(TT&VH Cuối tuần) - Ian McIntosh là một “chàng” trung niên độc thân, làm nghề thiết kế xây dựng (building designer). Khi còn nhỏ, anh thích vẽ và vẽ nhiều tranh chì về phong cảnh, cây cối. Lớn lên, anh chọn ngành học trên và làm việc cho các công ty xây dựng như một kẻ làm thuê chuyên nghiệp. Từ năm 1987, anh có điều kiện quay trở lại với sở thích nghệ thuật và anh chọn nhiếp ảnh đen trắng. Ian sang Việt Nam năm 1992, thoạt tiên là một khách du lịch và càng về sau, sự gắn bó càng sâu nặng. Ở Việt Nam, anh có điều kiện làm nghệ thuật theo ý thích, vẽ tranh, triển lãm, bán tranh, được báo chí Việt Nam giới thiệu như một nghệ sĩ. Bài viết tản mạn dưới đây do PV TTVH Cuối tuần chấp bút giúp anh sau những câu chuyện có vẻ không đầu không cuối khi một cái Tết Việt đang đến với người đàn ông xứ chuột túi này.Tết và mẹ
Bạn hỏi tôi có khi nào tôi đón Tết ở Hà Nội không ư? Phải nói thế này, nếu bạn muốn hỏi tôi về ý nghĩa của Giáng sinh với tôi thì xin đừng, còn về Tết, thì nhiều chuyện lắm, nhiều đến nỗi thật khó để bắt đầu. 15 năm qua, kể từ lần đầu tiên tôi đặt chân đến Hà Nội, và là lần thứ hai đến Việt Nam, tôi đã coi nơi này là quê nhà thứ hai của mình. Trong tương lai, tôi sẽ ở lại hẳn Việt Nam. Tôi đã từng trải qua nhiều cái Tết ở đây, TP.HCM có, Hà Nội có và Huế cũng có… Nhưng có lẽ sâu nặng nhất vẫn là Hà Nội, nơi tôi có những kỷ niệm mà nếu nói ra, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống riêng của ai đó… Và vì thế, tôi càng thấm thía về sự sâu nặng trong quan hệ giữa tôi với Việt Nam, sự sâu nặng thúc đẩy và truyền cảm hứng để tôi làm nghệ thuật - thứ công việc mà ở Australia, bao năm qua, tôi đã không thể làm được.
Tác phẩm của Ian McIntosh
Năm nay, đón Tết sớm bằng nghệ thuật
... Vì tôi không được ăn Tết ở Hà Nội hoặc đâu đó trên đất Việt Nam rồi. Tôi sang đây từ tháng 11 năm ngoái và cuối tháng 1 là hết hạn visa, phải về lại Australia. Một cách để chào đón Tết ở quê nhà thứ hai là tôi đã tổ chức triển lãm một loạt tranh mới, ngụ ý về sự thay đổi mạnh mẽ trong cuộc sống ở Hà Nội. Tôi không dám nói tất cả sự thay đổi đều là tốt, cũng có những sự thay đổi mà ta phải thốt lên: ôi tệ quá, tỉ dụ như giao thông chẳng hạn. Song có những thay đổi về văn hóa thì ta chỉ có thể phải ngẫm nghĩ và tìm cách thích ứng mà thôi. Có thể nói thế này: văn hóa tiêu dùng đang lấn lướt cuộc sống ở đây. Văn hóa truyền thống thì tựa như một món quà của trời đất dành cho con người và có khi cũng lại bị chính con người của văn hóa tiêu dùng hiện đại thờ ơ, làm cho nó bị khuất lấp, bị chen lấn. Bức tranh Văn hóa của tôi là để nói lên chuyện này. Tôi ngụ ý điều đó khi sử dụng cách thức quảng cáo sản phẩm phổ biến nhất ở Hà Nội, sơn, dán giấy lên tường ngoài phố. Cô gái vận trang phục truyền thống, đội mâm ngũ quả mới đẹp làm sao - món quà văn hóa truyền thống là thế. Và văn hóa sống hiện tại đang “đan xen” với văn hóa truyền thống là thế. Đó có thể chỉ là bề mặt? Cũng có thể nói lên một điều gì đó đang biến đổi trong nhận thức thuộc chiều sâu nền tảng? Câu trả lời là tự ở mỗi người. Vì sao quảng cáo rao vặt ngoài đường phố Hà Nội lan tràn như cỏ dại vậy, hở ra ít đất nào là nó lại chiếm chỗ ngay?
Phong Vân (ghi)
