Cái giá của những bông hoa

Tôi không đồng tình với ý kiến của Đông Kinh. Tôi nghĩ chuyện so sánh với các lễ hội khác như trong bài là khiên cưỡng. Cái thể hiện trong các lễ hội hoa ở Hà Nội là sự "cướp hoa" chứ hoàn toàn không phải là xin mấy cánh hoa làm kỷ niệm. Tôi cũng thấy người Hà Nội dở ở chỗ là sau đó còn quay sang "đổ lỗi" cho người dân ngoại tỉnh hay thôn quê. Hà Nội nên nhìn vào mặt yếu của mình chứ đừng nên "ru ngủ" kiểu như "người Tràng An" nữa?. Người Sài Gòn, người Đà Lạt, người Huế, vv... hay người thôn quê, người ta đâu có nói về mình như thế mà người ta đâu có hành động như thế...

đọc xong bài của bạn tôi có thể hiểu thêm một số phong tục của người Việt Nam. Nhưng không thể dùng những phong tục đó để "bao biện" cho những cư xử không đẹp của người dân Hà Nội?. Bài bạn viết có thể hay, nhưng những hành động đó không hay tí nào.

Ra vườn hoa em chơi Dưới ánh nắng vườn hoa tươi đẹp Em muốn hái một bông hoa hồng Nhưng cô dặn em đừng hái Bông hoa này là của chung Nghe lời cô em ngoan Em không hái một bông hoa nào Hoa sắc thắm nhìn em hoa cười Cái gì không phải của mình thì cũng đừng nên "tận dụng".

Cảm ơn tác giả đã thể hiện một góc nhìn khác, giúp chúng ta có thể đánh giá một cách toàn diện hơn vấn đề này. Các cụ ta có cụm từ "nghèo hèn". Chữ nghèo ở đây, có lẽ phải được hiểu từ nhiều góc độ. Nghèo về kinh tế, nghèo về văn hóa, nghèo về tinh thần, nghèo ... đủ thứ. Chẳng phải là vì người ta quá quan tâm đến kinh tế mà bỏ qua văn hóa (mặc dù, văn hóa cũng có thể tạo ra kinh tế, dù khó khăn và lâu công), nên quần chúng "đói", "nghèo", nên cả năm có một dịp, một chỗ được chơi, nên "bung" ra hơi quá đà chăng, nên hơi "quá" một chút chăng? Không thể chỉ trách quần chúng "kém ý thức", mà hãy tạo cơ hội, tạo cơ sở văn hóa, tinh thần để quần chúng có ý thức, tự nâng ý thức lên chăng? Kiếm được tiền khó lắm, nhưng biết tiêu tiền còn khó hơn. Nước Việt Nam sẽ đi đến đâu nếu nhờ kinh tế mà kiếm được tiền, dân giàu, nước mạnh, nhưng không biết tiêu tiền vào văn hóa (là giáo dục, là nghệ thuật, là vui chơi giải trí, là thể thao, là khoa học, là sáng tác và cảm thụ...). Người ta có thể nể một anh "phú", nhưng vì không phục, nên người ta mới bảo anh là "trọc"!

