(TT&VH Cuối tuần) - Giữa lúc kinh tế thế giới đang khủng hoảng, một số nước vốn là những cường quốc còn từ chối quyền đăng cai tổ chức các cuộc thi hoa hậu, người đẹp quốc tế thì Việt Nam lại mở rộng cửa đón những cơ hội (được cho là) vàng này. Trong tất cả các cuộc phỏng vấn những đơn vị đứng ra đăng cai tổ chức sự kiện sắc đẹp lớn, quyền lợi “được quảng bá hình ảnh đất nước trên nhiều kênh truyền hình quốc tế” luôn được nhấn mạnh. Tuy thế, việc lên truyền hình quốc tế không miễn phí và không phải cứ lên truyền hình quốc tế là cơ hội sẽ ùa đến vô điều kiện.
Không nhắc thì ai cũng nhớ sự kiện HHHV 2008 được tổ chức tại Việt Nam vừa qua. Có hẳn một công ty được thành lập, một tờ tạp chí được xuất bản trong thời gian diễn ra cuộc thi, một nhà hát lộng lẫy với 7.500 chỗ ngồi và một khu du lịch rộng lớn được xây dựng chỉ để hướng đến cuộc thi này, để đổi lấy 09 phút phát sóng những hình ảnh đẹp đẽ của đất nước trên kênh truyền hình Hoa Kỳ vào giờ cao điểm. Có người còn làm phép so sánh rằng nếu giá 30 giây quảng cáo trên đài truyền hình Hoa Kỳ là 300.000 USD thì với 09 phút đó, ta được “miễn phí” khoảng 7.000.000 USD! Thật là lợi!
Không nhắc thì ai cũng nhớ sự kiện HHHV 2008 được tổ chức tại Việt Nam vừa qua. Có hẳn một công ty được thành lập, một tờ tạp chí được xuất bản trong thời gian diễn ra cuộc thi, một nhà hát lộng lẫy với 7.500 chỗ ngồi và một khu du lịch rộng lớn được xây dựng chỉ để hướng đến cuộc thi này, để đổi lấy 09 phút phát sóng những hình ảnh đẹp đẽ của đất nước trên kênh truyền hình Hoa Kỳ vào giờ cao điểm. Có người còn làm phép so sánh rằng nếu giá 30 giây quảng cáo trên đài truyền hình Hoa Kỳ là 300.000 USD thì với 09 phút đó, ta được “miễn phí” khoảng 7.000.000 USD! Thật là lợi!
Tuy vậy, sau khi HHHV 2008 kết thúc, ngành du lịch Việt Nam thu được lợi gì? Theo số liệu thống kê của tỉnh Khánh Hòa, nhờ có cuộc thi HHHV mà năm 2008, nơi đây đón được 1.595 ngàn lượt khách với 3.285 ngàn ngày khách trong đó có 316 ngàn lượt khách quốc tế và 729 ngàn ngày khách quốc tế, doanh thu 1.347 tỷ đồng. So với năm 2007 tăng 31,2% về doanh thu, 16,97% về lượt khách và 15,46% về ngày khách, trong đó tăng 12,09% lượt khách quốc tế và 9,72% ngày khách quốc tế. Nếu phân tích kỹ những con số trên thì sẽ thấy, số lượng khách quốc tế cũng chỉ chiếm khoảng 1/5 tổng lượng khách và sử dụng chưa đầy 1/5 số phòng. Còn năm nay, theo số liệu của Tổng cục Thống kê thì trong bảy tháng đầu năm 2009, sự tăng trưởng của số lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam là... -18,7%! Chưa kể, sự hấp dẫn mà các “du khách tiềm năng” thấy được ở 09 phút quảng cáo nói trên cũng dễ dàng gây thất vọng cho họ khi họ được tận mục sở thị bởi hầu như ta chẳng có một chiến lược tốt xuyên suốt và bền vững để phát triển ngành công nghiệp không khói. Tất cả những gì ta đang có là những cơ sở vật chất manh mún, là những phương thức kinh doanh nhỏ lẻ thiếu tầm và những hạn chế về mặt con người ở các địa danh du lịch.
