Văn hóa toàn cảnh

NSƯT Phan Phúc: Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn cho chúng tôi đàn, hát

Thứ Năm, 02/09/2010 07:10

(TT&VH) - Như chúng ta đã biết, lý do để lấy ngày 3/9 làm Ngày Âm nhạc Việt Nam xuất phát từ sự kiện Bác Hồ cầm đũa chỉ huy dàn nhạc và hợp xướng hát bài Kết đoàn vào tối 3/9/1960 tại công viên Bách Thảo, Hà Nội.

TT&VH có cuộc trò chuyện với NSƯT Phan Phúc (trưởng dàn nhạc), một trong những “chứng nhân” của sự kiện nói trên. Trong bức hình Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn do nhà báo - NSNA Lâm Hồng Long chụp đêm hôm ấy, NSƯT Phan Phúc và nghệ sĩ Nguyễn Xuân Hòa là 2 nhạc công violin ngồi hàng đầu tiên và gần Bác nhất, cả hai đang tươi cười, vừa kéo đàn vừa nhìn Bác...

Đã tròn 50 năm, NSƯT Phan Phúc bồi hồi nhớ lại:

Bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn”. Người đàn violin ngồi bên trái là NSƯT Phan Phúc

- Hôm đó là tối 3/9/1960 tại công viên Bách Thảo, Hà Nội, Bộ Văn hóa cùng thành phố Hà Nội tổ chức dạ hội chào mừng thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III. Tham gia biểu diễn trong dạ hội gồm nhiều đoàn nghệ thuật, nhiều đơn vị, mỗi đoàn được bố trí vào một sân khấu biểu diễn riêng.

Sân khấu mà tôi tham gia biểu diễn gồm Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam với biên chế “4 quản”, gồm 114 nhạc công, có thể nói đây là dàn nhạc giao hưởng lớn nhất từ trước tới nay của Việt Nam; cùng với dàn đại hợp xướng (800 người), đây là hợp xướng tập hợp bởi sinh viên của các trường cao đẳng, đại học tại Hà Nội.

* Trước khi Bác Hồ đến, các ông có biết trước hay không? Khi Bác đến thì đã biểu diễn chưa?

- Bác đến hoàn toàn bất ngờ, chúng tôi không ai biết trước cả. Lúc đó tôi là trưởng dàn nhạc, khoảng gần 20h, sắp sửa biểu diễn, hợp xướng và dàn nhạc đã tập kết vào vị trí. Tôi đang chuẩn bị soạn tổng phổ, đũa chỉ huy để lên giá nhạc cho chỉ huy Nguyễn Hữu Hiếu.

Bất ngờ, tôi nhìn thấy Bác Hồ đi cùng nhiều vị khách quốc tế. Tôi và mọi người rất vui mừng, nhưng cũng rất lúng túng chưa biết xử trí ra sao thì Bác và các vị khách nước ngoài đã đến trước dàn nhạc. Bác bảo tôi ngồi xuống, rồi hỏi lớn mọi người: “Các cháu có biết bài Kết đoàn không?”. Nhiều người đồng thanh: Thưa Bác có ạ! Sau đó Bác đứng lên bục chỉ huy và cầm chiếc đũa mà tôi đã để sẵn trước đó.

Tôi vội đứng lên và nói lớn với dàn nhạc: Chúng ta cùng chơi “ton” đô. Rồi dưới đũa chỉ huy của Bác, bài Kết đoàn vang lên, dàn đại hợp xướng 800 người hòa cùng dàn nhạc giao hưởng 114 người nhịp nhàng, hùng hồn...

Bác chỉ huy rất chuyên nghiệp

Nhạc sĩ Vĩnh Lai, hiện sinh sống tại TP.HCM. Tối 3/9/1960, ông là kỹ sư âm thanh thuộc tổ kỹ thuật thu âm của Đài Tiếng nói Việt Nam đi thu âm tại sân khấu giao hưởng - hợp xướng ở công viên Bách Thảo. Ông cũng là người chứng kiến Bác Hồ chỉ huy dàn nhạc và hợp xướng. Ông cho rằng: “Hôm đó Bác chỉ huy rất đúng và rất đẹp. Nhìn bức hình do Lâm Hồng Long chụp, tư thế Bác đứng là của một chỉ huy chuyên nghiệp, tay phải cầm đũa để chỉ huy, tay trái điều khiển rất bài bản”.

