(TT&VH) - Trong thời điểm lạm phát gia tăng, các thị trường chứng khoán và bất động sản đang “đóng băng”, nhiều nhà đầu tư mạo hiểm ở Trung Quốc đã quay hướng. Họ không chỉ mua các tác phẩm nghệ thuật, mà còn mua cổ phiếu của các tác phẩm nghệ thuật tại một số công ty chứng khoán nghệ thuật “mới toanh”.
Trung Quốc hiện có khoảng 20 công ty chứng khoán nghệ thuật như vậy và có 5 công ty đang chuẩn bị lên sàn giao dịch.
Cơ hội để kiếm tiền
3 công ty thử nghiệm nổi tiếng nhất là Công ty Kinh doanh Nghệ thuật Văn hóa Thiên Tân (TCAE), Công ty Kinh doanh Nghệ thuật Văn hóa Thượng Hải và Thâm Quyến - cả 3 đều lên sàn từ năm ngoái và chỉ dành cho các thành viên.
Trong 3 công ty này chỉ có Công ty Thiên Tân là giao dịch rộng rãi, bất cứ ai có 50.000 NDT (khoảng gần 8.000 USD) đều có thể mở tài khoản và giao dịch. Hồi tháng 7, Bộ Văn hóa Trung Quốc đã gây nhiều tranh cãi sau khi tuyên bố Công ty Thiên Tân là một thực thể hợp pháp.

Website của Công ty Thiên Tân
Công ty Thiên Tân lên sàn giao dịch từ hồi tháng 1 với 2 bức tranh vẽ bằng mực tàu, gồm Roaring Yellow River (2001) và Autumn in a Fortress (2005) của cố họa sĩ nhưng khá vô danh Bai Gengyan (1940- 2007). Đến tháng 3, giá cổ phiếu của bức tranh Roaring Yellow River bỗng dưng tăng vọt lên 17,2 NDT từ mức giá niêm yết là 1 NDT, khiến họa phẩm này trị giá 103 triệu NDT - cao gấp 52 lần so với tác phẩm đấu giá đạt giá cao nhất của họa sĩ này.
Còn Công ty Giao dịch Nghệ thuật Văn hóa Thượng Hải, cũng như nhiều công ty khác, chỉ hoạt động ở mức bình bình. Phí thành viên của công ty này là 1 triệu NDT và hiện công ty có khoảng 200 thành viên.
Tháng này, nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ đương đại Xue Song và Zhao Zhunwang đã được niêm yết trên sàn. Cả 2 nghệ sĩ đều có một đội ngũ quản lý và họ là những người đưa ra các quyết định trong kinh doanh.
Các tác phẩm của họa sĩ Zhao đã có mặt trong bộ sưu tập của nhiều bảo tàng ở Singapore, Australia, Pháp và Đức. Đội ngũ quản lý của Zhao “đóng đô” ở Hàng Châu và mục tiêu của họ là các doanh nghiệp phát đạt ở tỉnh Chiết Giang.
Họa sĩ Xue Song được coi là một nhà tiên phong của nghệ thuật đương đại, vậy nên nhiều người rất ngạc nhiên khi thấy ông gia nhập vào thị trường chứng khoán nghệ thuật. Xue hiện có 34 bức tranh đang được niêm yết trên thị trường với giá mỗi cổ phiếu là 18,18 NDT. Tổng trị giá 34 bức tranh đó là 20 triệu NDT.
Nhưng theo một nhà quan sát trong nền công nghiệp này thì việc họa sĩ Xue gia nhập thị trường chứng khoán chẳng có gì đáng ngạc nhiên. “Xue nhận thấy ông không thể tiến được xa hơn trên con đường nghệ thuật của mình nữa vì các bức tranh của ông bán không chạy tại các phòng trưng bày và cuộc đấu giá. Vậy thì cớ gì mà không dành cơ hội này để kiếm tiền? 20 triệu NDT không phải là khoản tiền nhỏ”.
Theo Ye Tan, một nhà bình luận kinh doanh nổi tiếng ở Trung Quốc: “Các nhà sưu tầm thực thụ không mua cổ phiếu nghệ thuật và các nghệ sĩ hàng đầu cũng không đưa tác phẩm nghệ thuật lên sàn chứng khoán. Nhưng nạn lạm phát gia tăng khiến tốc độ kinh doanh ở thị trường bất động sản giảm mạnh, gây nên lo lắng về nguồn vốn. Thị trường nghệ thuật tuy nhỏ nhưng rất dễ dàng tạo nên những làn sóng lớn”.
2 bức tranh Roaring Yellow River (2001) và Autumn in a Fortress (2005) của cố họa sĩ Bai Gengyan được trưng bày trước khi niêm yết tại Công ty Giao dịch Nghệ thuật Văn hóa Thiên Tân
Đối thủ tiềm tàng của các hãng đấu giá và phòng trưng bày
Ngay từ đầu, ý tưởng thiết lập thị trường chứng khoán nghệ thuật ở Trung Quốc đã bị nhiều chỉ trích. “Anh có thể đặt bẫy, nhưng đừng móc tiền từ túi của người dân thường theo cách bẩn thỉu như vậy” - Dong Guoqiang, Giám đốc hãng đấu giá Council của Bắc Kinh, bày tỏ quan điểm trên tờ Shanghai Daily.
Ông Dong còn cho biết, trước đây các bức tranh của họa sĩ Bai chưa bao giờ đạt giá 100.000 NDT tại các cuộc đấu giá.
Cùng quan điểm phản đối ông Kou Qing, Phó Giám đốc hãng đấu giá Guardian ở Bắc Kinh, nêu vấn đề: “Các vị không thấy kỳ cục khi chia một tác phẩm nghệ thuật ra thành nhiều triệu cổ phiếu hay sao? Vậy một cổ phiếu ở đây nghĩa là thế nào, bằng một nhát cọ vẽ à? Vậy những khoảng trống trong bức tranh thì tính sao?”.
Tuy mới hoạt động, song rõ ràng thị trường chứng khoán nghệ thuật đang là đối thủ cạnh tranh tiềm tàng của các phòng trưng bày nghệ thuật và các hãng đấu giá. Nếu thị trường nghệ thuật này tạo được uy tín và độ tin cậy thì có thể thu hút được rất nhiều tiền đầu tư.
“Tôi thấy chẳng có gì bất ổn khi thiết lập thị trường chứng khoán nghệ thuật. Giờ hãy còn quá sớm để đưa ra sự phán xét, nhưng tôi nghĩ khi một bức tranh được niêm yết trên thị trường chứng khoán thì nó không còn là một bức tranh nữa, mà là một cổ phần có tiềm năng lớn. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi trong một ngày giá trị một bức tranh có thể tăng gấp 2-3 lần” - một nhà cố vấn đầu tư độc lập ở Trung Quốc nói.
Không chỉ có các nhà đầu tư mà một số người dân thường ở Trung Quốc cũng có đồng quan điểm như nhà cố vấn đầu tư. Như Wang Cheng, một giáo viên tiểu học ngoài 30 tuổi, đang muốn mở tài khoản và mua cổ phiếu ở Công ty Thiên Tân, bởi theo anh “đây là cơ hội vàng để kiếm tiền”.
Việt Lâm