Ấy vậy, các cuộc thi quốc tế khác vẫn tiếp tục “đổ” vào Việt Nam, tháng Mười một năm nay là Hoa hậu Quý bà (HHQB) tổ chức tại Vũng Tàu, tháng Mười một năm sau là HHTG 2010 tại Nha Trang.
Ngược lại với công cuộc chuẩn bị rầm rộ, quyết liệt của HHHV 2008, HHQB có một sự chuẩn bị khá là “hoàn cảnh”. Hạn tổ chức là tháng Mười một, nhưng đến nay, Ban tổ chức cuộc thi này chưa đưa ra được những chương trình, kế hoạch cụ thể cho cuộc thi. Đến Vũng Tàu những ngày này, hình ảnh tuyên truyền cho cuộc thi lớn không có gì ngoài những tấm pa-nô khổ lớn được treo lác đác trên đường quốc lộ 51. Ngay đến Nhà thi đấu Thể dục thể thao tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi sẽ diễn ra sự kiện quốc tế này, cũng đang rất im lìm, ngoài cổng vẫn còn treo tấm biển: “Nhiệt liệt chào mừng giải Cờ vua trẻ Thế giới 2008 tổ chức tại Vũng Tàu từ ngày 19/10 đến 31/10/2008”! Khi được hỏi, anh tổ trưởng tổ điện nước ở đây khẳng định: “Đây là chỗ cho thuê kinh doanh nên từ giờ đến lúc đó (thi HHQB) còn nhiều chương trình diễn ra lắm, không thể chuẩn bị gì trước được. Vả lại, cứ có tiền thì chỉ sau một hai tuần là mọi việc xong hết!”.
Xin lưu ý rằng, cách đây vài tháng, đến với cuộc thi Diều quốc tế được tổ chức tại bãi biển Vũng Tàu, rất nhiều du khách đã phải chịu cảnh “đứng đường” vì không nơi ăn chốn ở, phải vạ vật trên bãi biển ăn mì gói sống do tất cả những địa điểm đó đều đã quá tải, thậm chí họ không mua nổi đồ ăn từ những người bán hải sản rong bởi họ cũng ở tình trạng... cháy hàng. Một số người dân có công việc kinh doanh liên quan đến du lịch, khách sạn, nhà hàng ở nơi đây, khi được hỏi về việc chuẩn bị đón sự kiện này đều trả lời: “Đến lúc đó hẵng hay”. Ngay cả những người có trách nhiệm trong ban tổ chức cuộc thi, như ông Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh - trưởng tiểu ban Lễ tân hậu cần, hay bà Kim Hồng (giám đốc công ty CIAT), phó ban tổ chức, cũng chưa thể đưa ra thông tin cụ thể hơn về tiến độ chuẩn bị. Có thể thấy rõ nhất công việc mà ban tổ chức đang “chạy đua” giờ này vẫn còn là... vận động tài trợ. Danh sách thí sinh tham gia xem ra cũng đáng lo lắng. Phát động cuộc thi trong nước từ đầu năm và giờ đây, tiêu chuẩn của cuộc thi là “không cần tiêu chuẩn về hình thể”. Một số ứng cử viên được xem là sáng giá như người mẫu Anh Thư, Dương Yến Ngọc, Thúy Hạnh, đều khẳng định chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện thi một cuộc như thế khi mới ở “cái tuổi này”. Vậy là trong danh sách thí sinh, mới chỉ thấy một quý bà “nặng ký” là người mẫu Trần Bảo Ngọc. Thế mới biết, chẳng phải thi người đẹp nào cũng khiến người ta ham!
