(TT&VH) - Nhân vật là linh hồn của bộ phim. Trong nhiều trường hợp, nhân vật “phát ngôn” cho chủ đề tư tưởng của bộ phim và đem đến cho khán giả thông điệp mà các nhà làm phim muốn gửi gắm. Thế nhưng, nhân vật trong khá nhiều phim truyền hình hiện nay không “gánh vác” được những “sứ mệnh” ấy…
Cả diễn viên, đạo diễn… đều “bất lực”
Bộ phim Vòng nguyệt quế vừa kết thúc trên VTV1. Nhân vật Quang - Giám đốc nhà sách, là người vừa kinh doanh thành đạt, vừa có học thức, lịch lãm, chân thành trong tình yêu và hết lòng vì bè bạn. Nhà văn trẻ xinh đẹp và sớm nổi tiếng Đông Bích (Hân) cũng như nhà báo Hạ Liên đều yêu Quang đến mê đắm. Đáng ra, anh phải là nhân vật trung tâm có thể hóa giải nhiều mâu thuẫn. Tiếc rằng, về ngoại hình, diễn viên Lâm Tùng thủ vai Quang lại chưa lột tả hết những phẩm chất mà tác giả kịch bản gửi gắm. Quang không hề có vẻ quyến rũ... chết người của đàn ông như dịch giả Phan Long do diễn viên Mạnh Cường thủ vai. Quang chỉ hiện lên với vẻ chân thành và tốt bụng, vậy thì làm sao có thể khiến hai cô gái xinh đẹp, thông minh và tài giỏi đã có những lúc phải lao vào “cạnh tranh” để có anh cho bằng được? Câu chuyện phim, vì thế, trở nên lỏng lẻo và... khó tin!
|
Bùi Thạc Chuyên đã mời diễn viên Pháp gốc Việt Linh Đan
vào vai chính trong phim Chơi vơi sắp khởi quay |
Sự trớ trêu không chỉ ở việc diễn viên mặc chiếc áo không vừa với mình như trường hợp trên. Có những chi tiết do đạo diễn tạo ra đi ngược lại phẩm chất cần được xây đắp cho nhân vật. Cũng ở bộ phim trên, Quang yêu Hân và chờ đợi tình yêu của cô nhưng khi Hân tuyệt vọng về mối tình với dịch giả Phan Long và thổn thức gọi anh đến trong đêm, Quang không đến ngay lập tức mà... chờ qua đêm mới đến, dù quãng đường không xa xôi đến mức không thể đi được ngay.
Không riêng Vòng nguyệt quế, khá nhiều bộ phim, diễn viên phải “gánh” những nhân vật quá sức. Trong Xin lỗi tình yêu (đã phát sóng trên HTV), Đan Thanh được xây dựng là một cô gái có nội tâm sâu sắc, gặp nhiều biến cố trong cuộc đời và luôn bị dằn vặt bởi đau khổ và lòng thù hận. Nhân vật Đan Thanh lẽ ra phải chiếm được cảm tình của người xem nhưng diễn viên chưa làm bật rõ nội tâm của nhân vật để khán giả “cảm”. Những đoạn diễn cảnh đau khổ hay độc thoại nội tâm cần rất nhiều tâm trạng thì diễn viên diễn chưa đến “độ”. Ngoại hình Đan Thanh cũng chưa đến mức khiến cả hai chàng trai tài giỏi và đẹp trai như Chánh Khiêm và Công Huy mê mết.
Vai Huyền Diệu trong bộ phim Cô gái xấu xí ghi nhận nỗ lực của Ngọc Hiệp ở tuổi ngoài 40 đã “lột xác” thành cô gái trẻ trung, quê mùa. Và diễn xuất của Ngọc Hiệp thì không chê được. Nhưng Huyền Diệu vẫn khiến khán giả... khó tin khi cô đem lòng thầm yêu trộm nhớ Tổng giám đốc An Đông, trong khi kè kè bên cạnh anh ta là Mai Lan xinh đẹp, quyến rũ, giàu có và ghê gớm. Một cô gái có học vấn cao và tài giỏi mà chẳng lẽ không ý thức được mình đến mức cứ đeo đẳng một bóng hình không vừa vặn với cô chút nào?! Dẫu rằng không ai đánh thuế ước mơ nhưng một cô gái xấu xí đến mức... khó coi và chẳng toát lên vẻ hấp dẫn giới tính nào như Huyền Diệu lại có giấc mơ tình yêu xa lạ đến thế sao?! Rõ ràng, dù đã được hóa trang để “hồi xuân” nhưng bộ dạng Ngọc Hiệp vào vai Huyền Diệu là không phù hợp, nhất là cái cách mà các nhà thiết kế phục trang cho nhân vật, rõ là quê mùa, cộc kệch, chẳng đáng gu thẩm mỹ của một trí thức cao như Huyền Diệu!
|
Cảnh trong phim Xin lỗi tình yêu |
Sự hạn chế của kỹ thuật hóa trang cũng như nhiều yếu tố khác khiến diễn viên, trong nhiều trường hợp, không lột tả được nhân vật. Trong Mưa thủy tinh, Lý Hùng vào vai giám đốc Công ty rượu Salome có chi nhánh ở Việt Nam, nhưng có lẽ ngoại hình và tuổi tác gần 40 đã kéo anh đi quá xa với nhân vật tuổi 30 với những nét tính cách mà các nhà làm phim gửi gắm.
