(TT&VH) - Không hẹn mà gặp, trong 2 tuần đầu tiên của tháng 5 này, tại địa bàn TP.HCM có ít nhất 4 dự án nghệ thuật đáng chú ý.
Theo trình tự thời gian, những dự án này như sau: Triển lãm nhiếp ảnh Tâm & tài: Họ là ai? của Nguyễn Á khai mạc ngày 2/5 tại Nhà văn hóa Thanh Niên (4 Phạm Ngọc Thạch, Q.1); triển lãm mỹ thuật Những người làm nên chiến thắng của Iliukhin khai mạc lúc 10h ngày 8/5 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM (97A Phó Đức Chính, Q.1); hội thảo Nghệ thuật ứng dụng trong phát triển con người của nhóm nghệ sĩ Life Art tại Ga 0 (cư xá 288 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Q.3); và trưng bày - thảo luận Phong cảnh sông nước biến đổi sẽ khai mạc lúc 18h ngày 12/5 tại phòng tranh Cactus (17/12 Nguyễn Huy Tưởng, Q.Bình Thạnh).
Bộ ảnh Văn Cao của Nguyễn Á
Cá nhân: vinh danh
Trong 4 dự án nghệ thuật vừa nêu, dễ thấy Nguyễn Á và Iliukhin thực hiện theo hướng vinh danh con người, còn hai dự án tập thể là bảo vệ con người.
Nguyễn Á mất khoảng 3 năm để hoàn tất 300 nhân vật có tâm và có tài đáng ghi nhận và tôn vinh. Trung bình mỗi nhân vật có 15 bức ảnh được trưng bày, nên ở đây có khoảng 4.500 bức, đủ thấy sức làm việc xông xáo và kiên trì của nhiếp ảnh gia. Theo Nguyễn Á thì mỗi người anh chụp khoảng 100 bức trong nhiều chủ đề hoạt động của nhân vật, sau đó mới lọc lấy những bức ưng ý nhất. 30 ngàn bức ảnh trong khoảng 1.000 ngày lao động, từ Nam - Trung - Bắc cho đến biên cương, hải đảo và cả ở nước ngoài, số km đường mà nhiếp ảnh gia này đi qua phải tính đến con số hàng triệu. Trung bình mỗi tháng Nguyễn Á từ Sài Gòn ra Hà Nội và trở về 3 lần (khoảng 12 ngàn km).
Dù đã khá kỳ công và rất tốn kém cho một dự án cá nhân, nhưng tại lễ khai mạc, Nguyễn Á đã công khai xin lỗi những người chưa có mặt trong triển lãm lần này. Anh tâm sự rằng bản thân còn muốn làm các tập tiếp theo, nên ai biết ở đâu có người thực tâm thực tài thì xin giới thiệu.
Hơn nữa, sự li kì của bộ ảnh này còn nằm ở chỗ Nguyễn Á đã mạnh dạn chọn nhiều nhân vật trẻ như Đặng Lê Nguyên Vũ, Nguyễn Ngọc Tư, Đàm Vĩnh Hưng, Thu Minh, Hồng Ánh, Ngô Thanh Vân, Lê Cát Trọng Lý, Hồ Thị Hiếu Hiền… để đặt cạnh những “đại gia” mà những đóng góp của họ đã được phần đông xã hội công nhận. “Tôi làm bộ ảnh này không phải vì bản thân nhân vật hay bản thân tôi, mà vì muốn nói với mọi người rằng quanh ta đã và đang có những tài năng, nhân cách và tâm hồn tuyệt vời - chính họ làm nên những nền tảng vững bền cho người Việt”, Nguyễn Á nói. Triển lãm còn diễn ra tại miền Trung và miền Bắc của Việt Nam.