Ngược lại, do có nhà tài trợ cỡ “bự” (công ty RASS) ngay từ đầu, cuộc thi đứng đầu bảng danh sách “Big Five” của các cuộc thi hoa hậu quốc tế - Miss World - HHTG lần thứ 60 - tổ chức tại Nha Trang, Khánh Hòa vào năm tới, lại vẽ ra kế hoạch tổ chức lớn và bài bản không thua Hoàn Vũ (nhà tổ chức cuộc thi HHHV 2008) với dự án một khu resort mới “1.000 sao”, một sân khấu mới, giám đốc đối ngoại là hoa hậu Jennifer Phạm... Như vậy là mỗi cuộc thi hoa hậu quốc tế tổ chức tại Nha Trang sẽ kèm theo một khu du lịch mới, một nhà hát mới. Cứ đà này, có khi Nha Trang là nơi có nhiều nhà hát đạt tiêu chuẩn quốc tế nhất nước, vì mỗi nhà hát được xây dựng chỉ để phục vụ một cuộc thi hoa hậu, mà nghe nói, Nha Trang sẽ còn là địa điểm tổ chức nhiều cuộc thi hoa hậu quốc tế khác!
Vậy là cùng tổ chức thi hoa hậu, nhưng bên thì “đìu hiu” vì ít tài trợ, bên thì “hoành tráng” vì nhà tài trợ rất “chịu chơi”. Trên thực tế, nhìn từ HHHV 2008, HHQB 2009 và HHTG 2010 được tổ chức tại Việt Nam có thể thấy việc tổ chức thế nào, quy mô, chất lượng ra sao phụ thuộc chính vào nhà tài trợ (mở ngoặc để nói thêm, CIAT, nhân vật chính trong sự kiện HHQB 2009 cũng chính là người “đưa” HHHV 2008 vào Việt Nam, tuy nhiên sau đó nghe nói phải “chuyển giao” cho công ty Hoàn Cầu do không đủ tiềm lực kinh tế). Vì vậy, dù Việt Nam liên tục đăng cai các cuộc thi hoa hậu quốc tế lớn hay có mặt tại nhiều cuộc thi nhan sắc quốc tế ở xứ người, nhưng một chiến lược quốc gia gắn kết công nghệ tổ chức thi hoa hậu với phát triển du lịch và các ngành kinh tế khác vẫn chỉ là những lời bàn cho vui.
Ấy vậy, các cuộc thi quốc tế khác vẫn tiếp tục “đổ” vào Việt Nam, tháng Mười một năm nay là Hoa hậu Quý bà (HHQB) tổ chức tại Vũng Tàu, tháng Mười một năm sau là HHTG 2010 tại Nha Trang.
Ngược lại với công cuộc chuẩn bị rầm rộ, quyết liệt của HHHV 2008, HHQB có một sự chuẩn bị khá là “hoàn cảnh”. Hạn tổ chức là tháng Mười một, nhưng đến nay, Ban tổ chức cuộc thi này chưa đưa ra được những chương trình, kế hoạch cụ thể cho cuộc thi. Đến Vũng Tàu những ngày này, hình ảnh tuyên truyền cho cuộc thi lớn không có gì ngoài những tấm pa-nô khổ lớn được treo lác đác trên đường quốc lộ 51. Ngay đến Nhà thi đấu Thể dục thể thao tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi sẽ diễn ra sự kiện quốc tế này, cũng đang rất im lìm, ngoài cổng vẫn còn treo tấm biển: “Nhiệt liệt chào mừng giải Cờ vua trẻ Thế giới 2008 tổ chức tại Vũng Tàu từ ngày 19/10 đến 31/10/2008”! Khi được hỏi, anh tổ trưởng tổ điện nước ở đây khẳng định: “Đây là chỗ cho thuê kinh doanh nên từ giờ đến lúc đó (thi HHQB) còn nhiều chương trình diễn ra lắm, không thể chuẩn bị gì trước được. Vả lại, cứ có tiền thì chỉ sau một hai tuần là mọi việc xong hết!”.
