Văn hoá

Đánh thức ý thức về không gian

30/03/2009 08:24 GMT+7 Google News
(TT&VH) - Hôm qua (29/3) tại khách sạn Duxton (63 Nguyễn Huệ, quận 1, TP.HCM) đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Đánh thức không gian” và Tọa đàm về nghệ thuật trong không gian công cộng nhân cuộc thi này.
 

Tham gia thảo luận có nhiều thành phần tham dự, xoay quanh rất nhiều vấn đề, trải rộng từ lịch sử, văn hóa cho đến kiến trúc, xây dựng trong hiện tại.

Việc sử dụng không gian công cộng

Cảm giác ban đầu của rất nhiều người, trong đó có họa sĩ - nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Quân, là cuộc thi Đánh thức không gian có vẻ viển vông, vì dường như nó không bám vào thực tế, mà chỉ là thi ý tưởng. Tuy nhiên, khi cuộc thi diễn ra, trong một khuôn khổ không thật sự rộng lớn, nhưng nó đã thu hút được 500 ý tưởng và giải pháp gởi về, khiến cho ban tổ chức, ban giám khảo đã làm việc khá vất vả.
 
Quang cảnh hội thảo Đánh thức không gian
 
Đến với phần thảo luận, Nguyễn Quân cho rằng từ thế kỷ 19 trở về trước, Việt Nam chưa có không gian đô thị đúng nghĩa, nên việc làm quen với lối sống đô thị còn khá non trẻ. Việc này khác xa với truyền thống đô thị của Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên… nên việc ứng xử, sử dụng các không gian công cộng của khoảng 80% dân quê ra phố là chưa phù hợp.

Còn nhà thơ Trần Tiến Dũng thì cho rằng chủ quyền công cộng tại TP.HCM đang phụ thuộc vào 2 yếu tố chính: nhà quản lý - quy hoạch - đầu tư - xây dựng “chừa” ra bao nhiêu; và quần chúng “giành” được bao nhiêu. Ông cho rằng điều này chưa hợp lý, vì để có chủ quyền công cộng thì phải có luật hoặc quy định thật chi tiết, rõ ràng về không gian công cộng trước, không thể chỉ dựa vào sự ban phát của chính quyền và của các nhà đầu tư.

Nhà báo Thế Thanh chốt lại vấn đề này khi cho rằng việc xác lập chủ quyền cho các không gian công cộng là việc phải làm ngay và làm cho đúng. Hơn nữa, cũng nên xác định lại trình độ chuyên môn của người đại diện quản lý chủ quyền công cộng, bởi nếu không đủ trình độ và kiến thức, việc vi phạm và làm sai là điều tất yếu sẽ xảy ra.

Ông Nguyễn Trọng Hòa (Viện trưởng Viện Nghiên cứu - Phát triển) cũng xác nhận chính quyền TP.HCM đang đấu tranh đề giành giật lại không gian công cộng từ tay các chủ đầu tư, để làm sao thành phố có nhiều không gian công cộng hơn nữa, qua đó, đánh thức các không gian cũ, và phát triển các không gian mới.

Đánh thức ý thức về không gian

Nhà thơ Trần Tiến Dũng có lẽ là người đầu tiên trong buổi thảo luận đưa ra khái niệm “đánh thức ý thức về không gian”. Ông Dũng cho rằng các không gian công cộng đang bị hiểu sai và sử dụng sai là khá phổ biển hiện nay. Ông nói rằng đánh thức không gian thì chẳng có ý nghĩa gì, vì không gian “thức dậy” rồi sao nữa, khi ý thức của cộng đồng về điều này chưa được đánh thức.
 
KTS Hồ Viết Vinh (ĐH Kiến trúc TP.HCM) nhận định không gian công cộng phải được nhận diện từ 3 góc độ: nơi lưu giữ ký ức của cộng đồng; nơi mọi người sử dụng chung – như một tài sản quý báu; và phải ở vị trí thuận lợi, một không gian đẹp. Nghệ sĩ Natalie Woof xác định ý thức về không gian công công phải được nhận diện qua 5 yếu tố quan trọng: 1) Sự bao dung; 2) Sự lành mạnh; 3) Sự độc đáo; 4) Sự bền vững; 5) Sự thân thiện.
 
Bồn nước ở góc đường Nguyễn Văn Đậu – Trần Bình Trọng trước và
 
... sau khi được “đánh thức” (giải Nhì)
 
KTS Nguyễn Văn Tất cho rằng để ý thức ấy được bền vững thì chính quyền, nhà đầu tư, người dân và nghệ sĩ phải biết phối hợp với nhau. Nếu chỉ “đổ lỗi” cho chính quyền, hay chỉ “quy trách nhiệm” về phía nghệ sĩ thì sẽ không bao giờ tạo dựng được ý thức về không gian, vì nhà đầu tư và quần chúng chưa được thông hiểu.
 
Như Hà

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm