Ông Nguyễn Khắc Văn, chuyên gia bản quyền của Trung tâm Bảo vệ quyền Tác giả Văn học VN (VLCC) cho biết: Sự thay đổi thời điểm diễn ra vụ việc này liên quan tới nhiều lý do. Trong đó, lý do lớn nhất là việc Google có sự chỉnh sửa lại một số chi tiết trong các điều khoản thỏa thuận dự kiến đưa ra tại phiên tòa. Việc chỉnh sửa này đến từ yêu cầu gắt gao của đại diện bản quyền tại một số quốc gia châu Âu. Cũng theo các quốc gia này, việc xử lý vụ kiện trên cần được giải quyết tại một tòa án cấp cao hơn, chứ không phải một tòa án cấp quận ở New York như dự kiến ban đầu.
Tác phẩm của Việt Nam được “số hóa” trên Google
Theo lời ông Văn, việc “đoán trước” các thay đổi trong điều khoản thỏa thuận của Google là rất khó. Trao đổi cùng VLCC, các chuyên gia tư vấn của IFRRO (Liên đoàn Quốc tế các tổ chức quản lý quyền sao chép) chỉ phỏng đoán: những thay đổi mới trong bản thỏa thuận này sẽ không quá nhiều, ngoài trừ một số điểm nhỏ theo hướng tích cực hơn cho bên khiếu nại.
Ông Văn cũng lưu ý: trong vụ thỏa thuận thu xếp này, ngoài vấn đề về tiền bồi thường, các tác giả VN cũng rất nên chú ý tới quyền nhân thân (quyền được đảm bảo sự toàn vẹn và chính xác của tác phẩm). Bởi, theo các số liệu VLCC thu thập được, rất nhiều tác phẩm có xuất xứ từ VN xuất hiện trong hệ thống thư viện của Google đã bị đánh sai tên tác giả hoặc tên tác phẩm. “Đó là chưa kể tới khả năng tác phẩm bị thiếu so với bản đầy đủ. Đó là điều hoàn toàn có thể xảy ra, vì những cuốn sách mà Google số hóa đều có xuất xứ từ các thư viện tại Mỹ hoặc do họ tự sưu tầm, chứ không được cung cấp trực tiếp từ tác giả).
Hiện tại, kể từ ngày 4/9, các tác giả VN bị Google vi phạm tác quyền đã hết quyền khước từ tham gia vụ kiện chung này. (Có nghĩa, nếu không làm các thủ tục pháp lý để khước từ và tham gia vụ kiện với góc độ cá nhân, các tác giả này sẽ mặc định bị coi là đồng ý tham gia vụ hòa giải tập thể của Google và vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi của mình). Hiện, chưa ai nắm được số tác giả VN đã trực tiếp khước từ tham gia vụ kiện này để tiến hành giải quyết mọi việc bằng một vụ kiện riêng.
Theo thống kê của VLCC, cho tới thời điểm hiện tại, trung tâm này đã tìm được hơn 4.000 tác phẩm của các tác giả VN bị Google tự ý sử dụng, trong đó khoảng 15% là tác phẩm của các tác giả thuộc Hội Nhà văn VN. Tuy nhiên, không phải tất cả số này đều là tác phẩm văn học. Rất nhiều trong số đó là các sách thuộc thể loại nghiên cứu hoặc văn học sử- ông Văn cho biết.
Minh Châu