Dĩ nhiên tất cả những vấn đề xã hội cần được nhìn nhận dưới nhiều góc cạnh để người ta có thể hiểu được rõ hơn bản chất của vấn đề đó. Cũng như tác giả, tôi chỉ muốn nhìn lại ý kiến của chính tác giả ở một vài góc độ khác. Đây chỉ là thiển ý của cá nhân tôi: 1 - Tôi đi chơi festival hoa Đà Lạt với gia đình bạn tôi, họ có một cô con gái gần 2 tuổi. Cháu rất hiếu động, nghịch ngợm, gặp bờ hoa đám trái nào cũng thích, cũng muốn ngắt hái. Nhưng chỉ cần lời khuyên nhỏ nhẹ của ba mẹ cháu: í, đừng ngắt hoa nghe con! là cháu ngoan ngoãn nghe theo, và sau đó chỉ làm điệu bên hoa cho ba mẹ chụp hình mà không hề "táy máy" nữa. Tôi nghĩ những lời khuyên đó cũng phần nào khiến những người xung quanh nếu có đang muốn bẻ hoa cũng phải suy nghĩ lại. Không chỉ là chuyện ngắt hoa, mà cả ngày hôm đó gia đình bạn tôi nhẹ nhàng hướng dẫn cháu từ việc tìm thùng rác để bỏ chiếc vỏ hộp sữa đến chuyện đừng chạy nhảy cười đùa trong sân thiền viện Trúc Lâm... Tôi tin chắc cháu sẽ lớn lên với một nhân cách đúng đắn khi có được những người cha mẹ như thế. 2 - Nói vui một chút, Đà Lạt hình như có quá nhiều hoa hơn mức cần thiết. Nhiều đến nỗi BTC chơi xả láng trưng bày hoa khắp phố, tôi nghĩ chắc phải hớ hênh gấp trăm lần ở lễ hội hoa Hà Nội. Nhưng cái cách khách tham quan xử sự ở đây khiến cho BTC chẳng cần phải huy động lực lượng bảo vệ hoành tráng như ở HN! Hình như hiệ diện đâu đó cái không khí lịch lãm văn minh khiến ai cũng có cảm giác mình là một người rất có văn hóa, nên ai cũng cư xử rất đúng mực. Có lẽ phong cách ấy là cái mà lễ hội hoa HN còn thiếu chăng? 3 - Đã đành sự so sánh nào cũng khập khễnh, nhưng khập khễnh đến mức đưa những lễ hội cổ truyền có tính dân gian ra mà so sánh với một lễ hội như thế này thì quá chênh lệch từ quy mô đẳng cấp đến tinh thần văn hóa, từ nhận thức đến tinh thần nghi lễ. 4 - Tìm đọc lại Ngô Tất Tố để hiểu hơn về nhân tình người nhà quê sau lũy tre làng thời xưa, và trân trọng điều đó, chứ đừng đem ra đánh đổi lấy sự so sánh và kêu gọi tha thứ cho những hành động "đáng xấu hổ" vừa qua?

Tôi là một người miền Trung đã vào HCM sinh sống, có thể nói là quê tôi cũng có lễ hội hoa, chợ hoa và TP HCM cũng vậy có thể nói là mọi nguoi cư xử rất đẹp chỉ đi ngắm hoa và chụp hình chứ không có hiện tại "cướp hoa" như ở Hà Nội. Thật sự năm nay 2010 chuẩn bị kỉ niệm 1000 năm Thăng Long, và sẽ có những lễ hội văn hoá diễn ra và sẽ có nhiều du khách trong nước và quốc tế tham gia nên cũng mong là người dân Hà Nội cư xử và hành động đẹp thể hiện là được văn hoá đẹp của người Hà Nội, cũng như thay mặt cho công dân Việt Nam đối với du khách quốc tế. mong rằng những hành động như vừa rồi sẽ không còn tái diễn nữa, đừng tạo một ấn tượng xấu về người Hà Nội và người Việt Nam với du khách trong và ngoài nước.

