(TT&VH) - Đề án “Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương hằng năm và đóng góp nguồn lực để trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử Đền Hùng” do UBND tỉnh Phú Thọ xây dựng sau một thời gian xin ý kiến của các Bộ ngành liên quan đã được Chính phủ đồng ý vào đầu tháng 4 này. Như vậy, từ năm 2010, hàng năm, cả nước sẽ tiến hành góp giỗ vua Hùng dưới 3 hình thức: góp tiền, góp lễ vật, sản vật và các nguồn lực trùng tu, tôn tạo và xây dựng di tích lịch sử đền Hùng.
Đề cập cụ thể hơn về đề án này, ông Phạm Bá Khiêm, PGĐ Sở VH-TT&DL tỉnh Phú Thọ cho biết:
* Ông có thể nói cụ thể hơn về các hình thức góp giỗ?
- Nói đến các hình thức góp giỗ, ban đầu tỉnh Phú Thọ đề ra việc cả nước góp chỉ dưới một hình thức là góp tiền. Nhưng rõ ràng giỗ Tổ là biểu tượng văn hoá tâm linh của cả dân tộc, là ngày mà mỗi người dân Việt đều có ý thức hướng về tổ tiên, nguồn cội. Góp giỗ cũng là nguyện vọng của hàng ngàn, hàng vạn cá nhân và nhiều tổ chức, đơn vị, các tỉnh, thành trong cả nước. Tấm lòng đó, nguyện vọng đó không nhất thiết chỉ được thể hiện bằng tiền mà có thể bằng nhiều hình thức khác như các lễ vật, sản vật, sản phẩm văn hoá... mang bản sắc, đặc trưng riêng của mỗi địa phương. Đồng thời góp những nguồn lực để tu bổ các khu di tích đền Hùng trên địa bàn cả nước.
Hình thức góp giỗ bằng tiền là tùy tâm mỗi người dân, đề án không đưa ra một qui định cụ thể nào. Chúng tôi không đưa ra định mức cũng để mỗi người dân biết rằng trách nhiệm của mình là phải góp giỗ trên tinh thần tự nguyện. Hình thức góp lễ vật là việc nhân dân mang đến các sản vật mang màu sắc văn hóa ở mỗi địa phương cho ngày giỗ tổ vua Hùng.
Trong nội dung về đóng góp nguồn lực để trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử Đền Hùng, hình thức huy động, đóng góp được quy định: mỗi tỉnh, thành xây dựng một công trình giới thiệu những giá trị văn hóa nghệ thuật, những đặc trưng về thiên nhiên, con người của mỗi địa phương; đồng thời là nơi để Giỗ Tổ hằng năm, người của các địa phương về ở và tổ chức các hoạt động giới thiệu, tuyên truyền quảng bá tiềm năng, thành tựu của địa phương mình; các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế, các TCty, Cty, các doanh nghiệp, cá nhân trực tiếp tham gia đóng góp bằng hình thức xây dựng những công trình, trùng tu, tôn tạo các di tích trong khu di tích lịch sử Đền Hùng.
* Số tiền thu được từ việc cả nước góp giỗ sẽ được dùng vào những hoạt đông cụ thể gì trong việc chuẩn bị cho ngày giỗ tổ Hùng Vương?
- Có 3 việc: Thứ nhất là để tổ chức các hoạt động lễ hội trong ngày giỗ tổ; thứ 2 là để tu bổ tôn tạo di tích đền Hùng; thứ 3 là xây dựng các công trình, thiết chế văn hóa mới của mỗi địa phương - mang bản sắc vùng miền trên quê hương đất tổ. Những công trình này sẽ được trưng bày trong làng văn hóa thời đại hùng Vương tại khu di tích đền Hùng. Chính vì thế, việc góp giỗ không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn góp phần phát triển du lịch của đất nước Việt Nam.
* Ông có cho rằng, việc cả nước góp giỗ Tổ vua Hùng cũng giống truyền thống góp giỗ của nhân dân ta từ trước đến nay trong phạm vi từng gia đình?
- Đúng thế. Cũng giống như trong một gia đình thì nước Việt Nam cũng là một đại gia đình và tỉnh Phú Thọ là người anh cả. Hàng năm các anh em trong cả nước nên góp giỗ cùng anh cả để tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương.
* Có nhiều ý kiến cho rằng đề án này khó thực thi vì ngày giỗ mang ý nghĩa tâm linh nhưng hình thức góp giỗ lại mang tính vật chất?
|
Góp giỗ trong phạm vi gia đình mang ý nghĩa
văn hóa sâu sắc
“Góp giỗ dưới góc độ nghiên cứu văn hóa thì tôi chỉ biết trong phạm vi từng gia đình ở Việt Nam chứ chưa nghe việc cả nước góp giỗ. Trong một dòng họ thì những người thuộc các chi sẽ bàn với nhau trước rằng năm nay làm giỗ với qui mô nào thì mỗi người sẽ góp như thế đó. Tất cả người trong họ sẽ họp bàn với người trưởng họ, và mỗi người con trong gia đình sẽ đảm nhiệm một phần việc trong việc thực hiện cúng giỗ tổ tiên. Hay có một hình thức góp giỗ khác năm mỗi năm sẽ có một chi trong họ đảm nhiệm việc làm giỗ tổ đồng thời chi đó sẽ được canh tác ruộng của dòng họ trong năm đó. Hiện nay các hình thức góp giỗ trong gia đình cũng khác nhau do mỗi dòng họ có một qui định riêng và sự thống nhất riêng của họ, cũng khác trước do điều kiện sống và sinh hoạt thay đổi. Câu chuyện về góp giỗ trong từng gia đình ở Việt Nam là một nét văn hóa đạo đức rất hay, nó thể hiện sự gắn kết của con cháu trong dòng họ và thể hiện sự tưởng nhớ, biết ơn tổ tiên (GS.TS Nguyễn Xuân Kính, Viện trưởng viện Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam) |
