(TT&VH Cuối tuần) - Năm 2010, giới thời trang phải ghi vào bảng tổng kết năm của mình dòng chữ “transsexuality” (chuyển đổi giới tính) bởi nhìn qua những dòng thời trang cao cấp, những cổ súy cách tân trên các bìa tạp chí thời trang danh tiếng, trang quảng cáo của những thương hiệu nhất thế giới… thì phạm trù giới tính thứ 3 đã xuất hiện với tần suất rất cao. Một sự quay lại thập niên 1960, 1970 hay thời trang thế kỷ 21 đang đi vào ngõ cụt ý tưởng?
Đại chúng hóa
Chỉ cần nhìn qua nhân vật James Franco, nam diễn viên điện ảnh nổi tiếng, thì sẽ thấy vấn đề giới tính ngày càng được công khai và thách thức như thế nào. Trong năm 2010, nam diễn viên này được lên bìa 2 tạp chí danh tiếng, GQ và Candy. Trong GQ, Franco mạnh mẽ, nam tính, gợi cảm trong vóc dáng đàn ông. Nhưng bỗng chàng trai này thoát biến vai thành quý bà trên trang bìa của Candy với tóc chải ngược, đánh son đỏ, má hồng, mi xanh, đeo trang sức nặng trĩu 2 tai, đeo găng tay đen và yểu điệu trong chiếc áo vest đàn bà. Một cử chỉ giới tính rất transvestite (người thích mặc y phục của người khác giới). Candy là tạp chí nổi tiếng của dân “ngang” (không thuộc giới tính nào). Tạp chí này xuất hiện từ năm 2009, mua dài hạn có giá 55 USD/năm, mỗi lần phát hành chỉ 1.000 bản, thường là hết ngay khi vừa ra sạp, sau đó đấu giá ì xèo trên eBay. Tạp chí này gây sốc với làng thời trang và chủ biên của nó, Luis Venegas, tuyên bố: “Tôi không muốn Candy chỉ như thế này. Tôi muốn nó phải như Vogue”. Tuyên bố như thế có nghĩa Luis Venegas xem mình như một Anna Wintour kiểu mới (chủ biên tờ Vogue Mỹ, một trong những quyền lực thật sự của làng thời trang Mỹ). Nên mừng hay nên lo?
Đại chúng hóa
Chỉ cần nhìn qua nhân vật James Franco, nam diễn viên điện ảnh nổi tiếng, thì sẽ thấy vấn đề giới tính ngày càng được công khai và thách thức như thế nào. Trong năm 2010, nam diễn viên này được lên bìa 2 tạp chí danh tiếng, GQ và Candy. Trong GQ, Franco mạnh mẽ, nam tính, gợi cảm trong vóc dáng đàn ông. Nhưng bỗng chàng trai này thoát biến vai thành quý bà trên trang bìa của Candy với tóc chải ngược, đánh son đỏ, má hồng, mi xanh, đeo trang sức nặng trĩu 2 tai, đeo găng tay đen và yểu điệu trong chiếc áo vest đàn bà. Một cử chỉ giới tính rất transvestite (người thích mặc y phục của người khác giới). Candy là tạp chí nổi tiếng của dân “ngang” (không thuộc giới tính nào). Tạp chí này xuất hiện từ năm 2009, mua dài hạn có giá 55 USD/năm, mỗi lần phát hành chỉ 1.000 bản, thường là hết ngay khi vừa ra sạp, sau đó đấu giá ì xèo trên eBay. Tạp chí này gây sốc với làng thời trang và chủ biên của nó, Luis Venegas, tuyên bố: “Tôi không muốn Candy chỉ như thế này. Tôi muốn nó phải như Vogue”. Tuyên bố như thế có nghĩa Luis Venegas xem mình như một Anna Wintour kiểu mới (chủ biên tờ Vogue Mỹ, một trong những quyền lực thật sự của làng thời trang Mỹ). Nên mừng hay nên lo?
James Franco trên bìa tờ Candy số mới nhất
Candy đang chỉ ra rằng năm 2010 sẽ được nhớ như là một năm của những chuyển động thời trang mang màu sắc giới tính, chưa hẳn đó sẽ là một cuộc cách mạng nhưng đó là một sự khởi đầu mà mục tiêu là nhằm thay đổi các suy nghĩ.
Trên trang bìa mới đây của tờ Industrie nếu không nhờ bộ râu có lẽ sẽ chẳng ai nhận ra đó chính là nhà thiết kế nổi tiếng Marc Jacobs. Đi cùng hình Jacobs trong chiếc váy ngắn thẫm màu, vớ nâu quá gối, mũ rộng vành là dòng chữ “Mrs Jacobs”, một sự khẳng định giới tính mà có người cho là “dũng cảm”, người khác lại phán rằng “bệnh hoạn”. Jacobs là dân gay chính hiệu nhưng vấn đề không phải ai cũng dám công khai trên bìa. Xu hướng dùng những người chuyển đổi giới tính cũng được nhiều tờ báo cổ súy. Mới nhất là Vogue Hommes Nhật Bản đã cho nam mẫu Jo Calderone mặc y chang quý cô Lady Gaga. Bà trùm truyền thông Oprah Winfrey vừa tuyên bố sẽ chào đón những người đàn ông chuyển đổi giới tính đến với chương trình của mình vào năm sau. Tờ New York Times làm một khảo sát cho thấy những bà mẹ có con trai 5 tuổi thường than thở “chúng bắt bố mẹ phải mua những bộ đồ của cô nàng Daphne trong bộ phim Scooby-Doo, đó là mốt mới nhất bây giờ”.
