(TT&VH) - Lễ bế mạc cuộc thi tác phẩm điêu khắc “Tôn vinh di sản văn hoá Hội An” đã diễn ra vào chiều qua (3/12) với 3 tác phẩm đoạt giải được trao cho 3 tác giả đến từ TP.HCM là Nguyễn Hoàng Ánh (giải Nhất), Trần Việt Hưng (giải Nhì) và Trần Mai Quốc Khánh (giải Ba). Những tác phẩm đoạt giải, theo nhà điêu khắc Phan Gia Hương - Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật VN - tuy đề tài, ý tưởng khác nhau nhưng với công năng của mỹ thuật hiện đại mà những tác phẩm này đạt được, trong tương lai sẽ có thể có những phương án khả thi để thi công thành những cổng chào đặt ở những vị trí thích hợp trong phố cổ Hội An.
1. Hơn một tháng qua, vào những khoảnh khắc đẹp trời hiếm hoi của mùa mưa miền Trung, những người dân phố cổ Hội An, những du khách nước ngoài thường ghé vào và dừng lại rất lâu trong sân bảo tàng Hội An - nơi trưng bày 25 tác phẩm được chọn vào VCK Cuộc thi điêu khắc Tôn vinh di sản văn hoá Hội An.
Tác giả Nguyễn Hoàng Ánh với tác phẩm Phố cổ Hội An
đoạt giải Nhất
Mỗi tác giả, với cách “cảm” riêng của mình về vẻ đẹp của Hội An đã thể hiện sự tôn vinh di sản theo cách riêng, bằng những ý tưởng không trùng lặp. Tác phẩm Dòng thời gian đoạt giả Ba của Trần Mai Quốc Khánh gửi tới người xem một thông điệp về Hội An - thành phố cổ đang sống. Ở đó, người ta ngỡ ngàng trước một thành phố tưởng chừng như biệt lập, tưởng chừng như tách khỏi mọi dòng chảy, tất cả đã lùi xa phía sau lưng, không gian và thời gian như lắng đọng. Bánh xe thời gian biểu tượng cho vòng quay quá khứ - hiện tại - tương lai. Chùa Cầu cùng bảy sắc cầu vồng với đám mây và nếp nhà cổ đang tồn tại không một chút ồn ào khiến con người ta khi đến đây, không thể không hoài niệm về một quá khứ với vẻ đẹp lãng mạn, sâu lắng, bình yên. Điểm nhấn của tác phẩm nằm ở biểu tượng viên ngọc, một viên ngọc lung linh tỏa sáng giữa huyền ảo phố đêm, tạo ấn tượng về một phố cổ vừa sống cuộc sống trăm năm của mình, vừa tỏa sáng, thăng hoa, mở lòng đón bè bạn năm châu. Theo BGK Cuộc thi, khi thi công tác phẩm ở kích thước hoành tráng, biểu tượng viên ngọc nếu được thay bằng một đèn lồng cách điệu sẽ vừa giữ được ý nghĩa tác phẩm, vừa khiến tác phẩm gần gụi với phố cổ Hội An hơn.
Giải Ba: Tác phẩm Dòng thời gian (Tác giả Trần Mai Quốc Khánh)
2. Mang trong mình nhiều lớp ý nghĩa và thông điệp, tác phẩm Phố cổ Hội An đạt giải Nhất của Nguyễn Hoàng Ánh được thể hiện bởi hình tượng cánh cửa Hội An mở rộng và hội nhập với văn hóa thế giới. Hình tượng cánh cửa với những sóng nước trải rộng hai phía tạo nên sự hoành tráng, tỏa sáng, tượng trưng cho một Hội An - thương cảng lớn sầm uất nổi tiếng một thời. Cùng với những chi tiết đặc trưng, điển hình như hình mái nhà cổ, mắt cửa, con dơi... đậm nét văn hóa giao thoa Việt - Hoa - Nhật, tác phẩm Phố cổ Hội An mang đến cho công chúng một ấn tượng đẹp về một Hội An rêu phong cổ kính. Giữa trung tâm cánh cửa là một khoảng trống mang hình bóng người tượng trưng cho thế hệ cha anh đã khuất, những người đã có công tạo nên sự phồn thịnh cho Hội An ngày xưa và trong lòng khoảng trống hình nhân ấy, tượng một nữ sinh trong tà áo dài đang tiến bước khiến tác phẩm trở nên mềm mại, sống động. Nguyễn Hoàng Ánh cho biết, cô nữ sinh ấy là tượng trưng cho vẻ đẹp của thế hệ hiện tại với những con người luôn có truyền thống học tập, cầu tiến với khát vọng duy trì, bảo vệ và phát triển vẻ đẹp văn hóa truyền thống Hội An.
Anh tâm sự, những ngày tới Hội An thực tế để chuẩn bị cho việc sáng tác tác phẩm điêu khắc dự thi này, anh rất ấn tượng với cảnh nữ sinh các trường trung học khi tan trường. Khắp các con đường lớn như chỉ rợp một màu áo dài trắng và trong cảm nhận của anh, áo dài của nữ sinh Hội An vẫn còn giữ được nhiều nét của áo dài truyền thống chứ ít bị cách tân như ở các nơi khác. Và trong tác phẩm này, anh đã thể hiện hình ảnh người thiếu nữ ấy trong cảm xúc thật đầy đặn của mình sau những ngày sống ở Hội An. Với tác phẩm của mình, Nguyễn Hoàng Ánh muốn gửi đến công chúng một thông điệp con người Hội An chính là sức sống của phố cổ, cũng chính là mấu chốt tạo nên vẻ đẹp, sự tồn tại và phát triển mạnh mẽ văn hóa truyền thống Hội An bền vững trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
3. Theo bà Phan Gia Hương - Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam - “Ba tác phẩm đạt giải Nhất, Nhì, Ba, với hình khối được cách điệu, tinh lọc thành mảng miếng lớn có khả năng bắt sáng mạnh, có sự liên kết mạch lạc tạo thành nhịp điệu hợp lý từ mọi mặt, mọi hướng nhìn, cùng với tính công năng của mỹ thuật hiện đại, trong tương lai, nếu được thi công thành những cổng chào và được đặt ở những vị trí thích hợp của phố cổ sẽ khiến Hội An trở thành thành phố đầu tiên trong cả nước đưa được những tác phẩm điêu khắc mỹ thuật ra khỏi môi trường của bảo tàng, công viên để đi vào phục vụ cuộc sống”.
Khiếu Thị Hoài