Mùa xuân đi hội Gầu Tào

(TT&VH Online) - Đến vùng cao Bắc Hà, Lào Cai vào mùa xuân, nhất định bạn phải đi lễ hội Gầu Tào của người Mông được tổ chức duy nhất ở xã Tả Văn Chư, bởi đây là một trong những lễ hội hiếm hoi vẫn còn giữ được những giá trị truyền thống, nguyên sơ, độc đáo và đặc sắc.

Tết nguyên đán Tân Mão năm nay là năm thứ 3 lễ hội Gầu Tào được tổ chức (sau khi được khôi phục). Đây là lễ hội lớn nhất trong năm, là hình ảnh thu nhỏ đời sống tâm linh, đời sống văn hóa tinh thần - vật chất của đồng bào dân tộc Mông. Trước ngày tổ chức lễ hội nửa tháng, trên khu nương ruộng bằng phẳng, rộng lớn ở trung tâm thôn Sừ Mừn Khang, xã Tả Văn Chư. Ông Sùng Seo Chư, người được lựa chọn làm ông chủ hội năm nay đã treo một cây nêu cao vút, buộc vải đỏ và một chai rượu, thông báo cho mọi người biết lễ hội Gầu Tào sắp diễn ra. Ở Bắc Hà,  từ năm 1979 đến nay, tết nguyên đán Tân Mão này là năm thứ 3 lễ hội Gầu Tào được tổ chức.

Theo phong tục của người Mông, đã tổ chức lễ hội phải tổ chức liên tiếp trong 3 năm. Theo đó, ông Sùng Seo Trư ở thôn Sừ Mừn Khang tiếp tục đứng ra làm chủ hội ở lễ hội năm nay. Lễ hội Gầu Tào năm nay, được mở trong 3 ngày, từ mùng 2 đến mùng 4  Tết.

Lễ hội gồm 2 phần, mở đầu là phần lễ, ông chủ hội đồng thời là thầy mo và các già làng, trưởng bản có uy tín nhất làm lễ cúng. Mâm cúng có thủ lợn - con vật nuôi gần gũi nhất của người Mông. Ông chủ hội cúng mời tổ tiên về dự hội, cầu cho năm mới mùa màng bội thu, làm ăn phát đạt, cuộc sống của đồng bào Mông ấm no, may mắn, hạnh phúc. Sau phần lễ là phần hội, với các hoạt động văn hóa - văn nghệ dân gian, thể thao dân tộc diễn ra hết sức tưng bừng, sôi nổi...

Trung tâm tổ chức lễ hội là nơi diễn ra hội thi hát dân ca Mông. Nơi được đông người đến xem nhất. Theo phong tục,  các cụ ông, cụ bà, người trung tuổi mở đầu cho hội hát, tiếp đó là trai gái trong các bản Mông... Chủ đề là những bài dân ca về tình yêu nam nữ, mùa xuân, ca ngợi Đảng, Bác Hồ kính yêu, ca ngợi quê hương, Đất nước. Tại hội Gầu Tào năm nay huyện Bắc Hà sẽ tổ chức hội hát thi dân ca Mông và sẽ trao giải thưởng cho những ai hát hay.

Bên cạnh khu hội hát là hội múa được tổ chức liên tục trong dịp lễ hội. Các trai bản, thôn nữ lần lượt thử tài nhau qua các điệu múa sênh tiền, múa khèn, múa kiếm, múa võ tay không, múa mác, múa gậy... Ở lễ hội, trên những bãi đất rộng các trò chơi thể thao dân tộc như: Đánh quay, đẩy gậy, kéo co, đá bóng... càng khiến cho không khí lễ hội càng thêm phần rôm rả.

Đêm xuống, mọi người đốt những đống lửa to ngồi quây quần hát đối đáp dân ca Mông, nghe thổi sáo, đàn môi... bên những gò bãi trống. Những đôi trai tài, gái sắc trong các bản làng thử tài nhau, tìm được người ưng ý thì tỏ tình qua làn điệu dân ca Mông. Vì vậy, tiếng sáo, đàn môi nghe thật bồi hồi, xao xuyến.  Từ đêm hội này, nhiều đôi trai gái Mông đã nên duyên vợ chồng.

Mời bạn đọc theo dõi một số hình ảnh về lễ hội Gầu Tào

Trò đẩy gậy Kéo co Múa binh khí Múa sênh tiền nam nữ Ông trư biễu diện điệu múa thể thao của dân tộc Mông, khó nhất là điệu vừa thổi vừa múa khèn.

Đài Truyền Thanh – Truyền hình huyện Bắc Hà, Lào Cai