* Bác đứng lên bục và mọi người biểu diễn ngay chứ không cần chuẩn bị micro?

- Không, đêm đó biểu diễn “chay” chứ không có micro, khán giả thì đứng chứ không có ghế ngồi, các đại biểu quốc tế đi theo Bác khoảng gần 20 người, họ ngồi bệt xuống cỏ phía trước sân khấu. Họ vô cùng ngạc nhiên, có lẽ không nghĩ rằng một vị lãnh tụ lại đứng điều khiển dàn nhạc và hợp xướng điệu nghệ đến thế.

Mọi người cùng hát và đàn 1 lần bài Kết đoàn thì kết thúc. Sau đó Bác và các vị khách nước ngoài tiếp tục đi qua các sân khấu khác trong công viên Bách Thảo. Chúng tôi lặng yên ngồi nhìn theo cho đến khi không còn thấy Bác nữa, mọi người như sực tỉnh và chuẩn bị cho chương trình biểu diễn chính thức ở sân khấu của mình.

* Khi Bác chỉ huy, các ông chơi đàn có dễ không?

- Hợp xướng và dàn nhạc chỉ chơi đồng âm (unisson) nên cũng không có gì khó khăn, mọi người rất vui vẻ và phấn chấn, biểu diễn nhiệt tình, vừa đàn vừa nhìn Bác. Phải nói là bài hát được trình diễn rất biểu cảm, tiếng đàn tiếng ca vang rền cả một khu công viên. Tiếng hát tiếng nhạc đã dứt, Bác rời khỏi sân khấu nhưng mọi người vẫn cứ như trong mơ...

* Còn cảm giác của riêng ông lúc đó thế nào?

- Đó là lần thứ hai tôi được gặp Bác, lần đầu là 19/5/1950 khi tôi là đội viên Đội Thiếu sinh Vệ quốc quân, chúng tôi vào biểu diễn mừng sinh nhật Bác tại chiến khu Việt Bắc. Tôi còn nhớ Bác đã đãi chúng tôi một bữa cơm với rau, bí do Bác tự trồng. Lúc ra về Bác cho chúng tôi kẹo và 200 đồng để làm vốn tăng gia sản xuất, đồng thời căn dặn chúng tôi phải ra sức rèn luyện phấn đấu thành tài để sau này phục vụ đất nước. Hình ảnh đó tôi vẫn còn ghi mãi trong tâm trí.

Lần sau, khi tôi đã trưởng thành trong nghề nghiệp, là trưởng của một dàn nhạc giao hưởng quốc gia, biểu diễn dưới đũa chỉ huy của Bác tôi vô cùng hạnh phúc và đó là một kỷ niệm không bao giờ quên trong cuộc đời sự nghiệp của tôi.

* Ngày 3/9 được lấy làm Ngày Âm nhạc Việt Nam hẳn là có ý nghĩa lớn?

- Tôi nghĩ đó là một may mắn đối với âm nhạc Việt Nam. Sự kiện một lãnh tụ vĩ đại chỉ huy một dàn nhạc và dàn đại hợp xướng lớn nhất nước hát bài Kết đoàn mang một ý nghĩa lớn lao và là một kỷ niệm quá đẹp đối với giới âm nhạc của nước nhà. Khi bàn về việc lấy ngày 3/9 làm Ngày Âm nhạc Việt Nam, tôi và một số đồng nghiệp cao tuổi mong muốn rằng, các lĩnh vực của ngành âm nhạc như sáng tác, biểu diễn, lý luận... hãy đoàn kết bên nhau để xây dựng nền âm nhạc Việt Nam ngày càng phát triển.

* Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!

NSƯT Phan Phúc.
Ảnh: Nguyễn Đình Toán

NSƯT Phan Phúc sinh năm 1935, quê ở Thái Bình nhưng sinh ra và lớn lê tại Hà Nội. Ông tham gia cách mạng từ năm 11 tuổi (1946), là một trong những nhạc sinh quân đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tự học nhạc từ bé, thời gian làm liên lạc cho văn phòng Chiến khu 2, người thầy đầu tiên về violin của ông là nhạc sĩ Huy Du. Sau này ông 2 lần đi tu nghiệp violin ở Trung Quốc và Bungary. Ông có thời gian khá dài công tác tại Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam (là trưởng dàn nhạc) và Đài Tiếng nói Việt Nam (trưởng đoàn ca nhạc).