Triển lãm Những người làm nên chiến thắng của họa sĩ Boris Simionovich Iliukhin (sinh 1947 tại Moskva) có thể nói là một bài ca về những con người góp phần to lớn vào chiến thắng phát xít. Dù với nhiều nhân vật, họa sĩ là hậu bối, không có dịp tiếp xúc trực tiếp, nhưng bằng những tư liệu mà ông thu thập được, Iliukhin vẫn dựng nên được thần thái của họ. Với những ai biết chút ít về lịch sử thời Liên Xô thì sẽ rất ngạc nhiên trước chân dung của các nguyên soái lẫy lừng như Giucov G.K., Golikov Ph.L., Shaposhnikov, Truikov V.L., Koniev I., Rudenko S.I… Bên cạnh bộ tác phẩm có tính vinh danh và hoài niệm này, người xem còn gặp lại những tên tuổi nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, khoa học, thể thao của Nga và cả tranh phong cảnh, con người Việt Nam.
Iliukhin nói rằng việc vẽ chân dung những người đã cống hiến cho cộng đồng là một truyền thống của nước Nga, nhiều nhân vật trong triển lãm này ông được nhà nước hoặc các tổ chức đặt hàng. Chính vì vậy mà nhiều tác phẩm của Iliukhin đã đi vào tem của nước Nga và vài nước khác.
Những tác phẩm đã thành tem của Iliukhin
Tập thể: bảo vệ
Nghệ sĩ Như Huy nói rằng anh rất thích thú khi Phan Ý LY và Hồ Ngọc Bảo Khiêm của Life Art thực hiện nhiệm trú ngắn hạn tại Ga 0. Trong thông cáo báo chí, Life Art được giới thiệu như sau: “Đây là doanh nghiệp xã hội đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam chuyên sâu về nghiên cứu, phát triển và thực hành phương pháp ứng dụng nghệ thuật trong phát triển con người”.
Từ ngày 11 đến 15/5 tại Ga 0 sẽ diễn ra hai workshop cho hai đối tượng người tham dự khác nhau. Từ 9h đến 12h ngày 13/5 là cuộc thảo luận có tên Thoát xác, hướng đến thanh niên, sinh viên, nhằm giúp họ vượt qua những rào cản tâm lý để thể hiện bản thân trọn vẹn và kết nối hiệu quả với người khác. Từ 14h đến 17h cùng ngày là chương trình Ứng diễn, một thủ thuật xây dựng sân khấu không kịch bản, hướng đến diễn viên sân khấu/điện ảnh, nghệ sĩ biểu diễn và sinh viên kịch nghệ. Theo nhà tâm lý học G.W. Farthing, ứng diễn thường rơi vào 14 trạng thái chuyển đổi tâm thức, gồm: chú ý; cảm nhận; hình dung - mộng tưởng; tiếng nói nội tâm; ký ức; tư duy cao cấp; phân tích ý nghĩa trải nghiệm; trải nghiệm thời gian; cảm xúc và bộc lộ cảm xúc; trạng thái hưng phấn; kiểm soát bản thân; khả năng gợi mở; hình dung về cơ thể; cảm giác về cái tôi. Worksop này muốn giới thiệu những quy tắc căn bản để thực hành ứng diễn.
Sẽ khai mạc lúc 18h ngày 12/5 tại phòng tranh Cactus, dự án Phong cảnh sông nước biến đổi do Viện Goethe tổ chức lại mang sứ mệnh thức tỉnh cộng đồng trước những vấn nạn và thách thức về biến đổi khí hậu tại khu vực Đông Nam Á. Chọn sông nước, vì văn vật và văn hóa khu vực này chịu sự chi phối trực tiếp của các dòng sông lớn, nó có thể giúp hình thành hoặc hủy diệt một nền văn minh.
Triển lãm quy tụ 17 nghệ sĩ đến từ Việt Nam, Thái Lan, Myanmar, Campuchia, Indonesia và Philippines, do các giám tuyển giỏi nghề chọn lựa, với tham vọng đưa nghệ thuật (đa chất liệu và đa phương tiện) về gần với những nỗi âu lo thường nhật của đời sống.
Tối ngày 14/5, cũng tại phòng tranh Cactus, giám tuyển Trần Lương và các nghệ sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Nguyễn Thế Sơn, Lương Huệ Trinh, Som Sutthirat Supaparinya sẽ trao đổi với công chúng về việc làm sao để kết nối nghệ thuật với các vấn đề thời sự của đời sống. Hành trình của triển lãm - thảo luận này còn đi đến Bangkok, Phnôm Pênh, Jakarta, Manila và diễn ra trên mạng.
Văn Bảy