Không có nhiều lựa chọn
Việc chọn diễn viên phù hợp với vai diễn quyết định 50-60% thành công của một bộ phim. Vì thế, khi lựa chọn diễn viên, đạo diễn đã tính đến rất nhiều yếu tố, như: mức độ phù hợp với vai diễn, khả năng lôi cuốn khán giả, tài năng và kinh nghiệm diễn xuất... nhưng có khi “lực bất tòng tâm”. Có lúc, do sự can thiệp của nhà sản xuất muốn có những gương mặt ăn khách phù hợp với chiến lược phát hành hay trường hợp bị động về diễn viên do phải thay đổi giữa chừng, do thời gian tuyển diễn viên đã hết... mà đạo diễn đành chọn “ép”.
Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên xuất thân từ diễn viên và có không ít kinh nghiệm làm phim cũng thừa nhận rằng, đã có lúc anh chọn nhầm người, dù rằng trước khi vào vai, diễn viên đã được thử vai và có thời gian tập dượt... “Tình trạng diễn viên vừa thiếu vừa yếu hiện nay khiến nhiều dự án phim rất bị động. Có những diễn viên khiến chúng tôi thất vọng vì họ không hiểu nhân vật, nhất là trong phim truyền hình”, anh nói.
|
Cảnh trong phim Vòng nguyệt quế |
Đạo diễn giỏi có thể kích thích sự sáng tạo của diễn viên để họ vào vai ngọt hơn nhưng không thể cứu vãn được ngoại hình, phong thái của diễn viên hay nhiều yếu tố khách quan khác xảy đến trong quá trình quay khiến diễn viên không thể toàn tâm, toàn lực cho vai diễn. Chỉ đơn giản là có những diễn viên nữ được bạn trai “hộ tống” đến trường quay và lúc nào cũng theo dõi sát sao thì làm sao cô ấy có thể vào những cảnh ngọt ngào tình tứ với bạn diễn?
Đạo diễn cũng có thể chỉnh sửa kịch bản để tính cách nhân vật không quá xa với diễn xuất của diễn viên thủ vai, nhưng thật khó lòng kéo gần khoảng cách giữa nhân vật đó với những mối quan hệ khác và hàng loạt chi tiết nữa mà nhà biên kịch đã cân nhắc khi đặt bút viết từng lời thoại, nghĩ ra từng hành động phù hợp... cho mỗi nhân vật, mỗi tình huống. Đối với phim truyện nhựa, đạo diễn có nhiều thời gian viết kịch bản phân cảnh, nghiền ngẫm từng câu thoại hay từng chi tiết và trau chuốt kịch bản trước khi ra trường quay nên có thể tránh được phần nào cái cảnh “nhân vật một nơi, tính cách một nẻo”.
Với phim truyền hình, trong điều kiện làm phim gấp gáp, thường thì 2-3 ngày/tập như hiện nay, số phận nhân vật nhiều lúc phụ thuộc vào chính nỗ lực và khả năng... xoay xở của diễn viên! Nhưng diễn viên cũng không có nhiều thời gian để suy nghĩ về nhân vật (chưa nói đến trăn trở hay tìm tòi) vì còn chạy sô diễn kịch, làm MC, thậm chí nhận vai diễn ở phim khác... Chưa kể nhiều diễn viên có vai diễn bị “đóng đinh”: vai trước đó thành công đến mức cứ diễn viên ấy xuất hiện là khán giả nhớ tới nhân vật in dấu tên tuổi. Vì thế, các vai sau, dù diễn viên có hóa thân đến mấy thì vẫn khó có thể xóa được ấn tượng quá sâu đậm của khán giả với vai diễn trước đó.
Đối với các tác phẩm điện ảnh mang tính sử thi diễn tả nhân vật chính thật đặc biệt hay các phim về lãnh tụ càng đòi hỏi diễn viên được giao nhiệm vụ khắc họa hình tượng ấy phải là người vừa vặn về cả sắc vóc và tính cách. Có những diễn viên được trời phú cho những tố chất riêng để chuyên đóng những vai như vậy...
Không phải lúc nào cũng có phương án lựa chọn diễn viên chuẩn xác nhưng không ít bộ phim vẫn phải bấm máy theo kế hoạch hay bị câu thúc về thời gian. Vì thế, không ngạc nhiên khi diễn viên một đằng, nhân vật một nẻo!
Hải Đông