Ông nghỉ hưu năm 1998, hiện sống tại số 5 Trần Phú, Q.Ba Đình, Hà Nội.

Hữu Trịnh (thực hiện)

Tìm hiểu thêm:

0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
	Chọn Avatar
Nội dung:

Trang bình luận

Tin mới

Các tin đã đăng

Café sáng mùa đông

Đọc nhiều nhất

Bình chọn

Điều khiến bạn không thích nhất ở các lễ hội địa phương diễn ra sau Tết là gì?

Phần lễ luôn nặng hơn phần hội
Quá đông và xô bồ
Hiện tượng "mua thần bán thánh"
Vệ sinh môi trường quá kém
Nạn "chặt chém" giá cả du khách

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Các bài nổi bật trong ngày

Đọc TT&VH ngày 15/2/2012: Vượt qua những ám ảnh.

Kể từ sau vinh quang năm 2007 đến nay, Milan đều sớm phải ngậm ngùi dừng bước khi các cúp châu Âu họ tham dự đi vào giai đoạn knock-out. Họ bị loại bởi những đối thủ... đến mức trở thành những nỗi ám ảnh nặng nề.

Bạn đọc thảo luận

MessY - 2/15/2012 9:12:01 AM

Lâu mới xem Barca đá. Thể lực Barca đang chạm đáy. Đa phần các cầu thủ phải thi đấu nhiều trận nhất từ mấy năm qua. Pep buông Liga là một quyết định hoàn toàn sáng suốt. Cũng may có Alexis và Cesc....

HLV Leverkusen tiếc vì đã quá tôn trọng Barca

Triệu Minh Đức - 2/15/2012 9:11:45 AM

Bài báo tỏ ra thiếu hiểu biết về các nền văn hóa và cách cư xử ở các quốc gia khác nhau trên TG. Suarez trong lòng người dân Uruguay luôn là 1 anh hùng dân tộc. Sự thật là ở châu Mỹ La tinh người ta...

Rắc rối đầy mình, Suarez vẫn được gọi lên tuyển

Việt - 2/15/2012 9:00:08 AM

Vui và buồn! Được xem Baca thi đấu là một niềm vui. Hầu hết các đội đá với Baca đều dùng chiến thuật phòng ngự-phòng ngự số đông-không ngại va chạm, đây lại là một nổi buồn. Nếu phút 41 Alexis không...

Leverkusen 1-3 Barca: Alexis và Messi rực sáng, Barca đặt một chân vào tứ kết

bùi hiền - 2/15/2012 9:00:11 AM

Ấy, làm gì mà mong manh dễ vỡ thế. Bóng đá mà hay thì phải xem chứ sao lại tẩy chay? Đó đâu phải là thái độ đàng hoàng của người hâm mộ. Hay là bạn thích xem đánh nhau, còn bóng đá thì ?

Bộ Tư pháp công nhận hợp đồng VFF-AVG “không trái pháp luật”

Người hâm mộ - 2/14/2012 11:46:55 PM

Với việc đổi bắt đổi tên giải, VFF thực sự muốn gì???

Bầu Kiên thực sự muốn gì?

Tổng Biên tập: Trương Lê Kim Hoa
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ Thông tin
và Truyền thông cấp
Tòa soạn 33 Lê Thánh Tông, Hà Nội
Điện thoại: 04.39331878 Fax: 04.38248600
E-mail: ttvhonline@thethaovanhoa.vn
Web-site: www.thethaovanhoa.vn

Liên hệ quảng cáo
Nguyễn Quỳnh Hoa
Điện thoại: (04) 39330097
Mobile: 0912.4191.97
Email: hoaquynh@thethaovanhoa.vn

Miền Trung
Nguyễn Hữu Quý
Điện thoại: (0511) 3849355
Mobile: 0905.5543.03
Email: ngochoa@thethaovanhoa.vn

Miền Nam
Đỗ Thị Thu Hà
Điện thoại: (08) 39303373
Mobile:0903.1226.33
Email: thuha@thethaovanhoa.vn