(TT&VH)- Nằm ngay trung tâm TP.HCM, rạp Hưng Đạo - “tổng hành dinh” của Nhà hát Trần Hữu Trang là nơi có truyền thống lâu đời, được xem là bộ mặt của sân khấu cải lương phương Nam. Tuy nhiên, giờ đây bước chân vào nhà hát này ai cũng phải giật mình vì sự xuống cấp của nó.
Nhà hát đã dàn dựng được nhiều tác phẩm đoạt giải cao và đứng được trong lòng công chúng như: Thái hậu Dương Vân Nga, Kiều Nguyệt Nga, Tâm sự Ngọc Hân, Cây sầu riêng trổ bông, Nàng Xê Đa, Chim Việt cánh Nam, Nàng Hai bến Nghé, Muôn dặm vì chồng... Đây còn là nơi tổ chức nghiên cứu, thể nghiệm nghệ thuật cải lương.
Vài năm trở lại đây, nghịch lý ở chỗ dù mang tiếng là có “nhà” (rạp Hưng Đạo) nhưng mỗi lần thực hiện các chương trình có quy mô thì đơn vị này phải chạy đôn chạy đáo để thuê sân bãi chứ không thể làm ngay tại “nhà” mình. Đơn cử như vở cải lương bạc tỷ Kim Vân Kiều hay Chiếc áo thiên nga phải tổ chức tại Nhà thi đấu Quân khu 7.
Không gian hẹp là một lẽ, nhưng với một sân khấu cũ kỹ như rạp Hưng Đạo, không thể đưa vào các thiết bị hiện đại để phục vụ cho vở diễn. Không thể tạo ra một sân khấu lộng lẫy trong một khán phòng đã quá cũ nát và đang mỗi ngày một xuống cấp trầm trọng.
Có mặt tại rạp hát này trong cuộc thi đạo diễn trẻ sân khấu toàn quốc diễn ra cách đây chưa lâu, chúng tôi thật sự bất ngờ. Hàng trăm khán giả ngồi trên những hàng ghế cũ kỹ, tận dụng tất thảy những gì trên tay mình quạt lấy quạt để trong một không gian nóng hầm hập để thưởng thức vở cải lương Người cáo (tác giả Lê Duy Hạnh, đạo diễn Lê Nguyên Đạt).
Dù ánh sáng chỉ tập trung chiếu về phía sân khấu, nhưng người ta vẫn có thể nhìn thấy những mảng tường ốp nhựa chắp vá, còn nhìn lên trần nhà hát thì thấy vỡ nham nhở. Khi bước lên lầu chúng tôi không thể tin rằng mình đang đi ngang chiếc cầu thang của một nhà hát nằm giữa trung tâm TP.HCM vì nó còn bệ rạc hơn cả những cầu thang của các chung cư đang xuống cấp nằm rải rác trong lòng thành phố.
Khán đài trên lầu không khác gì một căn nhà hoang tàn với những hàng ghế cũ nát, bụi bặm. Trên sân khấu, ánh đèn lazer vẫn bắn ra những tia sáng xanh rờn, khói phủ ngập tràn như muốn tạo cho khán giả một cảm giác tươi mới, hiện đại để quên đi việc mình đang ngồi trong một nhà hát “quá đát”.
Bao giờ trở thành một trung tâm cải lương của phía Nam?
Nhà hát Trần Hữu Trang từng có dự án kết hợp với ngành du lịch để mở ra một sân khấu dành cho du khách quốc tế khi đến thăm TP.HCM, nhưng chưa thành công vì sự phối hợp giữa hai bên chưa thật sự ăn ý. Đến giờ ông vẫn còn ấp ủ dự án đó và nếu có thực hiện trở lại thì chăc chắn sẽ phải tìm một địa điểm nào đó để làm vì: “Mang về rạp Hưng Đạo tụi tôi mắc cỡ lắm!” - ông nói.
Ông cho biết thêm là mình đã thúc đốc liên hồi, hết năm này sang năm khác nhưng không biết dự án nghẽn từ đâu mà chỉ nghe được những lời giải thích đưa qua, đẩy lại. Câu trả lời mà ông nhận được lúc thì nghẽn ở Sở Xây dựng, lúc thì Sở Văn hoá, lúc thì tiền chưa có...
Ông Hùng bày tỏ nguyện vọng: “Nếu lấy kinh phí nhà nước đầu tư quá lâu thì cho bên tôi được liên doanh hợp tác. Mình và bên hợp tác vẫn có quyền lợi như nhau, nhưng quan trọng nhất là phải có rạp tương đối khang trang, hiện đại để mình phục vụ công chúng, và nếu phục vụ được cho khách du lịch thì càng tốt, chứ để rạp như bây giờ tôi xấu hổ lắm. Cách đây mấy tháng, chúng tôi có họp đề nghị là hãy giao về cho chúng tôi làm chủ đầu tư, mặc dù chúng tôi làm nghệ thuật và không biết nhiều về xây dựng nhưng tụi tôi có thể thuê người giúp cho chúng tôi”
Ông Quốc Hùng thở dài, ngao ngán: “Nói gì thì nói, TP.HCM là thành phố năng động. Sau ba mươi mấy năm giải phóng nhưng cải lương không có một nơi biểu diễn tươm tất, đàng hoàng, xứng tầm. Đây là nỗi nhức nhối, sự khổ tâm của chúng tôi”.
Thế là, rạp Hưng Đạo vẫn đang mỗi ngày một xuống cấp, trong khi đèn vẫn luôn sáng trước cửa. Khán giả trung thành với bộ môn nghệ thuật cải lương trong thành phố hằng đêm vẫn tề tựu về đây để xem các trích đoạn, vở diễn. Trong thời điểm này họ chỉ biết cầu mong nhà hát này đừng sập bất thình lình!
Cao Hải Hà