Tôi nghĩ tác giả Đông Kinh đã viết và phân tích câu chuyện dưới góc độ văn học, lịch sử văn hóa... qua đó phần nào lý giải động cơ và bản chất của hành vi "cướp hoa" vừa rồi. Tuy nhiên cá nhân tôi cho rằng, vấn đề không chỉ đơn thuần là sự chỉ là việc lưu giữ kỷ niệm hay lưu lại dấu ấn, nó là vấn đề về ý thức và hành xử có văn hóa tại nơi công cộng, trong đó việc hành xử thiếu văn hóa như việc nhảy bổ vào như "cướp" hoa là không thể chấp nhận được. Bản thân tôi ở nước ngoài và cũng đã tham gia nhiều festival, có cả festival hoa còn lớn và quy mô hoành tráng hơn rất nhiều, và đương nhiên việc giám sát, canh phòng du khách là hầu như không có, nếu có chăng chỉ là hướng dẫn, chỉ giúp người đi tham quan mà thôi. Điều quan trọng đó là ý thức tôn trọng mà bất kỳ hành vi xâm hại nào đến chúng đều bị cộng đồng lên án và bản thân người có hành vi đó tự thấy đó là cái gì đó xấu xa... Tôi nghĩ, chúng ta nên nhìn thẳng vào vấn đề rằng văn hóa ứng xử của một bộ phận người Việt chúng ta còn rất kém (có thể rõ thấy khi chúng ta ra nước ngoài). Vấn đề cần thiết nữa là phải mổ xẻ để tìm ra giải pháp nhằm khắc phục nó. Những cố gắng giải thích, biện minh bằng cách này hay cách khác, dù có tính sức thuyết phục như bài viết này theo tôi sẽ không mang lại hiệu quả mong muốn, nó sẽ tiếp tục là sự bào chữa cho những hành vi tương tự mà ai dám khẳng định nó không xảy ra trong tương lai?. Tóm lại, tôi cho rằng vấn đề cốt lõi đang là văn hóa ứng xử nơi công cộng, khi mà bản thân người thực hiện hành vi, và cả những người quan sát, thấy hành vi đó, đều không cảm thấy xấu hổ và coi đó là những hành vi không thể chấp nhận được.

Dù có nói gì đi chăng nữa thì cũng không thể biện minh được thực tế là văn hoá ứng xử nơi công cộng của một bộ phận người Việt quá kém. Tôi thật sự thất vọng và cảm thấy xấu hổ thay khi sự việc này tiếp diễn liên tục từ năm này đến năm khác, không ở đâu khác mà lại ở ngay Hà Nội - Thủ đô của Việt Nam - biểu trưng văn hoá ngàn năm văn hiến. Người tổ chức chẳng bao giờ muốn một lễ hội hoa để mọi người được hoà mình vào tự nhiên mà lại có công an, bảo vệ đứng canh chừng như vậy cả. Cái lỗi trước tiên phải là của những người đến xem. Giả sử lễ hội năm nay không có những công an, bảo vệ thì chắc là hỗn độn và nhốn nháo và phần "ngắt hoa, bẻ cành, cướp cây" còn diễn ra "hoành tráng" hơn thế nhiều?.

Tôi đồng ý với bạn Long Trần "vấn đề cốt lõi đang là văn hóa ứng xử nơi công cộng". Khi những ứng xử thiếu văn hóa, không đẹp được "dung túng", được bình thường hóa trong lối sống đô thị hàng ngày: xả rác nơi công cộng, chen lấn tại siêu thị, bãi chờ xe buýt, trạm xăng... thì thật xa xỉ nếu nghĩ rằng sẽ có sự ứng xử đẹp vào các dịp lễ hội. Một tâm lý chung ở đây: Nếu là trách nhiệm chung không buộc vào cổ mình thì nghiễm nhiên coi là việc của người khác; còn nếu là quyền lợi chung không gắn với cá nhân cụ thể nào đó thì nghiễm nhiên coi là của mình (hoa trưng bày không phải của anh A chị B nào đó thì mình có quyền "xí phần"?). Tác giả có lý giải nguyên nhân của hành động trên nhưng vấn đề là mỗi cuộc chơi mỗi lễ hội có quy tắc của nó và người tham dự phải có trách nhiệm tuân thủ. Tác giả có nêu các ví dụ về lễ hội xưa nhưng phải hiểu dù có "cướp đồ", hay lấy phần mang về đó vẫn nằm trong "quy tắc, truyền thống" của lễ hội đó. Và các "quy tắc" đó không thể mang áp dụng cho 1 lễ hội được tổ chức tại một địa văn hiến tại một xã hội văn minh, không thể gán ý nghĩa "văn hóa, nhân văn" cho những hành động tại lễ hội hoa. Trong những bức ảnh được xem trên internet thấy rằng những người có những hành vi thiếu văn minh kia bao gồm nhiều lứa tuổi từ người già tới trẻ em, từ người ăn mặc lôi thôi tới người ăn vận lịch sự vậy chúng ta lý giải sao về điều đó?. Cần nhìn thẳng vào sự thật.