Văn hóa toàn cảnh

Bảo tồn quan họ, ca trù: Có thể dùng phương pháp nốt nhạc hóa?

Thứ Sáu, 30/10/2009 16:41

(TT&VH) - Từ khi Ca trù và Quan họ được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại, một câu hỏi cấp thiết được đặt ra: bảo tồn và phát huy hai di sản này như thế nào?

* Phương pháp tình thế

Trước hết cần phải nói rằng, cho đến nay cả Quan họ, Ca trù và rất nhiều thể nhạc truyền thống của dân tộc đã được giới nghiên cứu âm nhạc ký âm nốt nhạc theo bài bản dựa vào phương pháp ghi nhạc của phương Tây.

Nói cho đúng, đứng trên phương diện âm nhạc học, thao tác đó là cần thiết, và có thế mới đi sâu tìm hiểu được những đặc điểm, cái khung xương của từng thể loại âm nhạc này.

Tuy nhiên, phương pháp này cũng chỉ là giải pháp tình thế, cấp bách về phương diện lý luận, đồng thời góp phần chỉ ra được khung các bài bản mà người làm âm nhạc chuyên nghiệp gọi là “lòng bản”; còn thực tế không thể lột tả được những nét tinh tế và cái “hồn” của chúng. Nói chính xác, chúng ta không thể ghi được một cách tuyệt đối toàn bộ những nốt nhạc mà người nghệ nhân hát và quy về bản nhạc.

Vì vậy giữa 2 phương thức bảo tồn: phương thức truyền ngón- truyền nghề và phương thức văn bản hoá, tức ký âm thành bản nhạc rồi đưa vào giảng dạy, bảo tồn thì phương thức “truyền ngón, truyền nghề” là phương pháp quyết định.

* Cần có chính sách đối với nghệ nhân trao truyền

Thế nhưng, trong cuộc sống hiện đại này, giữa bao nhiêu phức tạp của cuộc sống, của cơ chế thị trường, khi mà mọi người lo cho cơm áo gạo tiền, để thuyết phục những nghệ nhân giỏi truyền ngón nghề của mình cho số đông học trò là việc làm không đơn giản. Bởi vì trong nghệ thuật dân gian vẫn duy trì yếu tố “nhà nghề”, “làng nghề”, “tổ nghề”... Thế nên mới có chuyện một nghệ nhân giỏi có hạng về đàn Đáy ở một giáo phường không dễ gì truyền những “ngón” nghề độc cho người khác, giáo phường khác. Một đào nương có giọng hát và tay phách tinh luyện không dễ dàng khi họ trao truyền cho “người thiên hạ” những “ngón nghề” mà đào nương này đã phải trả giá bằng nhiều mồ hôi sức lực của mình.

Vấn đề đặt ra trong việc bảo tồn Ca trù, Quan họ là phải làm thế nào để tiến tới cả người dạy và người học đều sống được bằng nghề của mình; làm thế nào để nghệ nhân lấy việc truyền dạy làm nguồn thu nhập chính; và để họ không phải lo lắng về cơm áo gạo tiền mỗi khi ngồi dạy học trò. Tức là chúng ta dành sự quan tâm thoả đáng đối với những người đang nắm giữ di sản - là các nghệ nhân - “kho di sản sống”.

Nguyễn Đình Lâm (Viện Âm nhạc)

Tìm hiểu thêm:

giọng hát, bảo tồn, bản nhạc, nốt nhạc, phương pháp, thể loại âm nhạc, nhân loại, vật thể, khung xương, học trò, công nhận là, lột tả, nghệ nhân, nhà nghề, di sản, quan họ, cơm áo gạo tiền, ca trù

0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
	Chọn Avatar
Nội dung:

Trang bình luận

Tin mới

Các tin đã đăng

Café sáng mùa đông

Đọc nhiều nhất

Bình chọn

Điều khiến bạn không thích nhất ở các lễ hội địa phương diễn ra sau Tết là gì?

Phần lễ luôn nặng hơn phần hội
Quá đông và xô bồ
Hiện tượng "mua thần bán thánh"
Vệ sinh môi trường quá kém
Nạn "chặt chém" giá cả du khách

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Các bài nổi bật trong ngày

Đọc TT&VH ngày 15/2/2012: Vượt qua những ám ảnh.

Kể từ sau vinh quang năm 2007 đến nay, Milan đều sớm phải ngậm ngùi dừng bước khi các cúp châu Âu họ tham dự đi vào giai đoạn knock-out. Họ bị loại bởi những đối thủ... đến mức trở thành những nỗi ám ảnh nặng nề.

Bạn đọc thảo luận

Kiến lửa - 2/15/2012 10:35:19 AM

FPT mua bản quyền WC dạng nào bạn có biết không ? TV trực tuyến thui đó bạn. Còn dạng TH cáp, thu sóng ... nếu không có năng lực để truyền tải đến mọi người thì còn lâu FIFA mới bán

Bộ Tư pháp công nhận hợp đồng VFF-AVG “không trái pháp luật”

độc long - 2/15/2012 10:32:07 AM

lố bịch

Sir Alex: Nếu qua vòng bảng, M.U sẽ vào CK Champions League!?

Visca el Barca - 2/15/2012 10:11:37 AM

Chỉ có những kẻ hèn hạ, tiểu nhân mới làm điều đó mà thôi. Người đặc biệt ư? Xin lỗi, người cá biệt!

Mourinho gây khó khăn cho sự nghiệp của AVB

Đinh Xuân Tùng - 2/15/2012 10:14:34 AM

Vòng 1/16 này thường nhẹ hơn, Barca biết thắng trước để lượt về phân phối, tiết kiệm sức lực. 10 điểm ít hơn R.M là 1 thực tế không dễ vượt, bởi R.M đang rất ổn định. Theo đây, Pep có xu hướng buông...

HLV Leverkusen tiếc vì đã quá tôn trọng Barca

Visca el Barca - 2/15/2012 10:06:12 AM

Bởi anh đơn giản là Messiah!

Messi - ông Vua của vòng knock-out Champions League

Tổng Biên tập: Trương Lê Kim Hoa
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ Thông tin
và Truyền thông cấp
Tòa soạn 33 Lê Thánh Tông, Hà Nội
Điện thoại: 04.39331878 Fax: 04.38248600
E-mail: ttvhonline@thethaovanhoa.vn
Web-site: www.thethaovanhoa.vn

Liên hệ quảng cáo
Nguyễn Quỳnh Hoa
Điện thoại: (04) 39330097
Mobile: 0912.4191.97
Email: hoaquynh@thethaovanhoa.vn

Miền Trung
Nguyễn Hữu Quý
Điện thoại: (0511) 3849355
Mobile: 0905.5543.03
Email: ngochoa@thethaovanhoa.vn

Miền Nam
Đỗ Thị Thu Hà
Điện thoại: (08) 39303373
Mobile:0903.1226.33
Email: thuha@thethaovanhoa.vn