Xin lưu ý rằng, cách đây vài tháng, đến với cuộc thi Diều quốc tế được tổ chức tại bãi biển Vũng Tàu, rất nhiều du khách đã phải chịu cảnh “đứng đường” vì không nơi ăn chốn ở, phải vạ vật trên bãi biển ăn mì gói sống do tất cả những địa điểm đó đều đã quá tải, thậm chí họ không mua nổi đồ ăn từ những người bán hải sản rong bởi họ cũng ở tình trạng... cháy hàng. Một số người dân có công việc kinh doanh liên quan đến du lịch, khách sạn, nhà hàng ở nơi đây, khi được hỏi về việc chuẩn bị đón sự kiện này đều trả lời: “Đến lúc đó hẵng hay”. Ngay cả những người có trách nhiệm trong ban tổ chức cuộc thi, như ông Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh - trưởng tiểu ban Lễ tân hậu cần, hay bà Kim Hồng (giám đốc công ty CIAT), phó ban tổ chức, cũng chưa thể đưa ra thông tin cụ thể hơn về tiến độ chuẩn bị. Có thể thấy rõ nhất công việc mà ban tổ chức đang “chạy đua” giờ này vẫn còn là... vận động tài trợ. Danh sách thí sinh tham gia xem ra cũng đáng lo lắng. Phát động cuộc thi trong nước từ đầu năm và giờ đây, tiêu chuẩn của cuộc thi là “không cần tiêu chuẩn về hình thể”. Một số ứng cử viên được xem là sáng giá như người mẫu Anh Thư, Dương Yến Ngọc, Thúy Hạnh, đều khẳng định chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện thi một cuộc như thế khi mới ở “cái tuổi này”. Vậy là trong danh sách thí sinh, mới chỉ thấy một quý bà “nặng ký” là người mẫu Trần Bảo Ngọc. Thế mới biết, chẳng phải thi người đẹp nào cũng khiến người ta ham!
Ngược lại, do có nhà tài trợ cỡ “bự” (công ty RASS) ngay từ đầu, cuộc thi đứng đầu bảng danh sách “Big Five” của các cuộc thi hoa hậu quốc tế - Miss World - HHTG lần thứ 60 - tổ chức tại Nha Trang, Khánh Hòa vào năm tới, lại vẽ ra kế hoạch tổ chức lớn và bài bản không thua Hoàn Vũ (nhà tổ chức cuộc thi HHHV 2008) với dự án một khu resort mới “1.000 sao”, một sân khấu mới, giám đốc đối ngoại là hoa hậu Jennifer Phạm... Như vậy là mỗi cuộc thi hoa hậu quốc tế tổ chức tại Nha Trang sẽ kèm theo một khu du lịch mới, một nhà hát mới. Cứ đà này, có khi Nha Trang là nơi có nhiều nhà hát đạt tiêu chuẩn quốc tế nhất nước, vì mỗi nhà hát được xây dựng chỉ để phục vụ một cuộc thi hoa hậu, mà nghe nói, Nha Trang sẽ còn là địa điểm tổ chức nhiều cuộc thi hoa hậu quốc tế khác!
Vậy là cùng tổ chức thi hoa hậu, nhưng bên thì “đìu hiu” vì ít tài trợ, bên thì “hoành tráng” vì nhà tài trợ rất “chịu chơi”. Trên thực tế, nhìn từ HHHV 2008, HHQB 2009 và HHTG 2010 được tổ chức tại Việt Nam có thể thấy việc tổ chức thế nào, quy mô, chất lượng ra sao phụ thuộc chính vào nhà tài trợ (mở ngoặc để nói thêm, CIAT, nhân vật chính trong sự kiện HHQB 2009 cũng chính là người “đưa” HHHV 2008 vào Việt Nam, tuy nhiên sau đó nghe nói phải “chuyển giao” cho công ty Hoàn Cầu do không đủ tiềm lực kinh tế). Vì vậy, dù Việt Nam liên tục đăng cai các cuộc thi hoa hậu quốc tế lớn hay có mặt tại nhiều cuộc thi nhan sắc quốc tế ở xứ người, nhưng một chiến lược quốc gia gắn kết công nghệ tổ chức thi hoa hậu với phát triển du lịch và các ngành kinh tế khác vẫn chỉ là những lời bàn cho vui.
Vân Anh