Cả ông trùm làng thời trang Marc Jacobs cũng chẳng
ngại ngần khoe thân trong dáng vóc đàn bà
Cũng mới đây, nhà xuất bản Simon & Schuster công bố việc chuẩn bị phát hành cuốn sách có tựa My Princess Boy (Cậu bé công chúa của tôi), một cuốn sách nói về một cậu bé thích mặc áo màu hồng. Tác giả của nó, nhà văn Cheryl Kilodavis nói rằng truyện ông viết ra dựa trên chính đứa con trai 4 tuổi của mình.
“Transsexuality đang từ từ trở thành một phần phổ biến của văn hóa đại chúng”, Paisley Currah, giáo sư khoa học chính trị tại Brooklyn College giải thích. Ông cũng sẽ có một cuốn sách hứa hẹn gây bom tấn năm sau có tựa đề Giới tính nước Mỹ.
Thương hiệu Givenchy đã dùng một người mẫu chuyển đổi giới tính có tên là Miss. Lea T., một cái tên đầy bí ẩn. Hãng này xem Miss T. là nàng thơ của mình và trong rất nhiều mẫu quảng cáo ở đại chúng, họ đã đưa Miss T. trở thành một trong những nhân vật đại diện cho sự tự do, bay bổng và đầy bí ẩn.
Miss T. (có người đoán rằng chữ T tượng trưng cho Transsexuality) vốn sinh ra là đàn ông và sau này đi chuyển đổi giới tính có bộ ngực phụ nữ rất gợi cảm. Năm nay 28 tuổi, sinh tại Brazil và sống tại Milan (Ý), cha là cầu thủ bóng đá và mẹ là người theo đạo Công giáo, Miss T. có 2 bằng đại học, suốt 11 năm qua là bạn thân của giám đốc sáng tạo Riccardo Tisci. Kể từ khi xuất hiện trên các quảng cáo của Givenchy, Miss T. đã trở thành một mô hình gây tranh luận phổ biến trong xã hội. Hai lần xuất hiện trên tờ Vogue Paris và năm tới cô sẽ là khách mời trên chương trình của Oprah Winfrey.
Tới đâu là vừa?
Các mô hình chuyển đổi giới tính trong làng thời trang thật ra luôn có một lịch sử lâu dài. 60 năm trước tờ The New York Daily News dành toàn bộ trang nhất để viết về quý ông George William Jorgensen đã phẫu thuật giới tính để trở thành quý bà Christine Jorgensen.
Rồi những năm 60, 70 thế kỷ trước, xu hướng transvestite phát triển rất rầm rộ, từ giới thời trang đến các ca sĩ đình đám, thời kì này được xem là thời hoàng kim của các trào lưu ăn mặc lẫn giới tính nhưng không vì thế mọi thứ được xem là công khai. Người ta còn nhớ thời 1960 người mẫu danh tiếng Ashley của tạp chí Vogue Anh đã đi tong sự nghiệp khi chuyện chuyển đổi giới tính của cô bị tiết lộ trong các tờ báo lá cải của Anh, sự nghiệp thời trang đi tong và các bộ phim được mời đóng của cô cũng nhanh chóng bị dẹp bỏ.
Candy Darling (nàng thơ của họa sĩ thiên tài Andy Warhol, bà là người chuyển đổi giới tính, tên bà sau này trở thành cảm hứng cho tờ Candy) là một người số ít dám đứng lên chống lại việc lên án những người giới tính “ngang”. Bộ phim tài liệu về cuộc đời bà (Beautiful Darling) chuẩn bị được trình chiếu. Trong đó những nhà làm phim hé lộ chuyện Candy từ chối để trở thành ngôi sao và cuối cùng là cái chết của bà (bệnh bạch cầu) vào năm 1974. Candy được xem là một nhà tiên phong trong thời đại mới, người cổ súy tích cực cho việc đàn ông mặc quần áo phụ nữ, một hành động mà ngay tại New York vẫn đang bị xem là một thái độ “mạo danh phụ nữ”.
“Ngành công nghiệp thời trang hiện nay đang chơi trò chuyển đổi giới tính như họ đã làm trong những năm 1960 và 1970”, Katie Grand, nhà thiết kế thời trang có ảnh hưởng đã nhận định như thế. Có chăng sự khác biệt tại thời điểm này là những dòng thời trang cao cấp đã chấp nhận chuyện này từ các chiến dịch quảng cáo cũng như lên bìa các tạp chí thời trang danh tiếng như Vogue và cả việc len lỏi vào chương trình của Oprah Winfrey. Miss T. phát biểu rằng: “Tôi hy vọng chúng tôi đang làm một cuộc cách mạng lớn nhưng nó đang chỉ ở mức khởi đầu”. Liệu ngành thời trang cao cấp sẽ tiếp tục từ vạch khởi đầu để làm thêm một cuộc cách mạng giới tính mới? Chưa ai biết được. Nhưng với lộ trình này, sau 2010 sẽ là những biến đổi mới của vương quốc thời trang, vương quốc của những bất ngờ. Giới tính ngang lên ngôi hay sự bế tắc trong việc khuấy động những trào lưu mới sẽ là một câu chuyện để ngỏ cho năm sau. Hãy chờ xem, nhất là chờ xem các bìa tạp chí sau này.
Nguyên Minh
