Bảo tàng mở cửa đón "Gánh hàng rong"

Nếu so với một cuộc điều tra xã hội học thì "công trình nghiên cứu" nói trên chỉ là rất nhỏ, chưa nói đến việc đã thực hiện theo phương pháp luận như thế nào, tính đại diện ra sao? Thế nhưng, giá trị của cuộc triển lãm này lại không nằm ở chỗ đó. Bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ cho biết: Triển lãm sẽ treo các bức ảnh, và bên dưới là lời kể của những người bán hàng rong về cuộc sống của mình. Triển lãm của chúng tôi chủ yếu là để cho chính họ được nói lên tiếng nói của mình, chứ không phải là tiếng nói của những người làm bảo tàng - bà Tuyết nhấn mạnh. Ngoài ra triển lãm còn giới thiệu 2 bộ phim ngắn, 4 phút và 8 phút...

Song như thế không có nghĩa là triển lãm "kể khổ" cho hàng rong, mà triển lãm còn phản ánh cả những tiếng nói không đồng tình, cho rằng hàng rong không đảm bảo vệ sinh. Ngay chính một số những người bán trong cuộc cũng nói rằng hàng rong là ảnh hưởng tới văn minh đô thị, nhưng bất đắc dĩ họ phải làm nghề này. Có thể tin rằng, triển lãm là câu chuyện trung thực của tự thân những người bán hàng rong.

Bức ảnh cổ về cảnh bán trầu cau ở phố Hàng Ngang

Thế nhưng, tinh thần chung của triển lãm này là hướng tới một vấn đề rất thời sự hiện nay - đời sống những người bán hàng rong và việc quản lý, hướng nghiệp cho họ. Việc làm này của Bảo tàng Phụ nữ xuất phát từ một quan niệm mới, như tâm sự của bà Tuyết: "Bảo tàng phải gắn với cuộc sống, có hơi thở của cuộc sống… Xưa nay các bảo tàng gần như quên hoặc chưa làm tốt chức năng của mình là phản ánh cuộc sống đương đại, nói được tiếng nói của những con người đương đại". Có lẽ xuất phát từ quan điểm đó, cho nên Bảo tàng Phụ nữ VN - một bảo tàng về giới - đã mạnh dạn quan tâm đến hàng rong, khi đại đa số những người làm nghề này đều thuộc giới nữ.

Liệu sau khi kết thúc triển lãm, hình ảnh gánh hàng rong có được đưa vào như một nội dung trưng bày thường xuyên hoặc chuyên đề của Bảo tàng hay không? Bà Tuyết cho biết, điều đó còn chưa được bàn tính đến. Nhưng đây đã là những tư liệu của bảo tàng.

Nguyễn Mỹ