệ Mưu được đề đạt giữ chức vụ Cục trưởng Cục Điện Ảnh Trung Quốc, song đạo diễn Trương đã phủ nhận tin đồn này. Ông nói: “Làm phim mới là niềm hứng thú lớn nhất của cuộc đời tôi”. Trước lễ bế mạc, các phóng viên không ngừng hỏi về dự án làm phim sắp tới của ông. Đạo diễn Trương luôn trả lời là đợi kết thúc Olympic mới tính đến việc đó vì tâm trí của ông đã và đang dồn hết cả vào chương trình Thế vận hội, ông cũng tiết lộ thêm, diễn viên mà ông rất muốn hợp tác cùng là Thành Long. Đến giờ, Olympic Bắc Kinh lần thứ 29 đã khép lại, chúng ta cùng chờ đợi những bộ phim tuyệt vời mà đạo diễn Trương Nghệ Mưu sẽ mang đến cho công chúng.

Điện ảnh Trung Quốc đã sản sinh ra rất nhiều đạo diễn tên tuổi như: Ngô Vũ Sâm, Trần Khải Ca, Phùng Tiểu Cương… nhưng sau Olympic Bắc Kinh thì cái tên Trương Nghệ Mưu được nhắc đến không chỉ với tư cách là một đạo diễn giỏi mà còn là một “người hùng” trong nền văn hóa Trung Quốc.