(TT&VH Cuối tuần) - Hướng đến 1000 năm Thăng Long! Thành phố nghìn năm tuổi thế giới không có nhiều, nên hướng đến Đại lễ nghìn năm quả thật là một niềm hồ hởi chung cho toàn đất nước.
Dự án đúc nghìn con rồng bằng đồng, do Ban Chỉ đạo Đại lễ nghìn năm Thăng Long, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Di sản Việt Nam, Hội Di sản và Cổ vật Thanh Hoa (Thanh Hóa) tổ chức thực hiện có nguyên nhân từ niềm hồ hởi ấy. Cũng phải nói rằng vì hồ hởi, nên đã từ lâu rồi, con số 1000 cứ nhân dịp này mà liên tiếp xuất hiện.
1000 con rồng thời Lý sẽ xuất hiện trên cả mặt và thân của 1000 cái trống, theo phân bổ: trên mặt trống 276 con, còn lại ở thân trống. Một rồng lớn sẽ ở ngay chính giữa mặt trống, trong vòng tròn có đường kính 25,5 cm, đầu rồng chui vào giữa, chân rồng thay cho các cánh sao. Kích thước mỗi con rồng nhỏ: cao 4cm, dài 4,5cm, phân bổ đều trên 7 vòng tròn. Có cả một cặp cóc, một cặp rùa nằm đối xứng trên mặt trống... Tất nhiên đây hoàn toàn là những mẫu họa tiết trên trống đồng. Có điều, mỗi hoa văn, mỗi họa tiết trên trống đồng ở từng giai đoạn, từng địa điểm cư trú đều được ghi khắc theo hệ thống riêng và có một hằng số văn hoa chung: hoa văn trống đồng chính là sự thể hiện những lễ hội nông nghiệp, ngày hội được mùa, với mọi hoạt động văn nghệ dân gian.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Ngoài cái việc hình dung ra 1000 con rồng nhỏ xíu, rồng Lý ai cũng biết rồi đấy, nghìn con quấn nhau chắc trông như một búi! Thì chính các nhà nghiên cứu ở Viện Khảo cổ chẳng đã bảo: “Từ cổ chí kim, việc sử dụng hình tượng rồng trên trống đồng rất ít. Có thể nói đó là những trường hợp cực kỳ cá biệt”.
Để thực sự là trống đồng, chiếc trống Nghìn rồng, ngay cả khi nó không phải là trống phục dựng và kinh phí hoàn toàn xã hội hóa, liệu có nhất thiết phải làm nhiều rồng như thế. Đặc biệt là khi nó được coi như vật cung tiến nhân Đại lễ nghìn năm mới có một lần. Rồi thì việc tạo hình rồng như người ta miêu tả ở trên tỏ ra rất bất cập về mặt không gian. Trước đó, hình tượng rồng Lý cuộn tròn thường được dùng trên các đầu ngói. Với đầu ngói, đầu rồng tuy nằm giữa nhưng vẫn đội trời nhờ đặt đúng chiều và người ngắm thường chỉ nhìn từ dưới lên. Trống đồng, trái lại, được ngắm khi đi quanh, thay vì ngắm... từ trên xuống.
Để quảng bá văn hóa truyền thống, đúc những cái trống mà 1000 con rồng sẽ bé tí teo…, thôi, tốt nhất không nên hình dung. Bởi nhìn ra sao không quan trọng bằng cái triết lý của nền văn minh lúa nước đã in đậm trên mặt trống đồng mà người xưa để lại.
Cho nên, nếu được, xin cân nhắc 1000 lần liệu có cần làm tới 1000 con rồng bé tí teo trên một cái trống hay có thể làm một cách khác hợp lý hơn.
Dự án đúc nghìn con rồng bằng đồng, do Ban Chỉ đạo Đại lễ nghìn năm Thăng Long, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Di sản Việt Nam, Hội Di sản và Cổ vật Thanh Hoa (Thanh Hóa) tổ chức thực hiện có nguyên nhân từ niềm hồ hởi ấy. Cũng phải nói rằng vì hồ hởi, nên đã từ lâu rồi, con số 1000 cứ nhân dịp này mà liên tiếp xuất hiện.
1000 con rồng thời Lý sẽ xuất hiện trên cả mặt và thân của 1000 cái trống, theo phân bổ: trên mặt trống 276 con, còn lại ở thân trống. Một rồng lớn sẽ ở ngay chính giữa mặt trống, trong vòng tròn có đường kính 25,5 cm, đầu rồng chui vào giữa, chân rồng thay cho các cánh sao. Kích thước mỗi con rồng nhỏ: cao 4cm, dài 4,5cm, phân bổ đều trên 7 vòng tròn. Có cả một cặp cóc, một cặp rùa nằm đối xứng trên mặt trống... Tất nhiên đây hoàn toàn là những mẫu họa tiết trên trống đồng. Có điều, mỗi hoa văn, mỗi họa tiết trên trống đồng ở từng giai đoạn, từng địa điểm cư trú đều được ghi khắc theo hệ thống riêng và có một hằng số văn hoa chung: hoa văn trống đồng chính là sự thể hiện những lễ hội nông nghiệp, ngày hội được mùa, với mọi hoạt động văn nghệ dân gian.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Để thực sự là trống đồng, chiếc trống Nghìn rồng, ngay cả khi nó không phải là trống phục dựng và kinh phí hoàn toàn xã hội hóa, liệu có nhất thiết phải làm nhiều rồng như thế. Đặc biệt là khi nó được coi như vật cung tiến nhân Đại lễ nghìn năm mới có một lần. Rồi thì việc tạo hình rồng như người ta miêu tả ở trên tỏ ra rất bất cập về mặt không gian. Trước đó, hình tượng rồng Lý cuộn tròn thường được dùng trên các đầu ngói. Với đầu ngói, đầu rồng tuy nằm giữa nhưng vẫn đội trời nhờ đặt đúng chiều và người ngắm thường chỉ nhìn từ dưới lên. Trống đồng, trái lại, được ngắm khi đi quanh, thay vì ngắm... từ trên xuống.
Để quảng bá văn hóa truyền thống, đúc những cái trống mà 1000 con rồng sẽ bé tí teo…, thôi, tốt nhất không nên hình dung. Bởi nhìn ra sao không quan trọng bằng cái triết lý của nền văn minh lúa nước đã in đậm trên mặt trống đồng mà người xưa để lại.
Cho nên, nếu được, xin cân nhắc 1000 lần liệu có cần làm tới 1000 con rồng bé tí teo trên một cái trống hay có thể làm một cách khác hợp lý hơn.
Remote